pontosnews.gr
Σάββατο, 21/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Τ’ ομματίαγμαν των Ποντίων

Γράφει η Παναγιώτα Ιωακειμίδου

24/01/2015 - 12:46μμ
Στο «κακό μάτι» αποδίδουν τις ασθένειες πολλοί Έλληνες
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Οι λαϊκές δοξασίες για τη βασκανία –ή «τ’ ομμάτ’» των Ποντίων– ήταν βαθιά ριζωμένες ακόμα σε αρχαίους λαούς όπως οι Χαλδαίοι, οι Ασσύριοι, οι Αιγύπτιοι, οι Πέρσες, οι Έλληνες, οι Ρωμαίοι. Ακόμη και θεά είχαν οι Ρωμαίοι που τους προστάτευε από τη βασκανία, την Cumina. Αντιλήψεις τόσο βαθιά ριζωμένες τις υιοθέτησε και ο Χριστιανισμός, μια και δεν ήταν εύκολο να τις εκριζώσει. Ακόμα και ο Δημόκριτος, όπως αναφέρεται στις πηγές, υποστήριζε ότι τα μάτια του βάσκανου εκπέμπουν εικόνες που έχουν αισθήσεις και ορμή, και επηρεάζουν τον παθόντα.

Ρωμαϊκό μωσαϊκό με παράσταση «κακού ματιού» στην Αντιόχεια της Συρίας

Οι Πόντιοι λοιπόν δεν αποτελούσαν εξαίρεση, πίστευαν πολύ στο μάτι. Μάτιαζαν οι ηλικιωμένοι με γαλανά μάτια και όσοι είχαν βυζάξει για δεύτερη φορά, μετά το «αποκόλισμαν» (το απόκομμα από το βυζί της μάνας τους). Μάτιαζαν όμως και τα λόγια, «το στομολόγεμαν», που ήταν ο θαυμασμός εκφρασμένος με λόγια για τις αρετές και την ομορφιά. Αλίμονο στον ατυχή που έπεφτε σε άνθρωπο που τα είχε και τα δυο.

Ματιάζονταν πολλοί και διάφοροι: παιδιά, λεχώνες, έφηβοι, όμορφα κορίτσια, αγελάδες, άλογα, κατσίκια, ακόμα και οι κότες της γιαγιάς μου.

Καππαδοκία: Δέντρο με ματόχαντρα

«Λιθάρε σπαν με τ’ όματετ», ή «σην τεπέν απάν φέρ’ τον άνθρωπον», έλεγαν γι’ αυτούς που μάτιαζαν. Για όσους ματιάζονταν εύκολα λέγανε: «τ’ άστρον ατ’ χαμελόν έν και ομματέσκεται πολλά» (το άστρο του είναι χαμηλά και ματιάζεται πολύ).

«Μάσαλαχ να μην ομματέεται», «φτύσον τρία φοράς», ήταν οι συνήθεις προτροπές για τους ύποπτους γαλανομάτηδες.

Τα μέτρα προστασίας για ανθρώπους και ζώα ήταν πολυποίκιλα: χαμαΐλε από τον Αγιοντάφο (φυλαχτά που είχαν σχήμα τριγωνικό και μέσα γραμμένα διάφορα ξόρκια)· ματοζίνιγα (ματόχαντρα) μπλε· σκόρδα με επτά κεφάλια· φλουρί μέσα σε τουλπάνι δεμένο στο κεφάλι, κ.ά. Στα ζώα πάλι κρεμούσαν χάντρες στις ουρές τους ή χαϊμαλιά στα κέρατα, και ειδικά τις αγελάδες τις άρμεγαν μακριά από τα βλέμματα και ποτέ δεν έλεγαν πόσο γάλα έδιναν.

Οι ξαφνικές αρρώστιες, όπως ξαφνικός υψηλός πυρετός, σπασμοί, κοκκίνισμα ματιών και γενικά τα «αποτσιγγώματα» και τα «αποχασμώματα» αποδίδονταν σε μάτιασμα. Τα ματιασμένα ζώα γίνονταν δύστροπα, λιγόστευε κατά πολύ το γάλα τους ή πέθαιναν ξαφνικά.

Αλάτι για το ξεμάτιασμα

Ο ματιασμένος έπρεπε να ξεματιαστεί με διάφορους τρόπους: τον θύμιαζαν με καμένα σταυρολούλουδα και λιβάνι, διάβαζαν το πάτερ ημών, τροπάρια, ξόρκια, τον σταύρωναν με αλάτι διαβασμένο στην εκκλησία τη Μεγάλη Εβδομάδα. Με τον ίδιο τρόπο ξεμάτιαζαν και τα ζώα. Αν το μάτιασμα ήταν παλιό, ακολουθούσαν άλλη τακτική: μια γυναίκα ειδική διάβαζε τον ματιασμένο επτά φορές, και σε πολύ δύσκολες περιπτώσεις έπαιρναν από τον ύποπτο που προκάλεσε το μάτι ένα κομμάτι ύφασμα και χώμα από την πατημασιά του και με αυτά «αποκάπνιζαν» τον παθόντα.

Παναγιώτα Ιωακειμίδου
Φιλόλογος

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Δρόμος στην αγορά των Σουρμένων, γύρω στα 1900 (πηγή: searchculture.gr/aggregator/edm/EPontMel/000076-31352/Αθηνά Μακρίδου-Καλλιγά)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Εισόδια της Θεοτόκου: Η μεγάλη γιορτή της 21ης Νοεμβρίου και η παράδοση στον Πόντο

21/11/2026 - 10:50πμ
Σκίτσο που απεικονίζει τα όμορφα σπίτια της Ίμερας (εικ.: «Τραπεζούς, στα Ίχνη των Μεγάλων Κομνηνών τομ. Β΄, Μίλητος»)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Οι οκτώ Πόντιοι και οι εννέα φωτιές: Χαριτωμένο ανέκδοτο για τους Ιμεραίους

12/08/2026 - 10:14πμ
Συντροφιά Ελλήνων στα Κοτύωρα. Ανάμεσά τους ο Βασίλης Χατσιπαυλίδης. Καρτ ποστάλ με ημερομηνία 6 Ιουλίου 1929 (φωτ.: Ελληνικό Μωσαϊκό / Ιωάννα Πασαλίδου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Κοτύωρα: Όταν το καλοκαίρι δεν είχε όνομα – Οι «σάπιες μέρες» του Αυγούστου

11/08/2026 - 9:29μμ
Η Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, στην Πρασινάδα Δράμας (φωτ.: Βασίλης Λωλίδης/ΑΠΕ-ΜΠΕ)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Πόντιοι πρόσφυγες στην Πρασινάδα Δράμας – Η ιστορική μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

6/08/2026 - 1:41μμ
Δεξιά η ζουμοξύστρα που ανήκε στη Ζωή Λιανίδου-Καγκελίδου (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Από το σεντούκι της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών: Πώς φτιαχνόταν το ψωμί στον Πόντο

26/07/2026 - 12:09μμ
Ο ναός του Προφήτη Ηλία στη Σάντα, όπως τον κατέγραψε ο Άντονι Μπράιερ (πηγή: «Αρχείον Πόντου», Επιτροπής Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Προφήτης Ηλίας στον Πόντο: Το θαύμα του Αϊ-Λια στο Καρς και ο άγιος των κεραυνών

20/07/2026 - 9:26πμ
Στιγμιότυπο από το θύμισμαν, το γαμήλιο ποντιακό έθιμο (πηγή: TikTok / xristinabairaktaridou)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Θύμισμαν: Το ποντιακό έθιμο με το χορό των επτά ζευγαριών που είδαμε σε γάμο

16/07/2026 - 7:39μμ
Βελόνιασμα καπνών. Η φωτογραφία είναι δωρεά της Ουρανίας Λαμψίδου στην Επιτροπή Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα «χρυσά φύλλα» του Πόντου: Η ιστορία του καπνού που ρίζωσε ξανά στην Ελλάδα

15/07/2026 - 12:26μμ
Σύνθεση σκίτσων του Χρήστου Γ. Δημάρχου για τις αγροτικές εργασίες του Ιουλίου (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Θερισμός στον Πόντο: Το «παλλάωμαν» και οι λέξεις που ζωντανεύουν τον χρυσό Ιούλιο

6/07/2026 - 10:40μμ
«Χτυποκάρδια» λέγεται το σκίτσο του Χρήστου Δημάρχου, μιας και δείχνει το... νερό που μιλάει, μέσα από το χέρι της κοπέλας που βγάζει αντικείμενα από τη στάμνα (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Από τις φωτιές του Αϊ-Γιάννη στον Κλήδονα: Πώς γιόρταζαν το θερινό ηλιοστάσιο οι Έλληνες του Πόντου

21/06/2026 - 9:36πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Τα παιδιά παρακολουθούν την παρασκευή του περέκ στο πρώτο ποντιακό εργαστήρι του συλλόγου (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Μενεμένης «Ο Eύξεινος Πόντος»)

Μενεμένη: Τα παιδιά γνώρισαν την ποντιακή κουζίνα με περέκ και ταν

8 λεπτά πριν
Το κτήριο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) στον Ταύρο (φωτ.: EUROKINISSI / Τατιάνα Μπόλαρη)

Εικονικά τιμολόγια: Η λογίστρια «δείχνει» τον σύντροφό της – Τι λέει για τις 5.000 ευρώ

29 λεπτά πριν
(Φωτ.: Actors House)

Ιάκωβος Ψαρράς: 20 χρόνια από την απώλεια ενός σεμνού ηθοποιού και δάσκαλου

54 λεπτά πριν
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποδέχεται τον Βρετανό υπουργό Άμυνας Γουές Στρίτινγκ στο Κίεβο, στις 21 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: X / 
Volodymyr Zelenskyy)

Ουκρανία: Ο Τραμπ βάζει το κόστος στο τραπέζι – Το Κίεβο δυσπιστεί για τον Πούτιν

1 ώρα πριν
Το όνομα του Γιώργου Κουγιουμτσίδη θα φέρει το νέο δημοτικό προπονητήριο μαχητικών αθλημάτων στη Γαλήνη Ωραιοκάστρου (φωτ.: Δήμος Ωραιοκάστρου)

Ωραιόκαστρο: Το όνομα του Γιώργου Κουγιουμτσίδη στο νέο προπονητήριο μαχητικών αθλημάτων

2 ώρες πριν
Το φλεγόμενο «Sparta II» σε εικόνα που έδωσε στη δημοσιότητα η φινλανδική συνοριοφυλακή. Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Βαλτική: Επίθεση με drones στο «Sparta II» – Φλεγόμενο σε ύδατα της Φινλανδίας

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV