Βαθιά αγάπη για τον Πόντο και σεβασμός για τους πρώτους πρόσφυγες και τα όσα πέτυχαν μετά τη Γενοκτονία και τον Ξεριζωμό, ερχόμενοι σε μια Ελλάδα ανέτοιμη να τους υποδεχθεί. Ντροπή που ακόμα και σήμερα δεν μαθαίνουμε ολόκληρη την ιστορία μας για να μπορούμε να είμαστε δυνατοί έναντι οποιουδήποτε εχθρού.
Χρέος προς όλους όσοι έφυγαν από τη ζωή αλλά και σε εκείνους που φρόντισαν να διατηρήσουν ζωντανή την ποντιακή παράδοση, τη διάλεκτο, τη μουσική, και το θέατρο με κάθε μέσο.
Με αυτές τις σκέψεις έφυγα την περασμένη Τετάρτη, από το Θέατρο Από Κοινού, στον Κεραμεικό και αφού με τον φωτορεπόρτερ Κώστα Κατσίγιαννη είχαμε περάσει περίπου δύο ώρες με την ποντιακής καταγωγής ηθοποιό Ελένη Γερασιμίδου και τον Ζακυνθινό αλλά κυριολεκτικά ερωτευμένο με τους Πόντιους σύζυγο και συνάδελφό της Αντώνη Ξένο. Αφορμή της συνάντησής μας ήταν η ποντιακή παράσταση Έργατα και δουλείας που ανεβαίνει από σήμερα και έως τις 26 Δεκεμβρίου, στο ζεστό θέατρό τους. Ένα θέατρο-σπίτι για εκείνους αλλά και για όλους όσοι το επισκέπτονται τα πέντε χρόνια ζωής του, από τότε που έπαψε να ζει σαν συνεργείο αυτοκινήτων και απέκτησε καλλιτεχνική υπόσταση.
Μιλήσαμε on camera και off camera για πολλά θέματα. Σε κάθε κουβέντα ένιωθες το σεβασμό και την απλότητα. «Έβλεπες» την ευθύνη για το εγχείρημα της πρώτης επαγγελματικής ποντιακής παράστασης στον 21ο αιώνα, στην Αθήνα. Η φράση «είναι χρέος μας», διατυπώθηκε αρκετές φορές σ’ αυτή την κουβέντα. Εκείνο που όμως ήταν απίστευτα παρόν ήταν το «μαζί». Κάτι που προκύπτει και από τη… συνεργασία ενός καλού μάρτυρα, της αγάπης και μιας κουτσής με στόχο και ευχή να πάει πιο ψηλά το ποντιακό θέατρο. Κι όλα αυτά με ποντιακά τραγούδια και χορούς.
Ας ακούσουμε τι έχουν να μας πουν για αυτή την παράσταση όπου η ποντιακή λαλιά, η ποντιακή λύρα και οι ποντιακοί χοροί έχουν την τιμητική τους:
https://vimeo.com/644904382
Είναι η πρώτη φορά που η Ελένη Γερασιμίδου παίζει και σκηνοθετεί μια αμιγώς ποντιακή παράσταση σε επαγγελματικό επίπεδο. Έχει σκηνοθετήσει ποντιακή παράσταση στην Κοζάνη αλλά σε ερασιτεχνικό επίπεδο και τότε δεν είχε παίξει. Και βέβαια είναι η πρώτη φορά που παίζει ποντιακά έργα έχοντας επί σκηνής τον σύζυγο και την κόρη της, επίσης ηθοποιό Αγγελική Ξένου. Πώς επιλέχθηκαν όμως τα έργα και τι μας επιφυλάσσουν;
https://vimeo.com/644905888
Επιχειρηματικά θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι παρακινδυνευμένη επιλογή μια τέτοιου είδους παράσταση. Πόσο μάλλον όταν είμαστε ουσιαστικά στην πρώτη χειμερινή σεζόν εν μέσω πανδημίας που λειτουργούν τα θέατρα. Ωστόσο όπως μας λένε με πολύ συναίσθημα οι δύο ηθοποιοί, με το Έργατα και δουλείας αποτίουν φόρο τιμής στο ποντιακό θέατρο, ένα σημαντικό τμήμα του νεοελληνικού θεάτρου αλλά και βάζουν ένα λιθαράκι, από το δικό τους μετερίζι, ώστε να μείνει ζωντανή η ιστορία.
https://vimeo.com/644911922
Πώς είναι να δουλεύουν, άραγε, συνέχεια μαζί και με το παιδί τους; Είναι εύκολο να λειτουργήσουν επαγγελματικά και όχι οικογενειακά; Διαχωρίζονται οι ρόλοι;
Ε.Γ.: Είναι πάρα πολύ εύκολο να δουλεύουμε όλοι μαζί.
Α.Ξ.: Ναι εάν έχεις στοχοπροσήλωση, τα υπόλοιπα είναι εύκολα.
Ε.Γ.: Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μαλώνουμε. Όπως μαλώνουμε στο σπίτι μαλώνουμε κι εδώ, αλλά έχουμε κοινό στόχο οπότε λύνονται τα θέματα. Ο καθένας έχει τους ρόλους αλλά στο καλλιτεχνικό κομμάτι είμαστε συνάδελφοι. Ούτε χατίρια κάνουμε ο ένας στον άλλον.
Α.Ξ.: Η Αγγελική είναι αυστηρή. Μας τσεκουρώνει. Μας θεωρεί ατίθασους (γέλια).
Ε.Γ.: Αλήθεια, είμαστε κάπως. Ρέμπελοι. Όμως αυτό που με κάνει χαρούμενη είναι που η Αγγελική πέρα από το κομμάτι της υποκριτικής και της σκηνοθεσίας έχει καταφέρει να μάθει ακόμα και λεπτομέρειες για τους φωτισμούς. Και συνεχώς μαθαίνει.
Α.Ξ.: Και έχει ακόμα πολλά να μάθει. Οι ηθοποιοί πρέπει να γνωρίζουμε και τεχνικά θέματα.
Ο Αντώνης Ξένος και η Ελένη Γερασιμίδου, όπως θα έχετε ήδη αντιληφθεί ακούγοντας τα όσα μας είπαν παραπάνω, είναι βαθιά συνειδητοποιημένοι και με άποψη άνθρωποι. Ήταν φυσικό να συζητήσουμε πολλά περισσότερα από την ποντιακή παράσταση και ενδεχομένως τα καλύτερα να ήταν αυτά που δεν θα διαβάσετε σ’ αυτό το άρθρο…
Η σχέση σας με την πολιτική σε επίπεδο διεκδίκησης δημόσιου ρόλου σε ποια φάση βρίσκεται κα Γερασιμίδου; Έχετε διάθεση να είστε ξανά υποψήφια;
Όχι. Ρητά, όχι. Ακόμα κι αν με καλέσουν και με επιστρατεύσουν, θα λιποτακτήσω. Μια χαρά ήταν όταν ήμουν βουλευτής αλλά σε αυτή τη φάση δεν θα ήθελα να εμπλακώ ξανά.
Ως βουλευτής ήρθατε ποτέ σε δύσκολη θέση εντός κι εκτός Βουλής;
Όχι, δεν ήρθα ποτέ. Όπως ξέρετε οι θέσεις του ΚΚΕ είναι πολύ καθαρές, συγκεκριμένες, και δεν είχα ποτέ κάποιον ενδοιασμό για το τι θα ψηφίσω.
Τελικά ήταν θετική ή αρνητική η εμπειρία σας;
Θετική ήταν έτσι κι αλλιώς. Αλλά πολιτικοποίηση δεν είναι μόνο να είναι κανείς στη Βουλή. Η δική μου ζωή, από πολύ νωρίς, είναι συνδεδεμένη με την πολιτική. Κάθε μας πράξη είναι πολιτική. Και το όφελος για μένα προσωπικά είναι πως προσπαθώ να κάνω πράξη όλα όσα πιστεύω και συνδέονται με την πολιτική.
Αρνητική εμπειρία είχατε;
Ναι. Είχα κάποιες. Θυμάμαι μία φορά, στην περιφέρειά μου στη Θεσσαλονίκη δέχθηκα φραστική επίθεση από έναν άνθρωπο στη λαϊκή. Ήταν παλιννοστούντας. Πολύ νεότερος άνθρωπος. Απευθύνθηκε σε μένα και μου είπε «Άντε εσύ που ήρθες εδώ να μας μιλήσεις και παίρνεις 9.000 ευρώ το μήνα». Εγώ χαμογέλασα και δεν μίλησα. Κάποιοι σύντροφοι του είπαν ότι οι βουλευτές του ΚΚΕ παίρνουν ένα μικρό επίδομα και τα υπόλοιπα τα δίνουν στο Κόμμα. Την επόμενη φορά που πήγα, σταμάτησα στον πάγκο του για να πάρω ένα καλοκαιρινό φουστανάκι, όχι για να τον καλοπιάσω αλλά γιατί μου άρεσε. Τότε μου ζήτησε συγγνώμη. Δεν ήξερε και είχε την παλικαριά να πει τη γνώμη του. Το εκτίμησα.
Εσείς κ. Αντώνη πώς βιώσατε αυτή την περίοδο που η κα Ελένη είχε πολιτικό ρόλο; Από σύζυγος, συνάδελφος, μάνα του παιδιού σας ξαφνικά είχε κι άλλο ρόλο.
Α.Ξ.: Εμένα μου άρεσε αυτή η περιπέτεια. Θυμάμαι μια φορά που η τότε Πρόεδρος της Βουλής τους είχε ατελείωτες ώρες στο Κοινοβούλιο και η Ελένη έπρεπε οπωσδήποτε να πάρει τα χάπια της. Κοιμήθηκα μέσα στο αυτοκίνητο που το είχα παρκαρισμένο μπροστά από μια κλούβα των ΜΑΤ, περιμένοντας για να της τα δώσω.
Ε.Γ.: Καλέ μας βρήκε το ξημέρωμα. Κι εγώ έπρεπε να κάνω τη θεραπεία μου σε συγκεκριμένη ώρα. Θυμάμαι τον Νικήτα Κακλαμάνη, με τον οποίο έχουμε μια πολύ όμορφη σχέση, να μου λέει «θα τα έχεις πάντα μαζί σου». Πού να φανταστώ ότι θα μέναμε τόσες ώρες!
Α.Ξ.: Α, να σας πω κι ένα ωραίο. Στη γειτονιά μας στην Παλλήνη, που είναι κάπως απομονωμένη, έλεγαν ότι «Ευτυχώς που βγήκε η Ελένη και θα έχουμε κι αστυνόμευση και δεν θα φοβόμαστε». Και αστειευόμουν λέγοντας «Νομίζετε πως θα χτίσουν φυλάκια σε όλη τη γειτονιά ή θα έχουμε πολλούς αστυνομικούς να μας φυλάνε»;
Άρα δεν σας πείραξε που αφιέρωσε από τον λίγο χρόνο της και σε κάτι ακόμα; Που ίσως δεν προλάβαινε να μαγειρέψει…
Α.Ξ.: Α, εγώ είμαι βολικός. Ωστόσο μαγειρεύει. Της αρέσει.
Ε.Γ.: Μαγειρεύουμε όλοι, αλλά εγώ περισσότερο γιατί να σας εξομολογηθώ πως το μαγείρεμα είναι ό,τι καλύτερο έχω στη ζωή μου. Δεν τους αφήνω να μαγειρεύουν. Με ξεκουράζει.
Α.Ξ.: Μαγειρεύει τόσα που μερικές φορές καταλήγω να τρώω ψωμί, ελιές και λάδι!
Κα Γερασιμίδου θα ήθελα να σας ρωτήσω για τα κόκκινα δάνεια των Ποντίων και τις συντάξεις των υπερηλίκων παλιννοστούντων.
Αν και δεν έχω κάποια συγκεκριμένη πρόταση καθώς δεν έχω στη διάθεσή μου όλα τα στοιχεία, θα ήθελα να πω ότι το κράτος δεν μπορεί να αγνοεί αυτή την ομάδα των συμπολιτών μας που ήρθαν εδώ με λαχτάρα. Έχουν δουλέψει πάρα πολύ στη χώρα που τους υποδέχθηκε και ήρθαν στην πατρίδα που έμαθαν να αγαπούν από την ώρα που γεννήθηκαν. Το κράτος γενικά δεν έχει μέριμνα για κανέναν μας. Οι άνθρωποι δεν είναι πιόνια για να τους μετακινούμε όπου θέλουμε και να παίρνουμε τις ψήφους. Όλοι μας θέλουμε φροντίδα και έννοια από το κράτος, πόσο μάλλον αυτοί οι άνθρωποι που έχουν αφήσει μια ζωή εκεί, αρκετά τακτοποιημένη για να έρθουν εδώ. Δεν γίνεται να υπάρχουν κόκκινα δάνεια για αυτούς τους ανθρώπους. Ξέρουμε πώς λειτουργούν τα δάνεια γενικότερα. Είναι μεγάλη πληγή για όλους όσοι τόλμησαν να φτιάξουν μια στέγη πάνω από τους κεφάλι τους.
Ποια είναι η θέση σας στο θέμα της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας;
Μία είναι η απάντηση εδώ. Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να υπάρχει διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας. Η ελληνική Βουλή την έχει ήδη αναγνωρίσει.
Όμως σχεδόν στο σύνολό της η ποντιακή κοινότητα πιστεύει ότι η Πολιτεία δεν κάνει το χρέος της για να υπάρξει διεθνής αναγνώριση. Λένε πως θα πρέπει η κάθε ελληνική κυβέρνηση να βάλει στην πολιτική της ατζέντα το Ποντιακό Ζήτημα, και πως το γεγονός ότι δεν μπαίνει επιβεβαιώνει ότι υπάρχουν σκοπιμότητες.
Είναι φανερό ότι υπάρχουν σκοπιμότητες. Όχι μόνο για αυτό το θέμα. Συμμετέχουμε εκεί που μας λένε και κάνουμε αυτό που μας ζητούν όπως για παράδειγμα σε ιμπεριαλιστικούς πολέμους. Η κυβέρνηση κάνει επικίνδυνες επιλογές. Πρέπει ο κόσμος να παλέψει για να σταματήσει αυτό το κακό. Ξέρω ότι τα λόγια μου έχουν κομμουνιστική χροιά αλλά δεν ξέρω πώς αλλιώς να τα πω. Αποτέλεσμα είναι να μένουν πίσω και άλυτα σοβαρά θέματα όπως το Κυπριακό και το Ποντιακό, που θα έπρεπε να έχουν λυθεί από καιρό. Καλά μας τα λένε. Έχετε δίκιο λένε, εσείς οι Πόντιοι αλλά τίποτα δεν γίνεται και το θέμα της διεθνούς αναγνώρισης έχει παγώσει. Πρέπει τα πράγματα να μπουν σε σειρά.
Τελειώνοντας θα θέλατε να πείτε κάτι σε όλους τους Πόντιους που θα διαβάσουν τη συνέντευξή σας;
Α.Ξ.: Νιώθω ότι αυτά που θέλω να πω, δεν έχω αρκετά λόγια για να τα περιγράψω. Θα φανούν λίγα στους Πόντιους αδελφούς μας.
Ε.Γ.: Εγώ πάλι θα ήθελα να πούμε σε όλους τους Πόντιους ότι προσπαθήσαμε και πιστεύουμε πως πετύχαμε να κάνουμε μια πολύ τίμια παράσταση, πολύ ειλικρινή δουλειά, με βαθιά αγάπη για το ποντιακό στοιχείο. Και είμαστε περήφανοι για αυτό.
Το χειροκρότημα για όλους τους συντελεστές θα το κρατήσουμε για το τέλος της ποντιακής παράστασης. Όμως τη βαθιά υπόκλιση θα την κάνουμε τώρα. Μαζί με μια ευχή: Ας είναι αυτή μόνο η πρώτη παράσταση επαγγελματικού ποντιακού θεάτρου που θα ανέβει τον 21ο αιώνα!
Η ταυτότητα της παράστασης
Η παράσταση, που επιχορηγείται από το ΥΠΠΟΑ, κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή 12 Νοεμβρίου και αναμένεται να γεμίζει με χαρά τις Παρασκευές, τα Σάββατα και τις Κυριακές μας.
⇒ Οι συντελεστές της παράστασης, διάρκειας 70 λεπτών, είναι οι: Ελένη Γερασιμίδου (σκηνοθεσία, Έβελυν Σιούπη (σκηνικά, κοστούμια), Ντίνος Παρηγόρης (κατασκευή σκηνικών), Περικλής Κατσώτης (επιλογή τραγουδιών), Γιάννης Σιδηρόπουλος (διδασκαλία χορών)
⇒ Παίζουν αλφαβητικά οι: Ελένη Γερασιμίδου, Στέφανος Καλλιανίδης, Δαμιανός Νικολαΐδης, Αντώνης Ξένος, Αγγελική Ξένου και Γιάννης Σιδηρόπουλος ενώ στην ποντιακή λύρα είναι ο Στέφανος Καλλιανίδης.
⇒ Παραστάσεις: Παρασκευή & Σάββατο στις 21:00, Κυριακή στις 20:00 στο Από Κοινού Θέατρο, Ευπατρίδων 4, Γκάζι (μετρό ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ), τηλ. 211 4057249 [email protected].
⇒ Εισιτήρια: κανονικό 15€, μειωμένο 10€ (φοιτ., άνεργ., ΑμεΑ, γκρουπ 25 ατόμων, 65+).
- Προσοχή: Λόγω των νέων υγειονομικών συνθηκών είναι απαραίτητη η προσέλευση των θεατών στο θέατρο τουλάχιστον μισή ώρα πριν την έναρξη της παράστασης. Ο χώρος είναι covid free και οι θεατές είναι υποχρεωμένοι να φέρουν μαζί τους το πιστοποιητικό εμβολιασμού ή νόσησης.
- Το pontosnews.gr είναι χορηγός επικοινωνίας της ποντιακής παράστασης και τις επόμενες μέρες θα κληρώσει δωρεάν προσκλήσεις για τους αναγνώστες.
Πόπη Παπαγεωργίου
Βίντεο, φωτογραφίες: Κώστας Κατσίγιαννης.
