pontosnews.gr
Τετάρτη, 18/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

17 Σεπτεμβρίου: Η εκτέλεση του Αντνάν Μεντερές

Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης

17/09/2020 - 9:03πμ
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Η συμπλήρωση 59 χρόνων από την εκτέλεση του πρώην πρωθυπουργού της Τουρκίας Αντνάν Μεντερές αποτελεί γεγονός που απασχολεί μάλλον περισσότερο τους ιστορικούς. Οι ομοιότητες της περίπτωσης Μεντερές με αυτήν του Ερντογάν είναι πολλές, αλλά συνάμα το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης σήμερα έχει αλώσει σε τέτοιο βαθμό τον κρατικό μηχανισμό, προσεταιριζόμενο σε πολλές φορές τους κεμαλιστές, που τα πραξικοπήματα είναι μόνο καλοστημένες σκηνοθεσίες ενίσχυσης της εξουσίας του προέδρου.

Συνεπώς υπάρχουν και πολλές διαφορές, διακριτές στο βαθμό που Μεντερές και Ερντογάν κατάφεραν να ελέγξουν τη στρατογραφειοκρατία.

Το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της κεμαλικής περιόδου (1923-1950) ουδέποτε κατάφερε να μεταβάλει τον τρόπο ζωής και κοινωνικής συγκρότησης για την πλειονότητα του ευμεγέθους αγροτικού πληθυσμού της Τουρκίας, ενώ η θρησκεία εξακολουθούσε να είναι η συγκολλητική ουσία και για τα μικρομεσαία στρώματα. Ο εθνικισμός αδυνατούσε να ανταποκριθεί στα μεταφυσικά αιτούμενα ενός πληθυσμού ο οποίος είχε μάθει να υπακούει στους θείους νόμους του Ισλάμ δίχως να ταυτίζεται –τουλάχιστον πρωτίστως– με την εκ των άνω επιβαλλόμενη εθνοκρατική ταυτότητα.

Εντός του συγκεκριμένου πλαισίου, ουδόλως τυχαίο ήταν ότι η θεσμοθέτηση εκλογικών διαδικασιών μεταπολεμικά συνδέθηκε αμέσως με την άνοδο ενός κόμματος, όπως το Δημοκρατικό των Μπαγιάρ και Μεντερές. Η παραχώρηση του δικαιώματος της ψήφου επήλθε λόγω της στρατηγικής αναγκαιότητας της Τουρκίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και στο Δυτικό σύστημα ασφαλείας, εξερχόμενη από το έως τότε κεμαλικό δόγμα της ουδετερότητας, προκειμένου να εξισορροπήσει την ευδιάκριτη σοβιετική απειλή για την εδαφική ακεραιότητά της.

Ο ίδιος ο Στάλιν, άλλωστε, διεκδίκησε μεταπολεμικά την αλλαγή του καθεστώτος των Στενών και την προσάρτηση από την ΕΣΣΔ των ανατολικών τουρκικών επαρχιών του Καρς και του Αρνταχάν, εμφορούμενος και από τη φιλοναζιστική στάση της Τουρκίας κατά την «Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα» εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης.

Το ΝΑΤΟ είχε αρχίσει να χτίζεται και να ενισχύει τη συνεκτικότητά του επί του αφηγήματος του «δημοκρατικού» και «ελεύθερου» κόσμου, ο οποίος αντιμάχεται την καταπίεση, τον απολυταρχισμό και οτιδήποτε δεν συνάδει με το πρότυπο της Δυτικού τύπου κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Συνεπώς, η ένταξη της Τουρκίας στην Ατλαντική Συμμαχία προϋπέθετε έναν έστω τύποις εκδημοκρατισμό, υπό την πίεση και των –ευαισθητοποιημένων σε αυτά τα ζητήματα– σκανδιναβικών κρατών, τα οποία ήταν ήδη ευθυγραμμισμένα με τις ΗΠΑ.

Ο Μεντερές λοιπόν αναδύθηκε μέσω αυτής της μετάβασης της Τουρκίας προς μια –κατά τα λοιπά– σαθρής «δημοκρατίας».

Αν και η ρητορική του, κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’40 και πριν αναλάβει τα ηνία της εξουσίας, ταυτίστηκε με την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών, η πρακτική του ως πρωθυπουργού ήταν να χειραγωγεί τον Τύπο, τη γραφειοκρατία, τη δικαιοσύνη και την εκπαίδευση κατά τρόπο παρόμοιο με εκείνον των κεμαλιστών.

Δίνοντας έμφαση στην επαναφορά ισλαμικών πτυχών της δημόσιας ζωής, ο Μεντερές έκανε την αρχή σε μια διαδικασία επανένταξης του Ισλάμ στη δημόσια σφαίρα, η οποία θα απέληγε το 1980-1982 στην εμφάνιση της λεγόμενης «τουρκοϊσλαμικής σύνθεσης». Παρά τις διακοπές και τις επεμβάσεις του στρατού στο μεσοδιάστημα, η πορεία παρείσφρησης του Ισλάμ ήταν σε γενικές γραμμές ανοδική και αιτιολογεί την έως και σήμερα δεσποτική παρουσία του πολιτικού Ισλάμ διά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Κατά τη δεκαετία του 1950, η κρατικά εποπτευόμενη ισλαμική εκπαίδευση στις τρεις διαστάσεις της (ανώτατες θεολογικές σχολές, κορανικά σχολεία και σχολεία για εφημέριους και κατηχητές) γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση, και τελικώς, παρά την εκτέλεση του Μεντερές, άνοιξε το δρόμο στην ανάδυση της «εξισλαμισμένης Άκρας Δεξιάς» του Τουρκές τη δεκαετία του 1960, και εντέλει στην κατάθεση μιας πρότασης εθνικού ιδεώδους με θρησκευτική νομιμοποίηση.

Η πτώση του Μεντερές επήλθε μετά το πραξικόπημα το οποίο έφερε στην εξουσία τον Τζεμάλ Γκιουρσέλ, το 1960, αλλά η ουσιαστική φθορά του είχε ξεκινήσει μετά το 1955 όταν ο υψηλός πληθωρισμός και η επιδείνωση βασικών δεικτών της οικονομίας οδήγησαν σε απώλεια του λαϊκού ερείσματος του Δημοκρατικού Κόμματος, και ως εκ τούτου η αποστολή του στρατού καθίστατο ιδιαιτέρως πιο εύκολη.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Αγιογραφία στην οποία απεικονίζεται ο Ιερός Νιπτήρας, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των μαθητών από τον Χριστό (φωτ.: imd.gr)
ΓΝΩΜΕΣ

Στον Νιπτήρα (Μέρος Β’)

17/11/2026 - 9:20πμ
To «Abeille Marengo» (αριστερά) στο λιμάνι του Ηρακλείου. Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026 (φωτ.: EUROKINISSI / Στέφανος Ραπάνης)
ΓΝΩΜΕΣ

Οι παγίδες της «ενημέρωσης»

15/11/2026 - 3:53μμ
Ο Μισέλ Ουελμπέκ στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Λουιζιάνα των ΗΠΑ (φωτ.: Facebook / Michel Houellebecq)
ΓΝΩΜΕΣ

Η υπόθεση Ουελμπέκ: Όταν η ελευθερία της έκφρασης συναντά τα όρια του νόμου

14/11/2026 - 10:41πμ
(Φωτ.: geetha.mil.gr)
ΓΝΩΜΕΣ

Πέρα απ’ το καλώδιο

13/11/2026 - 3:42μμ
Ψηφιδωτό στη Μονή του Οσίου Λουκά στον Ελικώνα (11ος αι.)
ΓΝΩΜΕΣ

Στον Νιπτήρα (Μέρος Α’)

10/11/2026 - 9:27πμ
(Φωτ.: filmfestival.gr)
ΓΝΩΜΕΣ

Φεστιβάλ Κινηματογράφου: Η Θεσσαλονίκη και το μέλλον του θεσμού

7/11/2026 - 9:46πμ
Λεπτομέρεια από πίνακα του Κρητικού ζωγράφου Φιλόθεου Σκούφου (πηγή: Icon painters - Greece. /commons.wikimedia.org)
ΓΝΩΜΕΣ

Στους αγίους Σαράντα Μάρτυρες ΙΙ (Μέρος Γ’)

3/11/2026 - 9:54πμ
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μπροστά από χάρτη που δείχνει τη «Γαλάζια πατρίδα», το δόγμα της τουρκικής πολιτικής για κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο (φωτ.: Twitter / RTErdogan)
ΓΝΩΜΕΣ

Πιέζεται ο Ερντογάν για τη «Γαλάζια Παράνοια»

1/11/2026 - 3:50μμ
Ο Ντόναλντ Τραμπ απευθύνει ομιλία από το μπαλκόνι του Blue Room στον Λευκό Οίκο, 27 Μαρτίου 2026 (φωτ.: White House / Daniel Torok)
ΓΝΩΜΕΣ

Οι ενδιάμεσες εκλογές και τα όρια του τραμπισμού

31/10/2026 - 10:13πμ
Η τουρκική φρεγάτα TCG Göksu στη Μεσόγειο, στις 2 Ιανουαρίου 2022 (φωτ.: US Navy / Theoplis Stewart II)
ΓΝΩΜΕΣ

Περί προληπτικής διπλωματίας και «Γαλάζιας Παράνοιας»

30/10/2026 - 4:33μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: EUROKINISSI)

Euroleague: Ήττα στην Μπολόνια για τον Παναθηναϊκό

6 ώρες πριν
Ο απερχόμενος πρόεδρος της Κνέσετ, Αμίρ Οχάνα (αριστερά), ανταλλάσσει χειραψία με τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο της Κνέσετ, Ματάν Καχάνα, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της ολομέλειας της ισραηλινής Βουλής, στην Ιερουσαλήμ, στις 17 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA/ ABIR SULTAN)

Ισραήλ: Νέος πρόεδρος της Κνέσετ ο Ματάν Καχάνα – Σημαντική νίκη της αντιπολίτευσης έναντι του Νετανιάχου

7 ώρες πριν
Η Ευλαμπία Νικολαΐδου, το γένος Θεοδωρίδου (πηγή: facebook.com/elpnaousas)

Πέθανε η Ευλαμπία Νικολαΐδου, η γλυκόλαλη αδερφή του θρυλικού Χρύσανθου Θεοδωρίδη

7 ώρες πριν
(Φωτ.: FIBA)

FIBA Europe Cup: Πέρασε αλώβητος από το Βίρτσμπουργκ ο Ηρακλής

8 ώρες πριν
Γενική άποψη της πορείας για την 53η επέτειο του Πολυτεχνείου (φωτ.: Γιάννης Παναγόπουλος/EUROKINISSI)

53η επέτειος του Πολυτεχνείου: Μαζική συμμετοχή στις πορείες – Επεισόδια, προσαγωγές, συλλήψεις και ένας τραυματισμός

8 ώρες πριν
(Φωτ. αρχείου: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Σκόπια: Εξαρθρώθηκε δίκτυο που σχεδίαζε τρομοκρατική επίθεση ή δολοφονία στην Ελλάδα

9 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV