Μετά την εισβολή της 20ής Ιουλίου 1974 η Τουρκία παρανόμως ελέγχει το 37% της έκτασης της Κύπρου και φέρνει στην Κύπρο έποικους από την Τουρκία. Για τον έλεγχο δημιουργούνται παράνομες δομές που στη συνέχεια αποτέλεσαν τις δομές του ψευδοκράτους.
Στις 14 Νοεμβρίου 1983 ο Ραούφ Ντενκτάς καλεί τη διοίκησή του σε δείπνο. Τα μεσάνυχτα, περίπου, ανακοινώνει στους συνδαιτημόνες του την πρόθεσή του να προχωρήσει στην ανακήρυξη ανεξάρτητου κράτους. Όλα αυτά κάτω από άκρα μυστικότητα, με την απόφαση της «νομοθετικής συνέλευσης» που θα λάμβανε χώρα την επομένη να είναι μονόδρομος, αφού ήταν σαφές ότι η πρόταση του Ντενκτάς είχε γεννηθεί στην Άγκυρα.
Στις 15 Νοεμβρίου 1983 η ψευδοβουλή «αποφασίζει» και επίσημα σε έκτακτη σύνοδο, ομόφωνα, την ανακήρυξη των κατεχόμενων εδαφών της Κύπρου σε ανεξάρτητο κράτος και το ονομάζει «Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου».
Ο Ραούφ Ντενκτάς δηλώνει ενώπιον της Βουλής: «Κάτω από το φως των πραγματικοτήτων και δυσκολιών των πιο πάνω πεποιθήσεων, ως μεταφραστές της αναπότρεπτης και νόμιμης επιθυμίας και βούλησης του Τ/κ λαού, ανακηρύσσουμε ενώπιον της ιστορίας και ολόκληρης της ανθρωπότητας την ανακήρυξη της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, ως ανεξάρτητου κράτους».
Η Τουρκία υποστηρίζει πως η τουρκοκυπριακή πλευρά οδηγήθηκε στην ανακήρυξη εξαιτίας των αξιώσεων της ελληνοκυπριακής πλευράς για κυριαρχία σε ολόκληρο το νησί.
Οι πολιτικές αντιδράσεις
Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Σπύρος Κυπριανού, σε δήλωσή του την ίδια ημέρα ανέφερε: «Αυτή η ενέργεια όχι μόνο περιπλέκει περαιτέρω το Κυπριακό πρόβλημα, αλλά καθιστά φανερό ότι στόχος της τουρκικής πλευράς ήταν πάντοτε η δημιουργία τετελεσμένων γεγονότων και η καλλιέργεια συνθηκών με σκοπό την απόσχιση της κατεχόμενης περιοχής από την Κυπριακή Δημοκρατία».
Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών επισήμανε ότι αυτή η ενέργεια είναι «αντίθετη προς τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Κύπρο και σε αντίφαση με τις συμφωνίες κορυφής του 1977 και 1979».
Οι κυβερνήσεις της Κύπρου, της Ελλάδας και της Βρετανίας ζήτησαν από κοινού έκτακτη σύνοδο του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για να εξετάσει την κατάσταση.
Στους δρόμους οι Ελληνοκύπριοι
Όπως αναμενόταν, η ενέργεια έφερε μαζικές κινητοποιήσεις Ελληνοκυπρίων, οι οποίοι βγήκαν στους δρόμους και διαμαρτύρονταν για την παράνομη τουρκική ενέργεια που διχοτομούσε το νησί. Μία εκ των κινητοποιήσεων κατέληξε στο Προεδρικό, με τον τότε πρόεδρο της Δημοκρατίας Σπύρο Κυπριανού να δηλώνει στους χιλιάδες διαδηλωτές ότι η κυβέρνηση έχει ήδη προβεί σε ενέργειες ώστε να αποδοθεί η δικαιοσύνη.
Οι κινητοποιήσεις μεταφέρθηκαν και στην Αθήνα, με αφορμή τη 10η επέτειο του Πολυτεχνείου.
Κράτος μη αναγνωρισμένο
Τρεις ημέρες αργότερα, μετά από διεκδίκηση της Κύπρου, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ καταδικάζει την ενέργεια ως νομικώς άκυρη, καλώντας όλα τα κράτη μέλη να μην αναγνωρίσουν το νέο «κράτος», αφού το μόνο νόμιμο και αναγνωρισμένο κράτος είναι η Κυπριακή Δημοκρατία.
Η Τουρκία από την πλευρά της, μένοντας πιστή στις προηγούμενες ενέργειές της στο νησί, ανταλλάσσει «πρέσβεις» με το ψευδοκράτος και το αναγνωρίζει παράνομα.
Το Μπαγκλαντές αναγνώρισε το ψευδοκράτος για μερικές ώρες, ωστόσο λόγω της έντονης παρέμβασης της Λευκωσίας προς την Ουάσινγκτον, η Αμερική ζήτησε από τη χώρα να ανακαλέσει την απόφασή της, όπως και έγινε.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάσισε ότι το ψευδοκράτος δεν υπάρχει και αποτελεί υποτελή στη Τουρκία δομή. Παρ’ όλα αυτά, ο Οργανισμός Ισλαμικών Συνδιασκέψεων έχει αναγνωρίσει την «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» και τη δέχθηκε ως παρατηρητή με την ονομασία «Τουρκικό Κυπριακό κράτος».
Τα γλέντια και οι διαδηλώσεις
Κάθε χρόνο, ανήμερα της επετείου, στη μισή Κύπρο (στις ελεύθερες περιοχές) γίνονται εκδηλώσεις καταδίκης, ενώ στην άλλη μισή, στις κατεχόμενες περιοχές, πραγματοποιούνται λαμπερές εκδηλώσεις με τη συμμετοχή Τούρκων αξιωματούχων.
Χριστίνα Κάσια
