Στο μύθο που αφηγήθηκε ο σοφός Πρόδικος ο Κείος (Ξενοφών, Απομνημονεύματα, 2.1.21-2.1.29), ο Ηρακλής δεν επέλεξε την οδό της κακίας. Οι οκνηροί, οι φίλαυτοι, οι φιλάρεσκοι, οι ματαιόδοξοι, οι φιλάργυροι, οι εγωιστές, οι αλαζόνες, οι φθονεροί, οι υλιστές κι οι ηδονιστές επιλέγουν αυτόν τον δρόμο. Στην αφήγηση αποκαλύπτεται το κίνητρο της επιλογής τους. Η κακία που ως γυναίκα εμφανίζεται στον ήρωα, του υπόσχεται «την ηδίστην τε και ράστην οδόν». Ηδονές και ραστώνη, απολαύσεις κι αραλίκι, μέγιστη ανταμοιβή με ελάχιστο κόπο· αυτή είναι η πραμάτεια της, αυτό αποζητούν κι αυτοί που την ακολουθούν.
Για να βγει πέρα όμως η οδός της κακίας μέχρι τέλους χρειάζονται τρία πράγματα.
Το πρώτο είν’ η εξουσία, ή τουλάχιστον η ένταξη σε κάποιο εξουσιαστικό σχήμα. Βλέπετε, οι ακόλουθοι της κακίας προκαλούν τον κοσμάκη τριγύρω που ιδροκοπάει και τυραννιέται για ένα πιάτο φαΐ και ερεθίζουν τους εργατικούς, τους τίμιους και τους ικανούς που εργάζονται σκληρά, αλλά προκοπή δεν κάνουν. Τέτοιες περπατησιές δεν γίνονται ανεκτές από την κοινωνία. Χρειάζεται δύναμη κι εξουσία για να καταστέλλονται οι όποιες αντιδράσεις και να υπάρχει η απαραίτητη προστασία, η κάλυψη και η ασφάλεια.
Το δεύτερο που χρειάζεται είναι η καλή –ή να πούμε, η κακή στην περίπτωσή μας– παρέα. Κάθε δρόμος, ακόμα κι αυτός της κακίας, δεν περπατιέται μοναχικά. Ειδικά η αμαρτία, όπως λέγεται, θέλει απαρτία. Εάν είναι κάποιος στον περίγυρο που έχει πάρει σαν τον Ηρακλή τον άλλον τον δρόμο, τότε υπάρχει πρόβλημα. Και μόνο η παρουσία του υπάρχει ως έλεγχος και κάνει τη συνείδηση να σκιρτά, να ενοχλεί. Πρέπει κι αυτός να πάρει το δρόμο της κακίας ή να εξαφανιστεί. Ο δρόμος της κακίας πρέπει να διαφημίζεται, να γίνει μόδα· πρέπει να τον πάρουν, ή έστω να τον αποδεχτούν οι πολλοί.
Το τρίτο που χρειάζεται είναι η πώρωση της συνείδησης κι η αμετανοησία. Όσο να πεις, η συνείδηση ελέγχει γιατί ο άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος από τον καλό μας Θεό για το κακό. Οι τύψεις είναι άσχημο πράγμα. Φέρνουν συντριβή κι απελπισία. Κι εκεί στον πάτο ο άνθρωπος μπορεί να ταπεινωθεί, να έρθει στα συγκαλά του και να μετανοήσει. Και τότε έρχεται η Χάρις του Θεού, για να τον σώσει. Ξυπνάει τότε και παίρνει την απόφαση· γυρνάει πίσω στο σταυροδρόμι κι ακολουθεί την οδό της αρετής παίρνοντας στο κατόπι τον Ηρακλέα. Όχι, ο δρόμος της κακίας δεν τα θέλει τέτοια πράγματα.
Αν ο καημένος ο Πρόδικος δεν ζούσε προ Χριστού αλλά μετά, στα σίγουρα θα έλεγε πως ήταν ο εξαποδώ που πήρε τη μορφή ξεδιάντροπης γυναίκας για να παρασύρει και να ξεκάνει τον ενάρετο ήρωα. Όπως και να ΄χει, ο μύθος τα λέει όλα κι εξηγεί όσα βιώνουμε καθημερινά. Γίνανε τόσο ξεκάθαρα τα πράγματα τον τελευταίο καιρό που πραγματικά χάνει κανείς την όρεξη να πει και να γράψει.
Οι φανατικοί ακόλουθοι της οδού της κακίας γνωρίζονται σύμφωνα μ’ αυτά που είπαμε παραπάνω από το ηδονιστικό, το υλιστικό και προπαντός από το ασύδοτο εξουσιαστικό τους φρόνημα. Για χρόνια και χρόνια εργαζόταν το κακό μέχρι να έρθει σε αυτήν τη θέση ισχύος. Μόλις το πέτυχε, εξαπέλυσε την επίθεσή του. Εκεί είμαστε τώρα. Δεχόμαστε ολοκληρωτική επίθεση σε όλα τα μέτωπα – ο Θεός να μας λυπηθεί. Ποια υγεία, ποια παιδεία, ποια δημοκρατία, ποια δικαιοσύνη, ποια διοικούσα Εκκλησία, ποια πολιτική, ποια οικονομία, ποια ειρήνη, ποια λογική…
Φούντωσε το κακό, ξιπάστηκε και δεν κρύβεται πια. Κυκλοφορεί ξεδιάντροπα. Επιβάλλεται ασύστολα, καταπιέζει χωρίς λογική, επιχειρηματολογεί χωρίς ειρμό. Τέτοιο κακό δεν συνετίζεται, δεν εκλογικεύεται, δεν μπαίνει σε διάλογο, δεν συζητιέται. Έχει την εξουσία, έχει τη δύναμη και την επιβάλλει· γιατί έτσι, γιατί μπορεί.
Το κακό πάντα κυριαρχούσε στον κόσμο. «Ο κόσμος όλος εν τω πονηρώ κείται» (Α’ Ιω. 5, 19). Σε τέτοιες εποχές όμως σαν αυτή που έχουμε μπει τώρα, διεκδικεί την απόλυτη εξουσία, για να αποκτήσουν οι εξουσιαστές που επαίρονται πως είναι οι εκλεκτοί, η ελίτ που λένε, «την ηδίστην τε και ράστην» ζωάρα στο έπακρο. Εμείς οι υπόλοιποι, μαζί και τα παιδιά μας (τα παιδιά μας λέω, ανόητοι!) έρμαια στις διαθέσεις τους ως «res», πράγματα δηλαδή που λέγαν κι οι Ρωμαίοι, οι Νέρωνες κι οι Διοκλητιανοί.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος σε τέτοιες εποχές –αν δεν υπάρξει ανάσχεση της επέλασης του κακού– έγκειται στο γεγονός ότι οι νέες γενιές διαπαιδαγωγούνται με το κακό ως κανονικότητα και τη δουλεία ως νέο τρόπο ζωής. Όλοι οι σηματοδότες πια θα δείχνουν, θα οδηγούν στην οδό της κακίας, και μπρος στο δρόμο της αρετής θα μπει οδόφραγμα. Κι άγρυπνοι φρουροί μπρος στο οδόφραγμα οι γραμματείς κι οι φαρισαίοι· «υμείς γαρ ουκ εισέρχεσθε, ουδέ τους εισερχομένους αφίετε εισελθείν» (Ματθ. 23,14).
Οι υποσχέσεις της κυρα-Κακίας είναι ψεύτικες, φρούδες. Ο δρόμος της που είναι δρόμος ψευδαισθήσεων οδηγεί τελικά σε πόνο, καταστροφή κι απώλεια. Ώρα να σηκωθούμε· για τα παιδιά μας, για όλα τα παιδιά του κόσμου, ότι είναι κρίμα. Αποδοκιμάστε το κακό με θάρρος, ελέγξτε το, αντισταθείτε στον παράλογο κι άνομο εξουσιασμό του. Μην κρύβεστε, μην σιωπάτε, μην υποτάσσεσθε. Αψηφήστε τους! Καταψηφίστε τους!
