«Ο Μάισσον»: Ένα παραμύθι από το Σταυρίν Χαλδίας, όπως το διέσωσε ο Σίμος Λιανίδης

Επήεν επήεν ’ς σα παλά τα χρόνα έτον είνας δράκος, ο Μάισσον. Είχε δούλτς και παραήδας πολλούς. Επόν’νεν πολλά κακά κι ο κόσμος όλεν εφοάτον ατόν. Ήνταν εθέλ’νεν εποίν’νεν. Έρθεν ο καιρόν να γυναικίζ’. Έμαθεν πως ο τάδε βασιλέας είχεν ένα κορίτζ’ έμορφον έμορφον, ο ήλεν ας σην ανατολήν. Ο Μάισσον εθέλεσεν να παίρ’ ατο και έστειλεν είναν τζαζούγαρην ’ς σον ψαλάφεν. Η τζαζούγαρη έξερεν ντο ’κί δι’ ατέν ο βασιλέας, άμα ντο να ευτάη; Ο φόβον σκύλλ’ υιός έν’, επήεν. Έφτασεν ’ς σο παλάτ’ τη βασιλέα. Με τα πολλά παρακαλέματα εσέγκαν ατέν απέσ’. Επήεν ταΐσα εμπροστά ’τ’. Εκάτσεν ’ς σα γόνατα και παρακαλεί ατόν:

— «Βασιλέα μ’ πολυχρονισμένε, να ελάς με! Έρθα να ψαλαφώ την θεατέρα σ’ για τον Μάισσον».
— «Ντο, λές, είπεν ο βασιλέας, κλέφτεν και φονέαν θα δίγω τον κορίτζι μ’; Να πας χάσαι απαδακέσ’».

Η τζαζούγαρη ετζουπίουτον αδά, εζάρωνεν ακεί κι ας σον τρόπον ατ’ς ’κ’ εσ’κούτον.

— «Ντο κολοεύ’ς και ’κί πας χάσαι;» ερώτεσεν ατέν ο βασιλέας.
— «Εσύ εξέρτς, πολυχρονισμένε μ’, είπεν η τζαζούγαρη, άμα εγώ λέω να δίης ατέν, ειδεμή ο Μάισσον θα ευτάη πολλά κακωσύνας και ημπορεί να σκοτών’ τσε κέλα».

Ο βασιλέας έξερεν ντο δαίμονας έτον ο Μάισσον. Ενούντζεν επε νούντζεν και ’ς σα τελευταία εδώκεν τον λόον ατ’. Η προξενητάδα ευχαρίστεσεν τον βασιλέαν, εφίλεσεν το χέρ’ν ατ’ και το ποδάρ’ν ατ’ και έφυεν χαρεμέντσα. Επήεν εστυχαρίασεν τον Μάισσον. Εκείνος πα ξάι καιρόν ’κ’ έχασεν. Επέρεν τ’ αλάιν ατ’ και επήεν να σομαδεύκεται. Όνταν εσούμωσαν ’ς σο παλάτ’, ο Μάισσον εμπροδέβεν και επήεν να εμπαίν’ απέσ’. Εκαικά έστεκεν η βασιλοπούλα με το σπαθίν ’ς σο χάρ’ν ατ’ς. Εκατήβασεν ατο ’ς σο κιφάλ’ν ατ’, άμα ’κ’ επόρεσεν να σκοτών’ ατόν. Κακόν σκυλλίν ’κί ψοφά. Μόνον έναν κομμάτ’ πετσίν έκοψεν. Ο Μάισσον έφτυσεν κ’ έλειψεν τη γεράν ατ’ και ελαρώθεν. Εδώκεν τα σουμάδα και εκλώστεν οπίσ’ θυμωμένος ως τον ουρανόν. Τα σουμάδα έσαν δαχτυλίδα και βραχάλλα ’ς σ’ έναν κουτόπον απέσ’. Ο βασιλέας ας σον φόβον ατ’ ξάι ’κ’ εσούμωσεν τα σουμάδα. Εδιέταξεν τοι δούλτς ατ’ να φοσίζ’ν ατά, άμον το έσαν, εξ’ ας σην αυλήν ατ’. Ο Θεός επόνεσεν ατόν. Ελυπέθεν τη θεατέραν ατ’ και εγλύτωσεν ατέν. Αν επαίρ’νεν τα δαχτυλίδα και τα βραχάλλα και εγάλλ’νεν ατα ’ς σα χέρα ’τ’ς, θα εγίνουσαν οφίδα τρικέφαλα και θα έτρωαν ατέν!

Εδέβεν κάμποσον καιρός και εποίκαν την χαράν. Ελάλεσαν πολλούς. Εφτά νυχτουήμερα φαεία, ποτία, χορόντας, ο κόσμος εχαλάεν!

’Σ ση χαράν έρθεν και είνας άλλε βασιλοπούλλα. Όνταν είδεν τον γαμπρόν, ελυπέθεν τη νύφεν και εδαρμένεψεν ατέν να φυλλάττ’ απάν’ ατ’ς κρυφά έναν σταυρόπον. Η χαρά τελείωσεν και ο Μάισσον επέρεν τη γυναίκαν ατ’ και επήεν ’ς σο γονάχ’ν ατ’. Ατώρα θα επεβγάλλ’ τον θυμόν ατ’, άμα να σουμών’ τη νύφεν ’κ’ επορεί. Η δύναμη του σταυρού κουντά ’τον οπίσ’. Όσον ντο στέκ’ η χολή ατ’ φουσκών’. Εσέγκεν ’ς σο νουν ατ’ να καίη ατέν ζωντανέσσα για να εβγάλλ’ τ’ άχτ’ν ατ’. Ας σην όψιν ατ’ κι ας σο φέρσιμον ατ’ η νύφε εγροίκ’σεν τα νιάτα τ’.

Έτρεξεν, έτρεξεν, έφτασεν ’ς σ’ έναν ορμανοκώλ’. Εκαικά έτον έναν κουφόν δέντρον, επήεν εκρύφτεν εκειαπέσ’. Καταλαχού έρθαν να δαβαίν’νε επεκέσ’ δυο βασιλοπαίδα με τα σκυλλία ’τουν. Επέγ’ναν ’ς σο κυνήεμαν τ’ αγραιϊδίων. Τα σκυλλίαν ενόησαν το κορίτζ’, έτρεξαν ’ς ση δεντρού την ρίζαν, εμυρίσταν το τρυπίν και ερχίνεσαν να υλάζ’νε.

Τα βασιλόπαιδα επήγαν σουμά ’ς σο δεντρόν και είδαν το κορίτζ’.

— «Ντο κάθεσαι ατουπέσ’; Έλα έβγα» επίαν ατέν.
— «Φοούμαι ας σον Μάισσον, θα σκοτών’με».
— «Εμείς είμες βασιλόπουλλα, έλα έβγα και καν’νάν μη φοάσαι».

Η βασιλοπούλλα επέρεν θάρρος, εξέβεν ας σο δέντρον απέσ’ και επήεν εσούμωσεν ατ’ς. Όνταν είδαν ατέν οι νέοι αποσουμά, εχάσαν τα στερέας ατουν. Εμάεψεν ατ’ς με την εμορφάδαν ατ’ς. Οι δύος πα εγάπεσαν ατέν, άμα ποίος να παίρ’ ατέν; Έσυραν ατέν ’ς σον πιάγκον και ερρούξεν ’ς σον τρανόν. Επέραν ατέν και επήγαν ’ς σον πατέραν ατούν. Ο βασιλέας ας ση χαράν ατ’ ντο θα εποίν’νεν ’κ’ έξερεν. Αφού ετοίμασαν ό,τι εχρειάσκουτον, εποίκαν τον γάμον. Κουμπάρος πα εέντον το μιρκόν το βασιλόπαιδον. Σεράντα νυχτουήμερα εκράτεσεν η χαρά. Όλεν ο κόσμος εδούν’νεν ατ’ς ευχία. Έζησαν τσίπ καλά κ’ εμείς κι άλλο καλλίον.

Από το Σίμος Λιανίδης, Τα παραμύθια του ποντιακού λαού, έκδ. Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, Αθήνα 1962.

• Διατηρήθηκε η ορθογραφία και η σύνταξη του πρωτοτύπου.