Ο αγώνας της 181 Μοίρας Πεδινού Πυροβολικού (ΜΠΠ) και της 191 ΠΟΠ (Πυροβολαρχία Ορεινού Πυροβολικού) με τον τουρκικό στρατό εισβολής το 1974 στην οροσειρά του Πενταδακτύλου για την υπεράσπιση της Κύπρου ήταν άνισος. Οι δύο μονάδες στις 23 Ιουλίου 1974 βρέθηκαν σε μάχη-ενέδρα εν ώρα κατάπαυσης του πυρός, και καταστράφηκαν.
Η μάχη στη διάβαση Πέλλα Πάις – Συγχαρί κράτησε περίπου τέσσερις ώρες και οι πυροβολητές πάλεψαν σώμα με σώμα με Τούρκους κομάντο, αρνούμενοι να εγκαταλείψουν τα πυροβόλα τους, πιστοί στις διαταγές τους.
Οι δύο μονάδες μετρούν 39 αγνοούμενους και 5 πεσόντες, αριθμός μεγάλος για μονάδες πυροβολικού. Συνελήφθησαν 48 αιχμάλωτοι, ενώ οι περισσότεροι πυροβολητές τραυματίστηκαν. Ανάμεσα στους πεσόντες και ο εκ Θεσσαλονίκης (με καταγωγή από την Ανατολική Θράκη), διοικητής, αντισυνταγματάρχης (ΠΒ) Στυλιανός Καλμπουρτζής, στον οποίο το 2011 ο τέως πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας απένειμε, μετά θάνατον, το βαθμό του αντιστράτηγου, κατά τη διάρκεια της τελετής των αποκαλυπτηρίων προτομής του στη Σχολή Πυροβολικού στο Μεγάλο Πεύκο.
Χθες, 44 χρόνια από την ηρωική θυσία των ανδρών, την ώρα που ο ήλιος έγερνε στη Δύση, στο στρατόπεδο της διοίκησης Πυροβολικού της Εθνικής Φρουράς που φέρει το όνομα του Στυλιανού Καλμπουρτζή συγκεντρώθηκαν πολεμιστές του 1974 και συγγενείς των πεσόντων και αγνοουμένων για να τους τιμήσουν. Πρώτη ανάμεσά τους, με δάκρυα στα μάτια, η κόρη του Στυλιανού Καλμπουρτζή Μαρία, η οποία τα τελευταία χρόνια είναι πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιτροπής Συγγενών Αγνοουμένων και αγωνίζεται για τη διακρίβωση της τύχης όλων.
Μπροστά από το μνημείο της 181 ΜΠΠ, όπου δεσπόζει σεμνή προτομή του Στυλιανού Καλμπουρτζή και υπάρχουν επιτύμβιες πλάκες με τα ονόματα πεσόντων και αγνοουμένων, τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση. Ακολούθησε προσκλητήριο πεσόντων και αγνοουμένων. Μετά διαβάστηκε χαιρετισμός του Δημήτριου Κούκουρα, υπολοχαγού (ΠΒ) το 1974 της Γ΄ Πυροβολαρχίας της 181 ΜΠΠ. Ο χαιρετισμός στάλθηκε από τη Δράμα, γιατί για λόγους υγείας ο Δ. Κούκουρας δεν μπόρεσε να παρευρεθεί. «Οι ήρωες της Μονάδας και ο διοικητής μας, Στυλιανός Καλμπουρτζής, θυμίζουν σε όλους εμάς την ιερή υποχρέωση και τη βαριά κληρονομιά να συνεχίσουμε τον αγώνα μέχρις ότου η θυσία τους δικαιωθεί», επισήμανε ο Δ. Κούκουρας, και τόνισε: «οι ήρωές μας έγραψαν μια καινούργια σελίδα δόξας στην ιστορία του Πυροβολικού, που θέλει τους πυροβολητές να αγωνίζονται μέχρις εσχάτων επάνω στα πυροβόλα τους».
H Μαρία Καλμπουρτζή μίλησε από τα βάθη της ψυχής της και καταχειροκροτήθηκε.
Είπε ότι νοιώθει «συγκινημένη, περήφανη, αλλά και θυμωμένη». Η συγκίνηση, ανέφερε, «οφείλεται στο ότι βρίσκομαι κοντά στον πατέρα μου και στα παιδιά του, που είναι και δικά σας αδέλφια, δικά σας παιδιά, οι δικοί σας άνθρωποι. Πιστεύω ότι είμαστε πραγματικά μια οικογένεια και χαίρομαι που έχω μια μεγάλη οικογένεια στην Κύπρο. Αυτό νιώθω και ελπίζω και εσείς να νιώθετε το ίδιο».
«Είμαι περήφανη», σημείωσε, «γιατί ο πατέρας μου έκανε το καθήκον του. Ο μεγαλύτερος όμως ηρωισμός είναι των στρατιωτών του, της 181 ΜΠΠ. Ο ηρωισμός των στρατιωτών είναι μεγαλύτερος από τον ηρωισμό των αξιωματικών. Ο πατέρας μου έλεγε πάντα “εγώ εκπαιδεύομαι, πάω στον πόλεμο και καθήκον μου είναι να διαφυλάξω τους στρατιώτες που είναι δίπλα μου”», επισήμανε. Εξήγησε ωστόσο ότι είναι θυμωμένη «γιατί μάθαμε ότι η 181 ΜΠΠ, όπως και άλλες ιστορικές μονάδες πρόκειται να καταργηθούν. Έχουμε την διαβεβαίωση του υπουργού Άμυνας Σάββα Αγγελίδη ότι δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο. Πιστεύω ότι είναι ειλικρινής». Οι ιστορικές μονάδες και η 181 ΜΠΠ για να κρατήσει την ιστορία της και τη θυσία του Καλμπουρτζή και των στρατιωτών του θα πρέπει, είπε, να μείνει ζωντανή και ενεργή. «Το οφείλουμε στη θυσία τους και νομίζω ότι αυτό θα το καταλάβουν όλοι και τελικά δεν θα γίνει αυτό που πρόκειται να γίνει», κατέληξε.
Ακολούθησε κατάθεση δάφνινων στεφάνων. Μικρά παιδιά, αποθέτοντας στεφάνια, σκόρπισαν ρίγη συγκίνησης. Εκ μέρους των συμπολεμιστών των πεσόντων ο Παρασκευάς Χατζηχαγκαλής, μόλις κατέθεσε το στεφάνι, βροντοφώναξε: «Αθάνατοι, δεν θα αλλάξουν το όνομα». Η τιμητική εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Α. Βικέτος.
