Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα ήταν το κέντρο συνάντησης Ελλήνων, Αρμενίων, Τούρκων, καθώς και διαφόρων φυλών που ζούσαν στην πόλη και τα προάστιά της. Επιπλέον ήταν το οικονομικό κέντρο των Ελλήνων του Πόντου, καθώς εκεί βρίσκονταν οι μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες: Φωστηρόπουλου, Καπαγιαννίδη και Κωστάκη. Το Μεϊντάνι της Τραπεζούντας (Meydan Parkı ή Atatürk Alanı σήμερα), ονομασία αιώνων για την κεντρική πλατεία της, έχει αρκετά σημεία που θυμίζουν το ένδοξο παρελθόν της καθώς και σύγχρονα στοιχεία της πόλης που την χαρακτηρίζουν σήμερα.
Η ξενάγησή μας στο Μεϊντάνι, που βρίσκεται στη συνοικία Ισκεντέρπασά (İskenderpaşa Mh), ξεκινά από το νοτιοανατολικό του σημείο (Meydan cami sk) και από τα ελληνικά κτήρια που υπάρχουν εκεί.
Μπορεί πλέον να μην λειτουργούν τα περισσότερα με τις αρχικές τους προδιαγραφές, καθώς χρησιμοποιούνται ως καφετέριες, σούπερ μάρκετ, τράπεζες και εστιατόρια, σίγουρα όμως όσα είναι διατηρητέα, δεν έχασαν από την όψη τους την αίγλη και την επιβλητικότητά τους.
Η ξενάγησή μας στην κεντρική πλατεία της Τραπεζούντας, ξεκινά από αυτό το σημείο
Δυο σιντριβάνια μας οδηγούν προς το κέντρο της πλατείας. Αριστερά (Belediye Cd.) και δεξιά (İskele Cd.), βλέπουμε διατηρητέα κτήρια με ελληνική αρχιτεκτονική, δίπλα σε πολυώροφα σύγχρονα κτίσματα.
Λίγη φαντασία «κλεμμένη» από το… Hollywood!
Παίρνοντας αριστερά την ανηφόρα, διακρίνουμε στο βάθος, στο Μίθριον όρος της Τραπεζούντας (Μπόζτεπε), την επιγραφή «TRABZON» (Τραπεζούντα). Πάνω από το «Β» διακρίνουμε το σύμβολο της Τράμπζονσπορ, της ποδοσφαιρικής ομάδας της πόλης, ενώ πριν από λίγα χρόνια –το καλοκαίρι του 2011–, κατά τη διεξαγωγή του 11ου το Θερινού Ολυμπιακού Φεστιβάλ Νέων Ευρώπης που έγινε εκεί, προστέθηκαν δίπλα από την επιγραφή το λογότυπο του Φεστιβάλ αλλά και ένα τεράστιο χαμψί, σήμα κατατεθέν της περιοχής, της ποδοσφαιρικής ομάδας αλλά και αγαπημένο έδεσμα των Ποντίων και των ντόπιων.
Το Μεϊντάνι στο κέντρο της φωτογραφίας, όπως φαίνεται από το αεροπλάνο
Προχωρώντας στην ανηφόρα, εκεί που υπήρχε κάποτε η Όπερα της Τραπεζούντας, το σημείο κοσμεί πλέον μια μεγάλη ποντιακή λύρα, που ομορφαίνει περισσότερο τη βόρεια πλευρά της πλατείας.
Στη συνέχεια, το γκρίζο χρώμα του τσιμέντου και τη «φασαρία» της πόλης χρωματίζουν, «ηρεμώντας» τους αστούς Τραπεζουνταίους, διάφορες όμορφες ζωγραφιές σε τοίχους και κολόνες.
Ελληνικά παλιά κτήρια τα οποία σήμερα στεγάζουν διάφορα καταστήματα
Γυρίζοντας, από το σημείο που ανεβήκαμε, στο μέσο της πλατείας, κάνουμε αριστερά για να κατευθυνθούμε προς τη δυτική πλευρά της. Στο σημείο υπάρχουν διάφορες καφετέριες και οι δημόσιες τουαλέτες. Διακρίνουμε στο κέντρο και ανάμεσα στα έλατα, τεράστιο και επιβλητικό το άγαλμα του σφαγέα Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων, Μουσταφά Κεμάλ.
Ας ελπίσουμε ότι κάποια στιγμή θα αποκαθηλωθεί, όπως στη Ριζούντα, και στη θέση του να μπει μνημείο ανάλογου μεγέθους με το έγκλημα που διέπραξε.
Λίγα μέτρα πιο κάτω, και πίσω από το άγαλμα, υπάρχει επίσης το λογότυπο του 11ου Θερινού Ολυμπιακού Φεστιβάλ Νέων Ευρώπης, ενώ στο βάθος διακρίνεται ο κεντρικότερος δρόμος της Τραπεζούντας (Kahramanmaraş Cd.). Λίγο πιο πάνω, στη βορειοδυτική πλέον πλευρά της πλατείας, υπάρχει το λογότυπο της Τράμπζονσπορ.
Ο λογότυπος του 11ου Θερινού Ολυμπιακού Φεστιβάλ Νέων Ευρώπης, και πιο πίσω το σήμα της Τράμπζονσπορ
Περνώντας απέναντι το δρόμο (Gazipaşa Cd. – ο δρόμος που οδηγεί από και προς την παραλία) κατευθυνόμαστε προς την «Ερμού» της Τραπεζούντας (Uzun sokak), τον κεντρικό πεζόδρομο με τα εμπορικά καταστήματα που αρκετά στεγάζονται σε παλιά ελληνικά αρχοντικά κτήρια.
Γυρίζοντας τη ματιά μας προς τα πίσω, ακριβώς απέναντι από τον οδό Kahramanmaraş Cd., βλέπουμε μια γιγαντοοθόνη που προβάλλει διάφορα επίκαιρα θέματα.
Εκείνη την ώρα είδαμε να προβάλλει τη λύρα, το αγγείο, το νταούλι, το ζουρνά, την Τράμπζονσπορ και τα χαμψία…
Κάπως έτσι, το pontos-news.gr δίνει μια μικρή γεύση της πλατείας της πρωτεύουσας της Αυτοκρατορίας των Κομνηνών, που για αιώνες άκμαζε με όλους τους λαούς της περιοχής συμφιλιωμένους.
Κείμενο, φωτογραφίες: Βασίλης Καρυοφυλλίδης.
