Πρωτοβουλία προκειμένου να διδάσκεται η ποντιακή διάλεκτος αλλά και στοιχεία του ποντιακού ελληνισμού σε όσο το δυνατό περισσότερους, ακόμα και σε όλους, τους δήμους της Κεντρικής Μακεδονίας θα αναλάβει το επόμενο διάστημα ο πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας και δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου.
Τη σημαντική αυτή ανακοίνωση έκανε ο αντιπρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών Κώστας Ανθόπουλος κατά τη διάρκεια της τελετής με την οποία έπεσε η αυλαία των μαθημάτων ποντιακής διαλέκτου στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Μια τελετή λήξης αντάξια της μεγάλης επιτυχίας που είχε η πρώτη χρονιά του προγράμματος για ενήλικες, διάρκειας 100 ωρών. Το παρακολούθησαν 250 εκπαιδευόμενοι, οι οποίοι παρέλαβαν τα πτυχία τους.
Το βράδυ της Πέμπτης η αίθουσα συνεδρίων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας ήταν κατάμεστη. Η τελετή περιλάμβανε βραβεύσεις, μια μεστή ομιλία για την ποντιακή διάλεκτο και τις ιδιαιτερότητες του ποντιακού ελληνισμού από τον ομότιμο καθηγητή Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Στάθη Πελαγίδη, ένα θεατρικό μονόπρακτο, ποντιακό τραγούδι, και τον Γιωρίκα το γνωστό ρομποτάκι του πανεπιστημίου που μιλάει και χορεύει ποντιακά.
Έστω και αν η άφιξή του έγινε στο τέλος της εκδήλωσης, το παρών έδωσε και ο Γιάννης Αμανατίδης οποίος βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη για την τριμερή συνάντηση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. «Είστε όλοι πολλαπλασιαστές αυτού που εμείς πήραμε από τις οικογένειές μας. Εμείς ακούγαμε στα σπίτια μας την ποντιακή διάλεκτο, η οποία τώρα δεν ακούγεται», σημείωσε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών. Λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων δεν παραβρέθηκε ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Αχιλλέας Ζαπράνης.
Οι ιδιαιτερότητες του ποντιακού ελληνισμού
Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Στάθης Πελαγίδης, ο οποίος αναφέρθηκε στις διαχρονικές ιδιαιτερότητες και στη μοναδικότητα του ποντιακού ελληνισμού, σημειώνοντας ότι η ποντιακή διάλεκτος στην Ελλάδα μετά το 1923 αποτελούσε γλώσσα στην αλησμόνητη πατρίδα.
«Πουθενά αλλού στον ελληνισμό της Ανατολής δεν υπήρξε αντάρτικο και δεν έγιναν προσπάθειες για τη δημιουργία ανεξάρτητης δημοκρατίας. Επίσης η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας ήταν η μόνη καθαρά ελληνική που υπήρχε παράλληλα με το Βυζάντιο. Σε αυτήν την αυτοκρατορία τοποθετείται η αρχή του νήματος της ποντιακής διαλέκτου. Εκεί διαμορφώθηκαν των Ποντίων η έντονη κοινωνικότητα, η έντονη περηφάνεια και ο έντονος ημετερισμός, που καμιά φορά παίρνει διαστάσεις παθογένειας. Την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας έσωσαν η γλώσσα και η θρησκεία», είπε χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια τόνισε ότι τα μαθήματα ποντιακής διαλέκτου πρέπει να γίνονται, διότι αν πάψει να χρησιμοποιείται η γλώσσα τότε θα χαθεί όλη η αύρα και όλη η μαγεία του ποντιακού πολιτισμού. «Δεν θα υπάρχει ποντιακό τραγούδι και τα έθιμά μας θα αποτελέσουν παρελθόν. Χάνοντας τη γλώσσα, θα χάσουμε το φυλακτό μας», υπογράμμισε.
Στάθης Πελαγίδης: Προσωπικά πιστεύω ότι δεν θα υπάρξει ημερομηνία λήξης στην ποντιακή διάλεκτο.
Ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας αναφερόμενος στα μαθήματα ποντιακής διαλέκτου τόνισε ότι ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ποντίων Εκπαιδευτικών, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και ο Δήμος Θεσσαλονίκης άναψαν το σπινθήρα για να σωθεί η γλώσσα με τη συγγραφή των εγχειριδίων, και οι όσοι παρακολούθησαν τα μαθήματα δυνάμωσαν τη φλόγα.
«Για τις επόμενες σειρές θα είστε το φωτεινό παράδειγμα. Θα είστε η πιο αξιόπιστη διαβεβαίωση και εγγύηση ότι η ποντιακή διάλεκτος, η ποντιακή κουλτούρα και ο Πόντος γενικότερα δεν έχουν ημερομηνία λήξης και κατά περιόδους θα εκπλήσσουν την κοινωνία», εξήγησε.
Κώστας Ανθόπουλος: Ο μεγαλύτερος στόχος είναι να ενταχθεί στα σχολεία η ιστορία του ποντιακού ελληνισμού.
Αμέσως μετά το λόγο πήρε ο αντιπρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών Κώστας Ανθόπουλος ο οποίος εξήρε την τεράστια εθελοντική προσφορά των διδασκόντων αλλά και των διοικητικών υποστηρικτών του προγράμματος. «Κάποιοι όταν ξεκινήσαμε υποστήριξαν ότι θα είχαμε στα μαθήματα 60-100 άτομα, όμως οι αιτήσεις ξεπέρασαν τις 650», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η συνεργασία του συνδέσμου με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας περιλαμβάνει σειρά δράσεων, όπως ερευνητικά προγράμματα, κύκλους διαλέξεων για την ποντιακή διάλεκτο, προγράμματα για την ιστορία του ποντιακού ελληνισμού. «Αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει να ξεκινήσουν και σε άλλα πανεπιστήμια της χώρας», σημείωσε ο Κώστας Ανθόπουλος.
Μονόπρακτο, ρομποτάκι και βραβεύσεις
Γέλιο απλόχερα σκόρπισε στο κοινό η Γιούλη Γεωργιάδου, καθηγήτρια ποντιακής διαλέκτου και με τεράστια πορεία στο ποντιακό θέατρο, η οποία παρουσίασε ένα μονόπρακτο στην ποντιακή διάλεκτο. Θέμα του ήταν μια γυναίκα που αρνείται να μεγαλώσει αλλά καταλαβαίνει ότι πέρασαν τα χρόνια όταν της βγαίνει η σύνταξη γήρατος. Τότε συνειδητοποιεί ότι τα μαλλιά της έχουν ασπρίσει, το δέρμα έχει ζαρώσει γύρω από τα μάτια της και πηγαίνει πλέον με τον άνδρα της εκδρομές με το ΚΑΠΗ. «Να το ξέρετε. Α σο θέατρον θα απομένει η λαλίαν», είπε Γιούλη Γεωργιάδου, κερδίζοντας το θερμό χειροκρότημα.
Οι ευχάριστες εκπλήξεις στην εκδήλωση συνεχίστηκαν με τον Γιωρίκα, ο οποίος παρουσιάστηκε από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Νίκο Φαχαντίδη. Ο ρομποτάκι χόρεψε ποντιακά, και μάλιστα για λίγο πήρε τη θέση του καθηγητή και έκανε μάθημα στον Θοδωρή Πασχαλίδη, έναν από όσους παρακολούθησαν τα μαθήματα, ζητώντας την προστακτική ρημάτων.
Στη συνέχεια της εκδήλωσης το Διοικητικό Συμβούλιο του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών βράβευσε τους εθελοντές εκπαιδευτές. Εκ μέρους των «μαθητών» το λόγο πήρε η Αναστασία Μαυροπούλου, η οποία διάβασε και ένα ποίημα που έγραψε στα ποντιακά και το οποίο περιέγραφε τι αποκόμισε από τα μαθήματα.
Το μουσικό μέρος
Το μουσικό μέρος της εκδήλωσης άνοιξαν φοιτητές του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Τραγούδησε η Αναστασία Τσακιρίδου, λύρα έπαιξε ο Γιάννης Τσανασίδης και πολίτικο λαούτο ο Ιάκωβος Μωυσιάδης. Τη σκυτάλη πήρε η τραγουδίστρια και εκπαιδευτικός Αντωνία Καραγιαννίδου, η οποία υπό τους ήχους της λύρας του Κώστα Παπαδόπουλου απέδωσε δύο επιτραπέζιους σκοπούς της Σάντας και της Κρώμνης.
Η εκδήλωση έκλεισε μουσικά στους κήπους του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Εκεί στήθηκε ένα αυτοσχέδιο γλέντι και όλοι, εκπαιδευτές, μαθητές, φίλοι πιάστηκαν στον κύκλο του χορού, μαζί τους και ο Γιάννης Αμανατίδης.
Ρεπορτάζ: Ρωμανός Κοντογιαννίδης.
Φωτογραφίες: Φίλιππος Φασούλας.
