Από την πλευρά της Προποντίδας, στις πολυάνθρωπες ρωμαίικες συνοικίες, το Κοντοσκάλι, τη Βλάγκα, τα Ψωμαθειά, υπάρχουν περίπου δέκα εκκλησιαστικά συγκροτήματα που εξακολουθούν να λειτουργούν. Ο ναός της Αγίας Κυριακής, ως έχει σήμερα, είναι αρχιτεκτόνημα του τέλους του 19ου αιώνα και είναι έργο του Περικλή Φωτιάδη, που έχτισε και τη Ζωγράφειο Σχολή αλλά και τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης.
Πρώτη μνεία για την Αγία Κυριακή Κοντοσκαλίου γίνεται από τον εκπρόσωπο του τσάρου που την επισκέπτεται το 1583.
Ο ναός που έχτισε ο Φωτιάδης διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση, αν και η υγρασία έχει κάνει ζημιές, κυρίως στον τρούλο και στο Ιερό Βήμα, όπου υπάρχουν ρωγμές.
Το μεγαλοπρεπές οκταγωνικό οικοδόμημα, με τον τρούλο και το καμπαναριό του, σηματοδοτεί μιαν άλλη εποχή για τους Ρωμιούς της Πόλης, την εποχή της «ισοπολιτείας».
Οι πλούσιες ελληνικές κοινότητες μπορούν τώρα να χτίζουν τους Οίκους της Προσευχής τους περίλαμπρους και τα κτήρια που περιβάλλουν τις εκκλησίες, σχολεία, εντευκτήρια, σύλλογοι, είναι περίλαμπρα κι αυτά. Το νεοκλασικό, λιθόκτιστο μέγαρο των εκπαιδευτηρίων, απέναντι από την εκκλησία, ρημάζει, και το κτήριο που στέγαζε τη λέσχη είναι σήμερα αποθήκη. Πίσω από στοιβαγμένα εμπορεύματα, διακρίνει κανείς τη σκηνή ενός μικρού θεάτρου, με ωραίο ξυλόγλυπτο διάκοσμο.
Εδώ άλλωστε, στην Αγία Κυριακή, κοινωνούν τις Κυριακές και τις μεγάλες αργίες και οι νέοι μέτοικοι των πυκνοκατοικημένων γύρω συνοικιών, Γεωργιανοί και Ρουμάνοι, Ρώσοι και Ουκρανοί, που κατοικούν στα ετοιμόρροπα μεσοαστικά σπίτια με τις ξυλόγλυπτες διακοσμήσεις στις εντυπωσιακές προσόψεις τους.
- Πηγή: ec-patr.org.
