Θλίψη ανάμικτη με οργή επικρατεί στον Λίβανο όπου έχουν πλέον εξανεμιστεί οι ελπίδες για την ανεύρεση επιζώντων μετά την έκρηξη των 2.750 τόνων νιτρικού αμμωνίου στο λιμάνι της Βηρυτού. Τουλάχιστον 145 νεκροί, πάνω από 5.000 τραυματίες και σχεδόν 300.000 άστεγοι είναι ο μέχρι τώρα απολογισμός.
Χθες η κυβέρνηση αποφάσισε να τεθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό κάθε πρόσωπο που είχε ρόλο στην αποθήκευση του νιτρικού αμμωνίου, από την άφιξη του φορτίου έως την έκρηξη. Προς το παρόν είναι άγνωστο πόσοι εμπλέκονται και ποιοι.
Πέρα από την ανθρωπιστική κρίση στην οποία έχει βυθιστεί ο Λίβανος, το ενδιαφέρον στρέφεται και στο πώς έφτασε το φορτίο στο λιμάνι της πρωτεύουσας και γιατί παρέμεινε εκεί για 6,5 χρόνια. Στο επίκεντρο είναι το φορτηγό πλοίο «Rhosus» υπό σημαία Μολδαβίας που απέπλευσε τον Σεπτέμβριο του 2013 από το Βατούμ, με τελικό προορισμό τη Μοζαμβίκη.
Τον Νοέμβριο, όμως, και ενώ είχε προηγηθεί ενδιάμεση στάση στην Κωνσταντινούπολη, υποχρεώθηκε να καταπλεύσει στη Βηρυτό εξαιτίας μηχανικής βλάβης. Στη διάρκεια ελέγχου που ακολούθησε δεν κρίθηκε αξιόπλοο και ο απόπλους απαγορεύθηκε από τις τοπικές λιμενικές Αρχές.
Έτσι, η πλοιοκτήτρια εταιρεία εγκατέλειψε «Rhosus», όπως επίσης και το πλήρωμα. Ιδιοκτήτης και διαχειριστής φέρεται να ήταν ο Ιγκόρ Γκρτσούσκιν της Teto Shipping, Ρώσος υπήκοος που ζούσε στην Κύπρο.
Μάλιστα, πριν από έξι χρόνια η υπόθεση είχε λάβει δημοσιότητα διότι τέσσερα από τα μέλη του πληρώματος, ο Ρώσος πλοίαρχος και τρεις Ουκρανοί ναυτικοί, είχαν εγκλωβιστεί για ένα έτος εντός του πλοίου. Οι Αρχές του Λιβάνου, που κατάσχεσαν το 2014 το εμπόρευμα και το «Rhosus», όχι μόνο τους είχαν απαγορεύσει να βγουν από τη χώρα αλλά τους είχαν θέσει υπό περιορισμό. Την ίδια ώρα, ο πλοιοκτήτης είχε φροντίσει να εξαφανιστεί.
Ωστόσο, μιλώντας σήμερα στο Sputnik, ο Νικολάι Σουκάνοφ, επικεφαλής του περιφερειακού παραρτήματος της Ένωσης Ρώσων Ναυτικών, εμφανίστηκε βέβαιος ότι το πλοίο ανήκει σε βουλγαρική εταιρεία.
«Σύμφωνα με επίσημα έγγραφα, από τον Αύγουστο του 2014 ιδιοκτήτρια εταιρεία είναι η βουλγαρική Briar Wood Corporation. Όταν χρησιμοποιείται μια “σημαία ευκαιρίας” ο πραγματικός ιδιοκτήτης του πλοίου είναι δύσκολο να βρεθεί, ενώ τα έγγραφα συντάσσονται με τρόπο που δεν επιτρέπει να θεωρηθεί υπεύθυνος», εξήγησε.
Πάντως, τον Ιούλιο του 2013, όταν οι ισπανικές Αρχές σταμάτησαν το «Rhosus» στη Σεβίλλη, ως ιδιοκτήτρια εταιρεία αναφερόταν η Teto Shipping. Το πλοίο κρατήθηκε για επιθεώρηση ώστε να διασφαλιστεί ότι πληροί τα διεθνή πρότυπα ασφαλείας.
Σε κάθε περίπτωση, οι κατασχεμένοι 2.750 τόνοι νιτρικού αμμωνίου, που εκτός από λίπασμα «παράγει» και βόμβες, έμειναν στην αποθήκη στο λιμάνι της Βηρυτού, λίγα μόλις λεπτά με τα πόδια από εμπορικές περιοχές. Την Τετάρτη ο υπουργός Πληροφοριών του Λιβάνου δήλωσε ότι υπάρχουν έγγραφα από το 2014 που αποδεικνύουν την ύπαρξη ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με το «υλικό».
Το δε Reuters επικαλείται δύο έγγραφα βάσει των οποίων τα τελωνεία είχαν ζητήσει τη Δικαιοσύνη, το 2016 και το 2017, να παρέμβει στην «αρμόδια ναυτιλιακή υπηρεσία» ώστε να γίνει επανεξαγωγή ή να πωληθεί το νιτρικό αμμώνιο. Παρόμοια αιτήματα φέρεται να είχαν υποβληθεί και το 2014 και το 2015.
