pontosnews.gr
Κυριακή, 15/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Πλάτανα: Η αρχαία Ερμώνασσα του Ευξείνου Πόντου

Για το σημερινό Akçaabat γράφει η Θωμαΐς Κιζιρίδου

25/11/2021 - 10:01πμ
Διατηρητέα αρχοντικά Ελλήνων στα Πλάτανα. Πάνω αριστερά διακρίνεται ο
ναός των Ταξιαρχών (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Διατηρητέα αρχοντικά Ελλήνων στα Πλάτανα. Πάνω αριστερά διακρίνεται ο ναός των Ταξιαρχών (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, στη θέση των Πλατάνων, ήταν χτισμένη η αρχαία Ερμώνασσα, η οποία στους χρόνους του βασιλιά του Πόντου Φαρνάκη Α΄ μετονομάστηκε Φαρνάκεια. Στους βυζαντινούς χρόνους μετονομάστηκε σε Πλατάνιον, όνομα που οφείλεται στο ιερό άλσος με πλατάνια που υπήρχε εδώ παλαιότερα.

Στα χρόνια της Αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών αποτελούσε πρωτεύουσα του βάνδου Τρικωμίας και μετά την οθωμανική κατοχή πρωτεύουσα ναχιγιέ (δήμου).

Σύμφωνα με τον Δ. Η. Οικονομίδη «Τα Πλάτανα πόλις εκτισμένη επί λόφων καταφύτων από ελαιώνας έχει δυο ενορίας και δυο εξαταξίους αστικάς σχολάς, ως και δυο ναούς, ων ο εις έπ’ ονόματι των Ταξιαρχών ανάγεται εις τους χρόνους των Κομνηνών. Τα Πλάτανα παράγουσι διάφορα προϊόντα, οίον καπνόν, του οποίου πλέον των 2.000.000 χιλιογράμμων εξάγεται ετησίως, ελαίας , έλαιον αρίστης ποιότητος , φασόλια…»

Τμήμα της πόλης των Πλατάνων, όπως φαίνεται από τη θάλασσα (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Οι ελληνικές συνοικίες

Πριν τον Ξεριζωμό, στα Πλάτανα υπήρχαν δυο ελληνικές συνοικίες, τα κυρίως Πλάτανα, που οι Τούρκοι ονόμαζαν Νέσφι Πλάτανα και η ενορία Γιανλού. Στην κώμη, εκτός από τους ναούς των Ταξιαρχών και του Αγίου Γρηγορίου, υπήρχε και μια άλλη εκκλησία, του Αγίου Γεωργίου. Εκεί κοντά βρισκόταν το επτατάξιο σχολείο, Φροντιστήριο Πλατάνων, το νέο κτήριο το οποίο είχε εγκαινιαστεί το 1909.

Δίπλα, βρισκόταν η κυριότερη πλατεία των Πλατάνων, το Μαγκάν’, όπου στήνονταν οι χοροί τις μεγάλες γιορτές, ιδιαίτερα του Πάσχα, που διαρκούσαν ως την Κυριακή του Θωμά.

Επίσης, λειτουργούσε φιλόπτωχος Αδελφότητα, την οποία ενίσχυαν με μεγάλα ποσά οι ξενιτεμένοι της πόλης, καθώς και ο πολιτιστικός σύλλογος «Ερμώνασσα» με αξιόλογη πολιτιστική δράση.

Η θέα από την ελληνική συνοικία των Πλατάνων (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Η πόλη σήμερα

Σήμερα τα Πλάτανα, που έχουν σχεδόν ενωθεί με την Τραπεζούντα, είναι μια σύγχρονη κώμη η οποία βρίθει από την ανοικοδόμηση. Αυτό, βεβαίως, είχε ως αποτέλεσμα να καταστραφούν πολλά από τα πολλά παλιά αρχοντικά των Ελλήνων. Ευτυχώς, όμως, έχουν μείνει αρκετά στην συνοικία Ορτά Μαχαλέ και διατηρούνται από τους σημερινούς ιδιοκτήτες τους σε άριστη κατάσταση.

Πολλά τα παλιά ελληνικά αρχοντικά που κατοικούνται και πολλά συνεχώς ανακαινίζονται (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Στην ίδια συνοικία σώζεται άρτια η εκκλησία των Ταξιαρχών, που για πολλά χρόνια αποτελούσε κατοικία.

Η εκκλησία των Ταξιαρχών, που στο παρελθόν στέγαζε οικογένεια ντόπιων (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Το εσωτερικό της εκκλησίας (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Η εσωτερική όψη του τρούλου της εκκλησίας (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Εσωτερικά, διασώζεται μόνο μέρος του επιδαπέδιου μωσαϊκού. Ακριβώς κολλητά στην εκκλησία έχει ανεγερθεί κατοικία, μιας και η εκκλησία βρίσκεται σε ιδιωτικό, πλέον, χώρο. Ακριβώς απέναντι από την εκκλησία των Ταξιαρχών βρίσκεται το δημοτικό σχολείο Fevzi Pasa Ilkogretim, που αποτελείται από δυο κίτρινα, όμοια, κτήρια.

Το Αρρεναγωγείο και Παρθεναγωγείο των Πλατάνων, σήμερα δημοτικά σχολεία (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Εκεί στεγάζονταν το παλιό ελληνικό σχολείο. Στο ένα κτήριο, που ιδρύθηκε το 1867, όπως μας πληροφορεί πλάκα που βρίσκεται πάνω από την είσοδό του, στεγαζόταν πιθανότατα το Αρρεναγωγείο, ενώ στο διπλανό, που είναι μεταγενέστερο, το 1893, στεγαζόταν το Παρθεναγωγείο. Σε πλάκα που υπάρχει παράπλευρα της εισόδου διαβάζουμε: «Το ιερόν τούτο τέμενος των Μουσών των Παρθένων ανηγέρθη δαπάναις των φιλόμουσων πατριωτών υιών Αλέξ. Μαυροειδή Γεωργίου Δημητρίου Παναγιώτου Κωνσταντίνου Ιωάννου ιφ ούς η πατρίς επικαλείται την του Θεού ευλογία και τήδε την πλάκα προσαρτήσαι εψηφίσατο μνήμης αϊδίου και ευγνωμοσύνης ένεκεν. Πλάτανα 1 Σεπτεμβρίου 1893».

Η μαρμάρινη επιγραφή στην είσοδο του αλλοτινού Παρθεναγωγείου (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Από τον εξώστη του σχολείου η θέα είναι μαγευτική, μιας κι ανοίγεται στο οπτικό πεδίο, τόσο η πόλη των Πλατάνων, οι παρυφές της Τραπεζούντας, αλλά και η ομορφιά της Μαύρης Θάλασσας.

Υπέροχη η θέα από τον εξώστη του Παρθεναγωγείου (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Κρατώντας τον χάρτη της περιοχής ανά χείρας, αναζητούσα στη συνοικία Ορτά Μαχαλέ και ένα παρεκκλήσιο του 13ου-14ου αιώνος. Το εντόπισα στην αυλή μιας κατοικίας.

Η κόγχη του ιερού του παρεκκλησίου, που συνάντησα σ’ ένα σοκάκι του Ορτά μαχαλέ (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Για πολλά χρόνια χρησιμοποιείτο ως αποθήκη, αλλά όταν άρχισαν με την πάροδο των χρόνων να πέφτουν πέτρες από το τείχος του, ο ιδιοκτήτης, ο κ. Omer Sengun το είχε κλειδωμένο.

Η είσοδος του παρεκκλησίου, που βρίσκεται πλέον σε ιδιόκτητο χώρο (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Κατόπιν, όμως, παρακλήσεως μου και αφού του εξήγησα το ιστορικό του κτίσματος, το ξεκλείδωσε και μου επέτρεψε να το καταγράψω.

Το εσωτερικό του παρεκκλησίου, που πρόθυμα μου επέτρεψε να
καταγράψω ο κ. Omer Sengun (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

Σήμερα στην παραλία των Πλατάνων λειτουργούν πολλά εστιατόρια που προσφέρουν φρέσκο ψάρι, αλλά και τα ονομαστά κεφτεδάκια Πλατάνων, Akçaabat köftesi, που είναι γνωστά για την ιδιαίτερη γεύση τους σ’ όλη την Τουρκία. Επίσης τα Πλάτανα φιλοξενούν από το 1990 ένα από τα πιο φημισμένα φεστιβάλ παραδοσιακών χορών.

Το γιγάντιο άγαλμα του κεμετζετζή κοσμεί την παραλία των Πλατάνων (φωτ.: Θ. Κιζιρίδου)

https://vimeo.com/649562861

Θωμαΐς Κιζιρίδου

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

15/11/2026 - 4:16μμ
Το κενοτάφιο για τους Έλληνες της Τρίπολης του Πόντου (φωτ.: Facebook / Vasilis Tsenkelidis)
ΠΟΝΤΟΣ

Τρίπολη του Πόντου: 110 χρόνια μετά, οι απόγονοι θυμούνται εκείνους που δεν γύρισαν

15/11/2026 - 2:44μμ
Οι... πρωταγωνιστές της εκδήλωσης «Γεύσεις Πόντου», του Ποντιακού Συλλόγου Πτολεμαΐδας (φωτ.: kozan.gr)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Πτολεμαΐδα: Από τα ωτία μέχρι το χαβίτς, οι γεύσεις του Πόντου και η βιωματική μαγειρική

15/11/2026 - 11:59πμ
Ο ιστορικός και κοινωνιολόγος Βαχάκν Νταντριάν και πίσω φάκελοι του αρχείου του (πηγή: Agos)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Από τη Γενοκτονία των Αρμενίων σε αυτή των Ελλήνων: Το πολύτιμο αρχείο Νταντριάν ανοίγει για τους ερευνητές

15/11/2026 - 11:36πμ
Η Μονή του Αγίου Ιωάννη Βαζελώνα στην πλαγιά της Ματσούκας, τον Ιούλιο του 2014 (φωτ.: Ingo Leonard / Wikimedia Commons)
ΠΟΝΤΟΣ

Μονή Βαζελώνα: Ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός για τις μελέτες αποκατάστασης

15/11/2026 - 9:15πμ
Παλαιά φωτογραφία της ευρύτερης περιοχής του Ακ Νταγ Ματέν (φωτ. αρχείου: Eski Türkiye Fotoğrafları Arşivi / Akdağmadeni - Yozgat)
ΠΟΝΤΟΣ

Ποσουγιούκ (Πόσικ): Το ποντιακό χωριό του Ακ Νταγ Ματέν – Μια νέα ζωή στις Σέρρες

14/11/2026 - 9:49μμ
Με ποντιακές φορεσιές στο Ντουμπάι, για το «Festival Dancing Dunes» (φωτ.: Πολιτιστικός Όμιλος Παραδοσιακών Χορών «Ρωμιοσύνη»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Πόντος και Καρς «ταξίδεψαν» στο Ντουμπάι – Τα παιδιά της «Ρωμιοσύνης» και οι χοροί τους

14/11/2026 - 3:07μμ
Πέτρινα κτίσματα στη Σάντα του Πόντου, μία από τις στάσεις της νέας διαδρομής (φωτ. αρχείου: Anadolu)
ΠΟΝΤΟΣ

Κάθοδος των Μυρίων: Μια νέα τουριστική διαδρομή από την Ανατολία ως την Τραπεζούντα

14/11/2026 - 2:37μμ
Ο διεθνούς φήμης ιστορικός Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών του Zoryan Institute (πηγή: zoryaninstitute.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ινστιτούτο Ζοριάν: Ο καθηγητής Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών

14/11/2026 - 12:19μμ
(Πηγή: poe.org.gr)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια: Φιλολογικό μνημόσυνο στη Νέα Φιλαδέλφεια για την Πόντια λαογράφο

14/11/2026 - 11:54πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Πηγή: exchange.glomex.com)

Τροχαίο στο Καματερό: Συγκλονίζει ο σύζυγος της 36χρονης – «Πρόσεχε το παιδί μας»

26 λεπτά πριν
Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

1 ώρα πριν
To «Abeille Marengo» (αριστερά) στο λιμάνι του Ηρακλείου. Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026 (φωτ.: EUROKINISSI / Στέφανος Ραπάνης)

Οι παγίδες της «ενημέρωσης»

1 ώρα πριν
Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος με τον μητροπολίτη Μπουένος Άιρες Ιωσήφ, κατά την επίσκεψή του στην έδρα της Μητρόπολης (φωτ.: Ιερά Μητρόπολη Μπουένος Άιρες / μέσω Orthodox Observer)

Αργεντινή: Η ελληνική Ορθοδοξία μιλά ισπανικά στη νέα γενιά

2 ώρες πριν
Επιβάτης δείχνει πτήση στον πίνακα αναχωρήσεων του αεροδρομίου «Ρόναλντ Ρίγκαν» στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Emily Curiel)

Καθηλωμένα αεροσκάφη και Microsoft εκτός λειτουργίας: Μήπως «χάλασαν όλα»;

2 ώρες πριν
Το κενοτάφιο για τους Έλληνες της Τρίπολης του Πόντου (φωτ.: Facebook / Vasilis Tsenkelidis)

Τρίπολη του Πόντου: 110 χρόνια μετά, οι απόγονοι θυμούνται εκείνους που δεν γύρισαν

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV