Ανεξάρτητα τηλεοπτικά δίκτυα της Τουρκίας καταρρέουν υπό το βάρος προστίμων και κυρώσεων που τους επιβάλλονται από το ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό RTUΚ.
Στελέχη των ΜΜΕ ισχυρίζονται ότι το ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιο της χώρας προσπαθεί να τους εξαναγκάσει να υποχωρήσουν, επιβάλλοντας αυτολογοκρισία ή πουλώντας τις άδειες εκπομπής τους ενόψει της επερχόμενης εκλογικής περιόδου.
Τα πρόστιμα επιβλήθηκαν εν μέσω της συζήτησης που εκτυλίσσεται στο τουρκικό κοινοβούλιο για το νομοσχέδιο που ποινικοποιεί τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θεωρούνται «πλαστές».
Παράλληλα παρατηρείται έξαρση στις μαζικές συλλήψεις δημοσιογράφων, κατά κύριο λόγο Κούρδων της νοτιοανατολικής Τουρκίας, αυξάνοντας τους φόβους για την πίεση που ασκείται ενόψει των προγραμματισμένων εκλογών τον Ιούνιο του 2023.
Η πιο πρόσφατη αντιπαράθεση σε σχέση με τη στάση του ραδιοτηλεοπτικού συμβουλίου της γειτονικής χώρας εκτυλίχθηκε μετά την επιβολή τσουχτερών προστίμων σε 5 τηλεοπτικούς σταθμούς που μετέδωσαν δήλωση του ηγέτη της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Τουρκίας Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.
Ο επικεφαλής του CHP επικαλούμενος υπέρογκα εμβάσματα στις Ηνωμένες Πολιτείες από εκπαιδευτικά ιδρύματα που συνδέονται με τον προσωπικό κύκλο του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ισχυρίστηκε ότι οι μεταφορές ήταν μέρος των σχεδίων του προέδρου να «φύγει από τη χώρα» εάν χάσει τις επερχόμενες εκλογές.
«Αυτά τα πρόστιμα καταργούν την έννοια της δημοσιογραφικής αξιοπιστίας», δήλωσε η Τουρκάλα αρθρογράφος και πρώην καθηγήτρια επικοινωνίας Τεζκάν Ντουρνά. «Η δημοσιογραφία στην Τουρκία ήταν ήδη δύσκολη, αλλά πλέον έχει γίνει αδύνατη», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με δημοσιογράφους στην Άγκυρα, τα τελευταία πρόστιμα σηματοδοτούν ότι «δεν έχουν το δικαίωμα να καλύψουν ιστορίες που κρίνονται κρίσιμες για την κυβέρνηση». Επίσης επεσήμαναν ορισμένα επίσημα έγγραφα που επιβεβαιώνουν εν μέρει τις μεταφορές χρημάτων που ανέφερε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι εκτός από την καταστολή της αντιπολίτευσης, υπάρχουν και επιπλέον κίνητρα που οδηγούν στη λογοκρισία των ΜΜΕ.
Ο Μερντάν Γιαναρντάγκ, διευθύνων σύμβουλος του TELE-1, είπε ότι τα πρόστιμα έχουν στόχο να αναγκάσουν τον σταθμό να πουλήσει την άδεια εκπομπής του. «Δεν θα επιτρέψουμε ποτέ να συμβεί αυτό», δήλωσε ο ίδιος. Ο σταθμός κινδυνεύει με αναστολή λειτουργίας εάν δεν πληρώσει περίπου 115.000 δολάρια μέχρι τις 22 Ιουνίου.
Τα πρόστιμα παρέχουν επίσης ισχυρό κίνητρο για αυτολογοκρισία. «Μιλάμε για σημαντικές οικονομικές κυρώσεις», δήλωσε ο Σουάτ Τόκτας, διευθύνων σύμβουλος του Halk TV, και πρόσθεσε: «Πληρώσαμε 2 εκατομμύρια λίρες σε πρόστιμα σε διάστημα ενός έτους».
Οι περισσότεροι από τους ανεξάρτητους τηλεοπτικούς σταθμούς δεν μπορούν να προβάλλουν διαφημίσεις από δημόσιους φορείς. Παράλληλα ο αριθμός διαφημίσεων από μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες παραμένει περιορισμένος, «επειδή οι σταθμοί φοβούνται την κυβέρνηση», συμπλήρωσε ο επικεφαλής του τουρκικού καναλιού.
Στο επίκεντρο των αμφιλεγόμενων αποφάσεων του RTUK βρίσκεται και η σύνθεση του συμβουλίου. Έξι μέλη, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου του εννεαμελούς διοικητικού συμβουλίου, εξελέγησαν από το κυβερνών κόμμα και τους εθνικιστές εταίρους τους ενώ τα τρία υπόλοιπα μέλη εξελέγησαν από την αξιωματική αντιπολίτευση και το φιλοκουρδικό Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών (HDP).
Ο Αλί Ουρκούτ, ο οποίος εξελέγη από το HDP, παραμένει φυλακισμένος και αντιμέτωπος με κατηγορίες που σχετίζονται με τρομοκρατία.
- Πηγές: Halk, Al-Monitor.
