pontosnews.gr
Τρίτη, 17/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Η θέση των γυναικών στην κοινωνία της Σάντας: Κρατούσαν την οικονομία, γνώριζαν γραφή και ανάγνωση

Η καθηγήτρια Ελένη Γαβρά αναλύει την οικονομική και κοινωνική ζωή στο Σούλι του Πόντου. Μίλησε στον Ρωμανό Κοντογιαννίδη

1/09/2021 - 12:18μμ
Σάντα 1900, ενορία  Πινατάντων. Μέλη των οικογενειών Τσαντεκίδη και Ποταμόπουλου (πηγή: Ψηφιακή Σάντα)

Σάντα 1900, ενορία Πινατάντων. Μέλη των οικογενειών Τσαντεκίδη και Ποταμόπουλου (πηγή: Ψηφιακή Σάντα)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Το απόκρημνο και δύσβατο του εδάφους, καθώς και οι δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες της Σάντας, είχαν ιδιαιτέρως σημαντική επίδραση στην κοινωνική και οικονομική ζωή του τόπου, αλλά και στην αρχιτεκτονική των κατοικιών.

Όμως, το πιο ξεχωριστό χαρακτηριστικό ήταν η ξεχωριστή θέση των γυναικών στους επτά μεγάλους και τους πέντε μικρότερους οικισμούς που αναπτύχθηκαν στο «αλπικό» τοπίο.

Η ειδοποιός αυτή διαφορά σε σχέση με άλλες μη αστικές περιοχές του Πόντου οφείλεται στην αναγκαστική μετανάστευση του ανδρικού πληθυσμού. Στη Σάντα δεν υπήρχαν πολλά περιθώρια για την ανάπτυξη αγροτικών δραστηριοτήτων αφού η γη δύσκολα μπορούσε να καλλιεργηθεί, αλλά ούτε και μεταλλεία σε κοντινή απόσταση.

Έτσι, οι άντρες στράφηκαν στο εμπόριο και στην ανάπτυξη εμπορικών σχέσεων με άλλες περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά κυρίως με τη Ρωσία.

Σανταίες κατά την περίοδο του θερισμού, φορώντας τσόχες (πηγή: Ψηφιακή Σάντα)

«Η κοινωνία στη Σάντα, όπως και σε ολόκληρο τον Πόντο, βέβαια ήταν μητριαρχική. Όμως, εξαιτίας του άγονου και απόκρημνου εδάφους η γη δεν μπορούσε να καλλιεργηθεί και επιπλέον δεν υπήρχαν και μεταλλεία. Έτσι, οι περισσότεροι άντρες αναγκάζονταν να ξενιτεύονται και η πλειοψηφία να στραφεί προς το εμπόριο. Το αποτέλεσμα ήταν να συμβεί το εξής εκπληκτικό, οι γυναίκες να κρατούν στα χέρια τους την τοπική οικονομία», τονίζει στο pontosnews.gr η καθηγήτρια Οικιστικής και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας –και Σανταία στην καταγωγή– Ελένη Γαβρά.

Οι γυναίκες μορφωμένες

Κατά την ίδια, η συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών είχε καταπληκτική για την εποχή μόρφωση. Άλλωστε, στη Σάντα υπήρχε και εκπαιδευτήριο, πράγμα σπάνιο για μία ορεινή και δυσπρόσιτη περιοχή στον Πόντο.

«Οι εφημερίδες της εποχής έφταναν τακτικά στα καφενεία και διαβάζονταν από τις γυναίκες. Είναι σημαντικό ότι οι γυναίκες στην κοινωνία της Σάντα δεν είχαν υποδεέστερη θέση σε σχέση με τους άντρες», λέει.

Σάντα 1912, φωτογραφία στην ενορία Ισχανάντων. Τέταρτη από πάνω αριστερά η Ιουλία Λαμπριανίδου σύζυγος Σπυράντη (ιατρού), και στην ίδια σειρά τρίτη από δεξιά η Όλγα Λαμπριανίδου σύζυγος Αργυρόπουλου (πηγή: Ψηφιακή Σάντα)

Αρχέγονη η μορφή των κατοικιών

Όπως σημειώνει η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, στη Σάντα οι κατοικίες είχαν μία περισσότερο αρχέγονη μορφή σε σχέση με άλλες κοινωνίες του Πόντου.

Ελένη Γαβρά

«Αν θεωρήσουμε ότι στις αγροτικές περιοχές οι κατοικίες χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες, τις μονόχωρες, τις δίχωρες και τις διώροφες, στη Σάντα είχαν μία πιο αρχέγονη μορφή. Οι βασικές λειτουργίες συγκεντρώνονταν σε ένα κτίσμα και πολλές φορές δεν διαχωρίζονταν.

»Για παράδειγμα, μέσα στην κατοικία υπήρχε και ο στάβλος, ο οποίος ξεχώριζε με ξύλινα διάχωρα από το καθιστικό ή από το χώρο του ύπνου. Αυτό συνέβαινε κυρίως λόγω των δύσκολων κλιματολογικών συνθηκών, αφού δεν ήταν εύκολο να βγουν έξω το χειμώνα και να ταΐσουν τα ζώα», αναφέρει.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό ήταν ότι έμοιαζαν ενσωματωμένες στο έδαφος. «Τα σπίτια κυριολεκτικά χώνονταν στο έδαφος και είχαν καλυμμένες από αυτό κάποιες πλευρές τους. Το επέλεγαν προκειμένου να προφυλαχθούν αμυντικά, αλλά και για την εξασφάλιση καλύτερης θερμομόνωσης», σημειώνει.

Στενούς δεσμούς με την Παναγία Σουμελά

Στα τέλη του 18ου και τον 19ο αιώνα η περιοχή της Σάντας έφτασε στη μεγαλύτερη της ακμή. Εξελίχθηκε σε κέντρο που τροφοδοτούσε όλα τα μοναστήρια, και ιδίως αυτό της Παναγίας Σουμελά, με το οποίο οι Σανταίοι ανέπτυξαν πολύ ισχυρούς δεσμούς.

Μάλιστα, αυτή η σχέση συνεχίστηκε και μετά τον ξεριζωμό και την άφιξη των προσφύγων στην Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι το «Σπίτι των Σανταίων» στην Παναγία Σουμελά του Βερμίου είναι το πρώτο που κατασκευάστηκε.

«Εκτός από το μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά, η Σάντα είχε στενή σχέση και με την Τραπεζούντα. Επίσης, πρέπει να σημειωθεί ότι κατοικούνταν όλες τις εποχές του χρόνου. Δεν εγκαταλείπονταν ποτέ οι οικισμοί της, κάτι που δε συνέβαινε συχνά σε άλλες ορεινές αγροτικές περιοχές. Όταν φτάνει κανείς στη Σάντα, νομίζει ότι βρίσκεται σε ένα τοπίο αλπικό, ελβετικό», τονίζει η Ελένη Γαβρά.

Η επτάκωμος Σάντα σε σχέδιο του Κ. Σπυράντη, 1896 (πηγή: Ψηφιακή Σάντα)

Σήμερα η περιοχή της Σάντας είναι ακατοίκητη, κάτι που οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι ο τόπος είναι απομονωμένος και είναι δύσκολη η διαδρομή προς αυτόν. Βέβαια, το γεωγραφικό ανάγλυφο βοήθησε τους Σανταίους να αντέξουν περισσότερο στις επιθέσεις των Τούρκων, σε σύγκριση με άλλες περιοχές του Πόντου, και να καταθέσουν πιο αργά τα όπλα.

Το Σούλι του Πόντου έπεσε και ερημώθηκε τον Σεπτέμβριο του 1921, μετά από σκληρή αντίσταση των Σανταίων παλικαριών. Ακολούθησαν τα τραγικά γεγονότα που έγραψαν μία από τις πιο μαύρες σελίδες της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού.

Ρωμανός Κοντογιαννίδης

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: kozan.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

Κοζάνη: Η «Μνήμη» έφερε κοντά τους φίλους του ποντιακού πολιτισμού με μουσική και χορό

16/11/2026 - 8:37μμ
Οι γυναίκες των «Ακριτών» ποζάρουν με το... αποτέλεσμα του κόπου τους. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Παύλος Καρυπίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντιακές γεύσεις στους Επταμύλους Σερρών – Οι «Ακρίτες» έστρωσαν τραπέζι για 25η φορά

16/11/2026 - 7:49μμ
Ο Άντονι Αλμπανέζι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε διμερή συνάντηση στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Lukas Coch)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Αυστραλία: Νέα πίεση για την αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων

16/11/2026 - 6:15μμ
Στιγμιότυπο από παλαιότερη εκδήλωση της «Ρωμανίας» στη Γλυφάδα (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Γλυφάδας)
ΠΟΝΤΟΣ

Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού στη Γλυφάδα: Ένα τριήμερο με το βλέμμα στο μέλλον

16/11/2026 - 4:41μμ
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
(Φωτ.: facebook.com/profile.php/Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων: Στην ιστορία πέρασε το 34ο Γνωμοδοτικό Συμβούλιο – Οι αποφάσεις

16/11/2026 - 9:23πμ
O Αδάμ Μοριάνοφ με τις μαθήτριές του. Αριστερά η κόρη του Σόνια (πηγή: athensvoice.gr)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Αδάμ Μοριάνοφ: Ο άγνωστος ιδρυτής του ελληνικού κλασικού μπαλέτου με καταγωγή από τα Σούρμενα του Πόντου

15/11/2026 - 9:19μμ
(Πηγή: Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης χορηγός της ταινίας «Λαχτάρα» του Σεμπάστιαν Χονδροκώστα

15/11/2026 - 5:16μμ
Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

15/11/2026 - 4:16μμ
Το κενοτάφιο για τους Έλληνες της Τρίπολης του Πόντου (φωτ.: Facebook / Vasilis Tsenkelidis)
ΠΟΝΤΟΣ

Τρίπολη του Πόντου: 110 χρόνια μετά, οι απόγονοι θυμούνται εκείνους που δεν γύρισαν

15/11/2026 - 2:44μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο Εμανουέλ Μακρόν στην είσοδο του Ελιζέ (φωτ.: EPA / Teresa Suarez)

Μακρόν: Δέκα χρόνια από την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του για τη γαλλική προεδρία – «Έκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα»

4 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Γιώργος Ματθαίος)

Nations League: Η Ελλάδα νίκησε τη Σερβία, αλλά έμεινε εκτός 8άδας

4 ώρες πριν
(Φωτ.: ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ/EUROKINISSI)

Αθήνα: Κλειστοί τρεις σταθμοί του μετρό την Τρίτη για την επέτειο του Πολυτεχνείου

5 ώρες πριν
Τμήμα της αφίσας της εκδήλωσης

«Μια φορά κι έναν καιρό… ήταν Χριστούγεννα» από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μικρασιατών Λιβαδειάς

5 ώρες πριν
Μικρασιάτες δουλεύουν ως υπαίθριοι κουρείς στην προκυμαία του Πειραιά, το 1922. Στη σύνθεση, το εξώφυλλο του νέου μυθιστορήματος του Δημήτρη Στεφανάκη, «Βαθύ ρεμπέτικο» (φωτ.: Library of Congress / American National Red Cross – εξώφυλλο: Εκδόσεις Μεταίχμιο)

«Πατρίδα να σου πετύχει!»: Η προσφυγιά του ’22 στο «Βαθύ ρεμπέτικο» του Δημήτρη Στεφανάκη

6 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Μάρκος Χουζούρης)

Στα τελικά του Euro 2027 η Ελπίδων – Στα πέναλτι η πρόκριση της «γαλανόλευκης»

6 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV