Το Α΄ Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας θα παρουσιάσει το Σάββατο 3 Αυγούστου (ώρα 12:00) το ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ «Καλοκαίρι 1919» στην εκπομπή «Αφύλαχτη διάβαση», γυρίζοντας τους ακροατές 100 χρόνια πίσω. Το ντοκιμαντέρ αρχίζει από τα χωριά της Τραπεζούντας και της Αμάσειας στον Πόντο το 1919 και καταλήγει στο λιμάνι του Πειραιά το 1925.
Θα μεταδοθεί σε επανάληψη από τη «Φωνή της Ελλάδας» την Κυριακή 4 Αυγούστου 2019 (ώρα 13:00).
Μέσα από τις παράλληλες αφηγήσεις του Γιάννη Αναστασιάδη, με καταγωγή από το χωριό Αϊντογτού της Αμάσειας, και του Σταυρίκου Παπαβραμίδη από την Τραπεζούντα, οι ακροατές θα παρακολουθήσουν το διωγμό των Ποντίων από τις πατρογονικές εστίες τους, την πολύμηνη περιπλάνησή τους στα οθωμανικά εδάφη υπό την πίεση των τακτικών και άτακτων τουρκικών στρατιωτικών σωμάτων, τον εγκλωβισμό τους σε στρατόπεδα προσφύγων της Ανατολίας και τον αποδεκατισμό των γυναικόπαιδων από τις ασθένειες, την πείνα, τις απαγωγές και τις εκτελέσεις. Στο φόντο τα έρημα ελληνικά χωριά του Πόντου και τα αμελέ ταμπουρού, τα καταναγκαστικά τάγματα εργασίας.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής θα ακουστούν μοναδικά ηχητικά τεκμήρια από τις δεκαετίες 1920 και 1930 και το Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο Μέλπως Μερλιέ, όπου Πόντιοι πρόσφυγες τραγουδούν τραγούδια του τόπου τους.
- Έρευνα, παρουσίαση, τεκμηρίωση: Θωμάς Σίδερης.
