Η λήψη αναλγητικών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να έχει επιπτώσεις στη γονιμότητα του αγέννητου παιδιού αργότερα στη ζωή του, τόσο του κοριτσιού όσο και του αγοριού, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα. Η μελέτη έρχεται να ενισχύσει τις ενδείξεις προηγούμενων ερευνών ότι ορισμένα ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα όπως η παρακεταμόλη (υπάρχει στο Depon, στο Panadol κ.α.) πρέπει να λαμβάνονται με προφύλαξη στη διάρκεια της κύησης, καθώς μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα των απογόνων μέσω επίπτωσης στο DNA του εμβρύου.
Οι ερευνητές του πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, με επικεφαλής τον δρ Ροντ Μίτσελ του Κέντρου Αναπαραγωγικής Υγείας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό περιβαλλοντικής υγείας Environmental Health Perspectives, επισήμαναν ότι η νέα μελέτη τους δεν μεταβάλλει τις ισχύουσες σήμερα συστάσεις, σύμφωνα με τις οποίες αν η χορήγηση παρακεταμόλης είναι αναγκαία σε εγκύους πρέπει να γίνεται στη χαμηλότερη δυνατή δόση και για το μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα. Επίσης ανέφεραν ότι η δραστική ουσία ιβουπροφαίνη (ιμπουπροφέν) πρέπει να αποφεύγεται κατά την εγκυμοσύνη.
Οι επιστήμονες μελέτησαν τη δράση της παρακεματόλης και της ιβουπροφαίνης σε δείγματα ανθρώπινου ιστού όρχεων και ωοθηκών. Οι ανθρώπινοι ιστοί που εκτέθηκαν σε οποιοδήποτε από τα δύο φάρμακα επί μια εβδομάδα, στο εργαστήριο, εμφάνισαν μειωμένους αριθμούς των γεννητικών κυττάρων από τα οποία προκύπτουν τα σπερματοζωάρια και τα ωάρια.
Οι ωοθήκες που εκτέθηκαν σε παρακεταμόλη για μία εβδομάδα είχαν πάνω από 40% λιγότερα κύτταρα από τα οποία αναπτύσσονται στη συνέχεια τα ωάρια. Με την ιβουπροφαίνη ο αριθμός των εν λόγω κυττάρων μειώθηκε σχεδόν στο μισό.
Οι ερευνητές επισήμαναν ότι αυτό είναι σημαντικό επειδή τα κορίτσια παράγουν όλα τα ωάριά τους στη μήτρα, συνεπώς αν γεννηθούν με μειωμένο αριθμό, αυτό μπορεί να τα οδηγήσει σε πρόωρη εμμηνόπαυση.
Αλλά και στην περίπτωση των αγοριών μπορεί να υπάρξουν επιπτώσεις. Ο ιστός όρχεων που εκτέθηκε στα συγκεκριμένα φάρμακα εμφάνισε μείωση περίπου 25% στα κύτταρα παραγωγής σπερματοζωαρίων. Οι επιπτώσεις αυτές επιβεβαιώθηκαν με πειράματα σε ποντίκια, στα οποία είχε μεταμοσχευθεί ιστός ανθρώπινων όρχεων. Μετά από μία εβδομάδα χορήγησης παρακεταμόλης ο αριθμός των κυττάρων παραγωγής σπερματοζωαρίων στο μόσχευμα είχε μειωθεί σχεδόν κατά το ένα τρίτο, ενώ ακόμη και μετά από μόνο μία μέρα χορήγησης του αναλγητικού τα ίδια κύτταρα είχαν μειωθεί κατά 17%.
Οι ερευνητές βρήκαν ότι και τα δύο φάρμακα πυροδοτούν μηχανισμούς στα κύτταρα, οι οποίοι έχουν ως αποτέλεσμα να υπάρχουν αλλαγές στη δομή του DNA. Οι επιγενετικές αυτές μεταβολές μπορούν να κληροδοτηθούν στις επόμενες γενιές. Τα αναλγητικά φαίνεται να δρουν κυρίως στα μόρια των προσταγλανδινών, που παίζουν ρόλο-κλειδί τόσο στις ωοθήκες όσο και στους όρχεις.
«Θα ενθαρρύναμε τις γυναίκες να σκεφθούν προσεκτικά προτού πάρουν αναλγητικά κατά την εγκυμοσύνη και, ακολουθώντας τις υπάρχουσες οδηγίες, να παίρνουν τη χαμηλότερη δυνατή δόση και για όσο γίνεται λιγότερο χρόνο» δήλωσε ο Μίτσελ.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Παύλος Δρακόπουλος.
