Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ και του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης μελετούν τους υπερήλικες, των οποίων οι αναμνήσεις μένουν ζωντανές ακόμα και στη μεγάλη αυτή ηλικία σε αντίθεση με τους περισσότερους.
Αυτό σε μια προσπάθεια να μελετήσουν εάν υπάρχουν παρεμβάσεις που μπορούν να βελτιώσουν τις προοπτικές για τους υπόλοιπους από εμάς.
Η επίκουρη Καθηγήτρια Νευρολογίας Αλεξάνδρα Τουρούτογλου, διευθύντρια απεικονιστικών επεμβάσεων στη Μονάδα Μετωποκεφαλικών Διαταραχών του MGH, και οι συνεργάτες της έχουν πραγματοποιήσει αρκετές μελέτες για το θέμα.
Το περασμένο καλοκαίρι δημοσίευσαν αποτελέσματα στα οποία βρήκαν μία από τις ρίζες που επιτρέπουν σε αυτούς τους υπερήλικες να έχουν τέτοιες δυνατότητες. Τη «ρίζα» αυτή τη βρήκαν σε μια περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για την οπτική επεξεργασία, χρησιμοποιώντας μαγνητική τομογραφία για την παρακολούθηση του οπτικού φλοιού σε πραγματικό χρόνο.
Η Αλεξάνδρα Τουρούτογλου μίλησε στo Harvard Gazette για τις τελευταίες εξελίξεις και μια νέα μελέτη που βρίσκεται σε εξέλιξη για να ελεγχθεί εάν μια παρέμβαση νευροδιέγερσης μπορεί να αποκαταστήσει τη λειτουργία σε όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα μνήμης που σχετίζονται με την ηλικία.
Η ίδια δήλωσε ότι καθώς μεγαλώνουμε υπάρχει μια ορισμένη ποσότητα ατροφίας που συμβαίνει στον εγκέφαλό μας. Επηρεάζει τις γνωστικές μας ικανότητες, το πώς αποδίδουμε στη μνήμη και άλλες γνωστικές επεξεργασίες. Επίσης, οι ηλικιωμένοι δυσκολεύονται μερικές φορές να εστιάσουν σε μια δουλειά. Καθώς μεγαλώνουμε, συχνά γινόμαστε λιγότερο αποτελεσματικοί.
Σε αυτό διαφέρουν οι υπερήλικες ή σουπερήλικες, όπως τους αναφέρουν, που μελετήθηκαν. Με κάποιο τρόπο καταφέρνουν να αποφύγουν τη συρρίκνωση του εγκεφάλου, να αποφύγουν τη διακοπή της επικοινωνίας μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου που είναι σημαντικές για την μνήμη. Και οι αναμνήσεις τους είναι τόσο δυνατές όσο αυτές των νεαρών ενηλίκων.
Όπως λέει η ίδια, η ομάδα αυτή των υπερηλίκων δεν είναι πολύ συχνό φαινόμενο, αλλά δεν έχει γίνει κάποια επίσημη εκτίμηση.
Στην πρόσφατη αυτή έρευνα η ίδια και η ομάδα της έβαλαν τους συμμετέχοντες σε σκάνερ και έδωσαν μεγάλη προσοχή στον οπτικό φλοιό. Ο οπτικός φλοιός εμπλέκεται σε έναν πολύ σημαντικό μηχανισμό της μνήμης. Περιλαμβάνει έναν πληθυσμό νευρώνων που εμπλέκονται στην επεξεργασία διαφορετικών κατηγοριών εικόνων: Μία ομάδα νευρώνων ενεργοποιείται επιλεκτικά ως απόκριση σε πρόσωπα, μία άλλη ομάδα ενεργοποιείται ως απόκριση σε σκηνές. Άρα υπάρχει επιλεκτικότητα. Και αυτή η επιλεκτική λειτουργία μας κάνει πιο αποτελεσματικούς στην επεξεργασία όσων βλέπουμε.
Η εκμάθηση με αυτόν τον επιλεκτικό τρόπο βοηθά στη δημιουργία μιας ξεχωριστής μνήμης που μπορεί να ανακτηθεί πιο εύκολα αργότερα.
Γνωρίζουμε ότι αυτή η επιλεκτικότητα ονομάζεται νευρωνική διαφοροποίηση και γνωρίζουμε ότι η επιλεκτική λειτουργία των νευρώνων στον οπτικό φλοιό μειώνεται καθώς γερνάμε. Αυτό σημαίνει ότι η ομάδα των νευρώνων που κάποτε ανταποκρινόταν κυρίως στα πρόσωπα ενεργοποιείται τώρα ως απόκριση και σε άλλα ερεθίσματα, επομένως δυσκολευόμαστε να δημιουργήσουμε το μοναδικό μοτίβο που αναφέρθηκε προηγουμένως.
Από την έρευνα λοιπόν βρήκαν ότι οι οπτικοί φλοιοί του εγκεφάλου των σουπερηλίκων διατηρούσαν μοτίβα νεανικής δραστηριότητας. Είχαν το ίδιο υψηλό επίπεδο διαφοροποίησης με τους νεαρούς ενήλικες, γεγονός που τους επέτρεψε να δημιουργούν διακριτές αναπαραστάσεις πιο αποτελεσματικά και στη συνέχεια να θυμούνται καλύτερα από τους τυπικούς ηλικιωμένους.
Παρόλα αυτά, όπως, λέει η ίδια χρειάζεται ακόμα πολύ μελέτη στο κομμάτι αυτό.
Πηγή: The Harvard Gazette/ Alvin Powell
