Το χριστόψωμο στα Βουρλά της Μικράς Ασίας το ζύμωναν εφτά φορές – Τα μυστικά του

Η Νίτσα Παραρά-Ευτυχίδου στο βιβλίο της Χριστουγεννόσχολα (εκδ. Πιτσίλος, Αθήνα ¹1989) έχει περιγράψει πώς έκαναν το χριστόψωμο στα Βουρλά της Μικράς Ασίας:

Το Χριστόψωμο, το ψωμί του Χριστού, ήταν ’φτάζυμο. Η μαγιά του πιασμένη καιρό πριν, από ροβιθόζουμο και βασιλικό.

Μουσκεύανε τα ροβίθια με αγιασμό, ρίχνανε και βασιλικό, τ’ αφήνανε για εφτά μέρες κοντά στα ’κονίσματα. Μετά τα σουρώνανε σε τουλπάνι.

Σε μια σουπιέρα με λίγο αλεύρι χάσικο, ρί­χνανε το ζουμί αυτό και το ζυμώνανε καλά να γίνει στρωτή, μαλακιά ζύμη. Στη ζύμη κάνανε με την άκρια της χούφτας ή ζουλώντας με τα δάχτυλα, το σχήμα του Σταυρού.

Το σκέπαζαν με πανιά. Σε ζεστό μέρος το αφήνανε, στο παραγώνι, ν’ ανέβει. Κάθε που φούσκωνε, έξι φορές, το μεταπιάνανε¹. Κάθε φορά με περισσότερο νερό κι αλεύρι.

Την έβδομη φορά βάζανε λίγο λάδι, λίγη ζάχαρη και μυρωδικά (μοσχοκάρυδο, κανέλλα) στο ζυμάρι.

Στη μέση του χριστόψωμου χάραζαν έναν σταυρό και το γάρνιραν με καρύδια, ολόκληρα, με τα φλούδια τους. Όταν η ζύμη ανέβαινε καλά, το φούρνιζαν σαν το ψωμί.

Έτοιμο πια, ζεστό από το φούρνο, το μπουσκιουρτίζανε² στην πάνω μεριά του με ανθόνερο και κούκκιζαν³ άχνη ζάχαρη, ανακατωμένη με κοπανισμένη κανέλλα. Γινόταν μια λεπτή κρούστα.

Τρώγανε το χριστόψωμο αντί ψωμιού, τα Χριστούγεννα.

—
1. Μεταπιάνανε: ξαναζύμωναν.
2. Μπουσκιουρντίζω: ψεκάζω, ραντίζω.
3. Κουκκίζουν: πασπαλίζουν.