pontosnews.gr
Κυριακή, 11/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

«Ο Μάισσον»: Ένα παραμύθι από το Σταυρίν Χαλδίας, όπως το διέσωσε ο Σίμος Λιανίδης

Από τα διαμάντια της ποντιακής διαλέκτου

24/06/2024 - 8:45μμ
(Πηγή: biodiversitylibrary.org / commons.wikimedia.org)

(Πηγή: biodiversitylibrary.org / commons.wikimedia.org)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Επήεν επήεν ’ς σα παλά τα χρόνα έτον είνας δράκος, ο Μάισσον. Είχε δούλτς και παραήδας πολλούς. Επόν’νεν πολλά κακά κι ο κόσμος όλεν εφοάτον ατόν. Ήνταν εθέλ’νεν εποίν’νεν. Έρθεν ο καιρόν να γυναικίζ’. Έμαθεν πως ο τάδε βασιλέας είχεν ένα κορίτζ’ έμορφον έμορφον, ο ήλεν ας σην ανατολήν. Ο Μάισσον εθέλεσεν να παίρ’ ατο και έστειλεν είναν τζαζούγαρην ’ς σον ψαλάφεν. Η τζαζούγαρη έξερεν ντο ’κί δι’ ατέν ο βασιλέας, άμα ντο να ευτάη; Ο φόβον σκύλλ’ υιός έν’, επήεν. Έφτασεν ’ς σο παλάτ’ τη βασιλέα. Με τα πολλά παρακαλέματα εσέγκαν ατέν απέσ’. Επήεν ταΐσα εμπροστά ’τ’. Εκάτσεν ’ς σα γόνατα και παρακαλεί ατόν:

— «Βασιλέα μ’ πολυχρονισμένε, να ελάς με! Έρθα να ψαλαφώ την θεατέρα σ’ για τον Μάισσον».
— «Ντο, λές, είπεν ο βασιλέας, κλέφτεν και φονέαν θα δίγω τον κορίτζι μ’; Να πας χάσαι απαδακέσ’».

Η τζαζούγαρη ετζουπίουτον αδά, εζάρωνεν ακεί κι ας σον τρόπον ατ’ς ’κ’ εσ’κούτον.

— «Ντο κολοεύ’ς και ’κί πας χάσαι;» ερώτεσεν ατέν ο βασιλέας.
— «Εσύ εξέρτς, πολυχρονισμένε μ’, είπεν η τζαζούγαρη, άμα εγώ λέω να δίης ατέν, ειδεμή ο Μάισσον θα ευτάη πολλά κακωσύνας και ημπορεί να σκοτών’ τσε κέλα».

Ο βασιλέας έξερεν ντο δαίμονας έτον ο Μάισσον. Ενούντζεν επε νούντζεν και ’ς σα τελευταία εδώκεν τον λόον ατ’. Η προξενητάδα ευχαρίστεσεν τον βασιλέαν, εφίλεσεν το χέρ’ν ατ’ και το ποδάρ’ν ατ’ και έφυεν χαρεμέντσα. Επήεν εστυχαρίασεν τον Μάισσον. Εκείνος πα ξάι καιρόν ’κ’ έχασεν. Επέρεν τ’ αλάιν ατ’ και επήεν να σομαδεύκεται. Όνταν εσούμωσαν ’ς σο παλάτ’, ο Μάισσον εμπροδέβεν και επήεν να εμπαίν’ απέσ’. Εκαικά έστεκεν η βασιλοπούλα με το σπαθίν ’ς σο χάρ’ν ατ’ς. Εκατήβασεν ατο ’ς σο κιφάλ’ν ατ’, άμα ’κ’ επόρεσεν να σκοτών’ ατόν. Κακόν σκυλλίν ’κί ψοφά. Μόνον έναν κομμάτ’ πετσίν έκοψεν. Ο Μάισσον έφτυσεν κ’ έλειψεν τη γεράν ατ’ και ελαρώθεν. Εδώκεν τα σουμάδα και εκλώστεν οπίσ’ θυμωμένος ως τον ουρανόν. Τα σουμάδα έσαν δαχτυλίδα και βραχάλλα ’ς σ’ έναν κουτόπον απέσ’. Ο βασιλέας ας σον φόβον ατ’ ξάι ’κ’ εσούμωσεν τα σουμάδα. Εδιέταξεν τοι δούλτς ατ’ να φοσίζ’ν ατά, άμον το έσαν, εξ’ ας σην αυλήν ατ’. Ο Θεός επόνεσεν ατόν. Ελυπέθεν τη θεατέραν ατ’ και εγλύτωσεν ατέν. Αν επαίρ’νεν τα δαχτυλίδα και τα βραχάλλα και εγάλλ’νεν ατα ’ς σα χέρα ’τ’ς, θα εγίνουσαν οφίδα τρικέφαλα και θα έτρωαν ατέν!

Εδέβεν κάμποσον καιρός και εποίκαν την χαράν. Ελάλεσαν πολλούς. Εφτά νυχτουήμερα φαεία, ποτία, χορόντας, ο κόσμος εχαλάεν!

’Σ ση χαράν έρθεν και είνας άλλε βασιλοπούλλα. Όνταν είδεν τον γαμπρόν, ελυπέθεν τη νύφεν και εδαρμένεψεν ατέν να φυλλάττ’ απάν’ ατ’ς κρυφά έναν σταυρόπον. Η χαρά τελείωσεν και ο Μάισσον επέρεν τη γυναίκαν ατ’ και επήεν ’ς σο γονάχ’ν ατ’. Ατώρα θα επεβγάλλ’ τον θυμόν ατ’, άμα να σουμών’ τη νύφεν ’κ’ επορεί. Η δύναμη του σταυρού κουντά ’τον οπίσ’. Όσον ντο στέκ’ η χολή ατ’ φουσκών’. Εσέγκεν ’ς σο νουν ατ’ να καίη ατέν ζωντανέσσα για να εβγάλλ’ τ’ άχτ’ν ατ’. Ας σην όψιν ατ’ κι ας σο φέρσιμον ατ’ η νύφε εγροίκ’σεν τα νιάτα τ’.

Έτρεξεν, έτρεξεν, έφτασεν ’ς σ’ έναν ορμανοκώλ’. Εκαικά έτον έναν κουφόν δέντρον, επήεν εκρύφτεν εκειαπέσ’. Καταλαχού έρθαν να δαβαίν’νε επεκέσ’ δυο βασιλοπαίδα με τα σκυλλία ’τουν. Επέγ’ναν ’ς σο κυνήεμαν τ’ αγραιϊδίων. Τα σκυλλίαν ενόησαν το κορίτζ’, έτρεξαν ’ς ση δεντρού την ρίζαν, εμυρίσταν το τρυπίν και ερχίνεσαν να υλάζ’νε.

Τα βασιλόπαιδα επήγαν σουμά ’ς σο δεντρόν και είδαν το κορίτζ’.

— «Ντο κάθεσαι ατουπέσ’; Έλα έβγα» επίαν ατέν.
— «Φοούμαι ας σον Μάισσον, θα σκοτών’με».
— «Εμείς είμες βασιλόπουλλα, έλα έβγα και καν’νάν μη φοάσαι».

Η βασιλοπούλλα επέρεν θάρρος, εξέβεν ας σο δέντρον απέσ’ και επήεν εσούμωσεν ατ’ς. Όνταν είδαν ατέν οι νέοι αποσουμά, εχάσαν τα στερέας ατουν. Εμάεψεν ατ’ς με την εμορφάδαν ατ’ς. Οι δύος πα εγάπεσαν ατέν, άμα ποίος να παίρ’ ατέν; Έσυραν ατέν ’ς σον πιάγκον και ερρούξεν ’ς σον τρανόν. Επέραν ατέν και επήγαν ’ς σον πατέραν ατούν. Ο βασιλέας ας ση χαράν ατ’ ντο θα εποίν’νεν ’κ’ έξερεν. Αφού ετοίμασαν ό,τι εχρειάσκουτον, εποίκαν τον γάμον. Κουμπάρος πα εέντον το μιρκόν το βασιλόπαιδον. Σεράντα νυχτουήμερα εκράτεσεν η χαρά. Όλεν ο κόσμος εδούν’νεν ατ’ς ευχία. Έζησαν τσίπ καλά κ’ εμείς κι άλλο καλλίον.

Από το Σίμος Λιανίδης, Τα παραμύθια του ποντιακού λαού, έκδ. Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, Αθήνα 1962.

• Διατηρήθηκε η ορθογραφία και η σύνταξη του πρωτοτύπου.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Ξενοφών Άκογλου γράφει κάτω από τη φωτογραφία των τριών νέων: «Η περιφορά του Σταυρού στα σπίτια μετά την κατάδυση» (πηγή: «Λαογραφικά Κοτυώρων / εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η γιορτή των Φώτων στα Κοτύωρα: Όταν ο σταυρός αγίαζε θάλασσα, σώμα και ψυχή

6/01/2026 - 9:23πμ
Περιφορά του σταυρού των Φώτων, στην Κερασούντα. Δωρεά του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» στο Μουσείο Ποντιακού Ελληνισμού της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα κάλαντα των Φώτων από τη Σινώπη του Πόντου – Ένα ντοκουμέντο της ποντιακής παράδοσης

5/01/2026 - 9:02πμ
Έργα της Σοφίας Αμπερίδου στη δίγλωσση έκδοση «Το κρυφό βλέμμα» (φωτ.: Facebook / Σοφία Αμπερίδου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Όταν ο Χριστός κατεβαίνει στη γη: Ένα ποντιακό παραμύθι του Δωδεκαημέρου

28/12/2025 - 8:31μμ
Εικόνα από το βιβλίο του Θάνου Βελλουδίου «Αερικά-Ξωτικά και Καλικάντζαροι» (εκδ. Τσιβεριώτης)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα Καλαντόφωτα, ή αλλιώς το Δωδεκαήμερο στον Πόντο, οι μάγισσες κινούνταν ανάμεσα στους ανθρώπους

26/12/2025 - 5:06μμ
Μωμόγεροι στα Αλωνάκια Κοζάνης, το 1954
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι – Μια ζωντανή μαρτυρία της ποντιακής ψυχής

25/12/2025 - 2:12μμ
Σκίτσο με ποντιακό παρακάθ' (φωτ.: facebook/Ένωση Ποντίων Πιερίας)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Καλαντόφωτα στον Πόντο: Από τους γάμους και τις βαπτίσεις, στα πλούσια τραπέζια, τους Μωμόγερους και το καλαντόνερο

23/12/2025 - 11:22μμ
Μωμόγεροι διά χειρός Σοφίας Αμπερίδου (ακρυλικά και σκόνες σε καμβά, 50x35 εκ., 2023). Το έργο εκτέθηκε πρώτη φορά στο Stadtmuseum Düsseldorf, στο πλαίσιο της έκθεσης της ζωγράφου «Πατριδογνωσία του Πόντου – Η Ρωμιοσύνη της Ανατολής»
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι: Το παραδοσιακό τραγούδι της πολύχρωμης πομπής από δύο σπουδαίες φωνές της ποντιακής μουσικής

23/12/2025 - 10:03πμ
Τζάκι αγροτικού σπιτιού στην Τσίτη Άρδασσας, απ' όπου καταγόταν ο Θ. Θεοφυλάκτου, περιοχή Μεσοχαλδίου. Φωτογραφία του 1986 (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών / Συλλογή Άννας Θεοφυλάκτου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Χειμώνας χωρίς καλοριφέρ: Πώς ζεσταίνονταν τα ποντιακά σπίτια

18/12/2025 - 8:55μμ
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η βασιλοπούλλα και τα πέντε αδέλφια – Ένα ποντιακό παραμύθι από τη συλλογή του Σίμου Λιανίδη

12/12/2025 - 9:24μμ
«Δειλινό σε χειμερινό τοπίο», λάδι σε μουσαμά. Έργο του Τραπεζούντιου Βελισσάριου Βελισσαρίδη. Το δώρισε ο Θεμιστολής Βελισσαρίδης στην Επιτροπή Ποντιακών Μελετών (φωτ.: ΕΠΜ)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα Νικολοβάρβαρα του Πόντου: «Άε-Βαρβάρα φύσα, άε-Σάββα βρέξαν, άε-Νικόλα σόντσον»

4/12/2025 - 12:47μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: facebook/Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Μαρίνας «Η Ρωμανία»)

Η Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Μαρίνας γιόρτασε τον ερχομό του 2026 με τον καλύτερο τρόπο

1 ώρα πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αρχείο)

Ιράν: «Εχθροί του θεού» οι διαδηλωτές – Σκληραίνει την στάση του το καθεστώς μετά τα επεισόδια και οι ΗΠΑ δηλώνουν έτοιμες να βοηθήσουν

2 ώρες πριν
(Φωτ.: facebook/Εύξεινος Λέσχη Περιστάσεως)

Με ένα γνήσιο ποντιακό γλέντι υποδέχθηκε το 2026 η Εύξεινος Λέσχη Περιστάσεως

2 ώρες πριν
(Φωτ.: tvxs.gr)

Πανικός σε εμπορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης

3 ώρες πριν
Ο 18χρονος Άθως Καρυστινός τίμησε με τον καλύτερο τρόπο την  κληρονομία της οικογένειάς του (φωτ.: orthodoxobserver.org/Δημήτριος Πανάγος & Brittainy Newman)

Θεοφάνια στο Tarpon Springs: Όταν οι… βουτιές είναι οικογενειακή υπόθεση

3 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Γιώργος Ματθαίος)

Super League: Νικηφόρα στο 2026 Ολυμπιακός και ΠΑΟΚ – Ισόπαλοι Κηφισιά και ΑΕΛ

4 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign