Το ταξίδι στη Μόσχα που διοργάνωσε για τα ΜΜΕ ο Ιβάν Σαββίδης, με αφορμή την εκδήλωση στο Κρατικό Ανάκτορο του Κρεμλίνου, ήταν αποκαλυπτικό. Συγκεντρωμένα σε έναν χώρο είδαμε χιλιάδες νέα παιδιά, έναν ολόκληρο κόσμο Ελλήνων της Ρωσίας που διψούν να διατηρούν την επαφή με τη μητέρα πατρίδα με κάθε δυνατό τρόπο. Και η εκδήλωση τους έδωσε αυτήν την ευκαιρία. Από το pontos-news.gr (από τα ελάχιστα site που διαθέτουν ρωσόφωνο τμήμα) καλύπτουμε τακτικά δράσεις σωματείων Ελλήνων σε χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, αλλά και προσωπικές ιστορίες που δείχνουν την αγάπη προς τη μάνα χώρα, κι ας μην ήταν αυτή που γέννησε και γαλούχησε τους προγόνους τους.
Στη Μόσχα, όμως, ζήσαμε συγκινημένοι την προσπάθεια των νέων –κυρίως– παιδιών, των Ροσιγιάνι όπως λένε τους Ρώσους πολίτες άλλου γένους, να αποδείξουν την ελληνική τους ταυτότητα.
Τους είδαμε να προσπαθούν να μιλήσουν ελληνικά αν και ντρέπονταν που δεν διαχειρίζονταν αρκετά καλά τη γλώσσα, αλλά και να χορεύουν από συρτάκι μέχρι ομάλ’ δηλώνοντας την καταγωγή τους. Πριν καν ξεκινήσει η κεντρική εκδήλωση στην αίθουσα του Κρατικού Ανακτόρου, έστησαν γιορτή στο φουαγέ επιχειρώντας να συνδέσουν τους πιο αναγνωρίσιμους ρωσικούς ρυθμούς, π.χ. την Καλίνκα, με το συρτάκι που μάθαιναν επιτόπου (ή έκαναν ότι το μάθαιναν, για να συμπαρασύρουν τους μη Έλληνες την καταγωγή).
Πλάι τους στο flashmob (όπως ονομάζεται αυτό το δρώμενο εκτός προγράμματος) στέκονταν χαμογελαστοί και περήφανοι δεκάδες Πόντιοι χορευτές από την Ελλάδα, που πήγαν στη Μόσχα χωρίς ταμπέλες από σωματεία ή ομοσπονδίες, με μόνο ενωτικό στοιχείο την ποντιακή τους ταυτότητα και το γεγονός ότι ήταν χορευτές ποντιακών χορών. Τους είχε επιλέξει ο Κώστας Αλεξανδρίδης, με παρότρυνση του Ιβάν Σαββίδη, για να φέρουν τον Πόντο πάνω στην σκηνή του Κρεμλίνου.
Μάθημα συρτάκι με Πόντιους θεατές. Ανάμεσά τους ο Γιώργος Ποζίδης (φωτ.: Έρση Βατού)
Η αναφορά στον Πόντο (και οι δημόσιες αναφορές στη Γενοκτονία) ήταν διαρκής κατά την εκδήλωση της Μόσχας, αν και για την επιλογή των καλλιτεχνών βασικό κριτήριο ήταν να είναι αναγνωρίσιμοι από Έλληνες και Ρώσους, ώστε να γεμίσει αυτή η αίθουσα των 6.000 θέσεων. Πράγμα που επετεύχθη. Κατά την ομιλία του ενώπιον του κοινού που έγινε στην εκδήλωση, αλλά και αργότερα κατά την ενημέρωση που έκανε ο Ιβάν Σαββίδης σε στενό κύκλο δημοσιογράφων, τόνισε πόσο σημαντικό ήταν γι’ αυτόν «να ακουστούν στην κεντρική σκηνή του Κρεμλίνου ελληνικές μελωδίες αλλά και η ποντιακή λύρα».
Ιβάν Σαββίδης: Εδώ είδα καταξιωμένους καλλιτέχνες και σκεφτόμουν πότε θα έρθει αυτή η μέρα που θα παίξει η ποντιακή λύρα και θα ακούσουμε φωνές της Ελλάδας. Αυτή η μέρα ήρθε!
Μιλώντας από καρδιάς, χωρίς χειρόγραφο, ο Ιβάν Σαββίδης είπε από την κεντρική σκηνή: «Οι Έλληνες της Ρωσίας είμαστε το πιο φωτεινό και πολύτιμο διαμάντι στην κορόνα της ρωσικής αυτοκρατορίας. Η ιστορία μας είναι πολύ βαθιά βυθισμένη στη Ρωσία. Είμαστε μόλις 100.000, αλλά είμαστε παντού. Από τη [νήσο] Σαχαλίνη μέχρι το Καλίνινγκραντ· από τον Βορρά μέχρι τον Νότο. Παντού μπορείτε να νιώσετε την παρουσία της ελληνικής κληρονομιάς και του ελληνικού πνεύματος […]. Οι Έλληνες της Ρωσίας είναι παράδειγμα του πώς μπορείς να υπηρετείς δύο χώρες και δύο λαούς και πώς μπορείς να αγαπάς δύο χώρες και δύο λαούς.
Ο Ιβάν Σαββίδης στη σκηνή της εκδήλωσης (φωτ.: Νίκος Σιδηρόπουλος)
»Στέκομαι μπροστά σας και υπερήφανα δηλώνω σε αυτή τη σκηνή του Κρεμλίνου: Ποτέ δεν θα πάψω να είμαι Έλληνας, αλλά πάντα θα είμαι ένας υπερήφανος Ροσιγιάνιν».
Τη ρωσική κυβέρνηση στην εκδήλωση εκπροσώπησε ο υφυπουργός Πολιτισμού Αλεξάντερ Ζουράφσκι, ο οποίος ανέγνωσε κείμενο του υπουργού Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, στο οποίο τονίστηκε μεταξύ άλλων ότι τη Ρωσία και την Ελλάδα «ενώνουν μακραίωνες, ίδιες πολιτιστικές αξίες, αλλά και η ιστορική κληρονομιά και η ορθόδοξη πίστη. Το υπουργείο Πολιτισμού της Ρωσίας εκτιμά πολύ τη δράση των Ελλήνων της Ρωσίας και τις εκδηλώσεις των Ελλήνων που βοηθούν στη διατήρηση του πολιτισμού τους και την ανάπτυξη των σχέσεων των δύο λαών και των δύο χωρών, τη στήριξη της ειρήνης και της φιλίας στον κόσμο, και τον αλληλοσεβασμό».
Το flashmob στο φουαγέ ήταν ζωηρό και γεμάτο αναφορές στην Ελλάδα και τη Ρωσία (φωτ.: Βασίλης Τσενκελίδης)
Πριν ξεκινήσει το πρόγραμμα της εκδήλωσης (που περιλάμβανε κείμενα για την ιστορία του ελληνισμού από δύο δημοφιλείς παρουσιαστές της ρωσικής τηλεόρασης, αλλά και το αμιγώς καλλιτεχνικό κομμάτι με τραγούδια, χορό, απαγγελίες κ.ά. από Έλληνες και Ρώσους), έναν συμπυκνωμένο χαιρετισμό με πολιτικά μηνύματα, αναγνώριση της προσφοράς της ομογένειας αλλά και προσωπικές, συγκινητικές αναφορές έκανε ο πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων για τον Ελληνισμό της Διασποράς, βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης ΣΥΡΙΖΑ Αλέξανδρος Τριανταφυλλίδης.
Ο Αλ. Τριανταφυλλίδης (φωτ.: Βασίλης Τσενκελίδης)
Αφού μίλησε για τους μακραίωνους δεσμούς φιλίας που ενώνουν Ελλάδα και Ρωσία, την «κοινή πίστη, που υπαγορεύει κοινές πολιτισμικές, κοινωνικές και ηθικές αξίες και μας κληροδότησε ένα πλούσιο ιστορικό παρελθόν γεμάτο σελίδες προσφοράς στον πανανθρώπινο πολιτισμό», ανέδειξε πολιτικά ως «στρατηγική επιλογή» της Ελλάδας την ενίσχυση των διμερών σχέσεων, και ως «σταθερή επιλογή» το διάλογο Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ρωσίας «χωρίς στερεότυπα απομονωτισμού και χωρίς αγκυλώσεις».
Για την ελληνική ομογένεια τόνισε ότι ο ρόλος της «συνεχίζει να είναι καταλυτικός και καθοριστικός, σημαντική γέφυρα που συνδέει τις δύο χώρες τόσο στις ένδοξες όσο και στις δύσκολες περιόδους».
Η προσωπική αναφορά του είχε απευθείας αποδέκτες τους Έλληνες της Ρωσίας. «Αισθάνομαι, είμαι, ένας από εσάς», είπε φανερά συγκινημένος ο Αλ. Τριανταφυλλίδης, που η μητέρα του γεννήθηκε στην πρώην Σοβιετική Ένωση, και ευχαρίστησε τους ομογενείς όχι μόνον στα ελληνικά («Η πατρίδα σάς ευχαριστεί για ό,τι κάνετε γι’ αυτήν») αλλά και στα ρωσικά.
Όλοι στο πόδι στην αίθουσα σε ένα δυνατό ομάλ’ (φωτ.: Βασίλης Τσενκελίδης)
Ζώντας στον στενό ελλαδικό χώρο, οι περισσότεροι από εμάς δεν έχουμε αίσθηση της προσπάθειας που κάνει ο ελληνισμός της διασποράς να διατηρήσει την ταυτότητά του και να ανταποκριθεί στο βάρος της συνέχισης του πολιτισμού μας σε τόπους που ούτε το όνομά τους δεν γνωρίζουμε.
Στο ταξίδι μας στη Μόσχα φιλοξενηθήκαμε με τον καλύτερο τρόπο, ξεναγηθήκαμε στα αξιοθέατα από ελληνόφωνο ξεναγό, παρακολουθήσαμε μια καλά δουλεμένη εκδήλωση, αλλά κυρίως γνωρίσαμε λίγο καλύτερα ένα κομμάτι του ελληνισμού που έτυχε μάλλον απαξιωτικής υποδοχής από τον ελληνικό κορμό όταν μετά από πολλές αναγκαστικές μετακινήσεις και εξορίες αναζήτησε την πατρίδα στην Ελλάδα. Όσοι έμειναν πίσω, που σύμφωνα με τον Ιβάν Σαββίδη είναι περίπου 100.000, ζουν μια διπλή ζωή, σε ρωσικό περιβάλλον αλλά με ζωντανές τις ελληνικές παραδόσεις, επιχειρώντας ωστόσο ταυτόχρονα να είναι μέσα στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα που για κείνους, για τους νέους κυρίως, έχει τα χαρακτηριστικά των πιο… hot τραγουδιστών της εποχής μας.
Ξενάγηση στην καρδιά της Μόσχας (φωτ.: Έρση Βατού)
Κατανοητό ότι για πολλούς από εμάς δεν είναι αντιπροσωπευτικοί του ελληνικού πολιτισμού τραγουδιστές όπως ο Κωνσταντίνος Αργυρός, όμως τα νεότερα παιδιά εκεί, όπως και εδώ, τον γνωρίζουν και διασκεδάζουν, και η εκδήλωση τους έδωσε την ευκαιρία να τον δουν. Ήταν άλλωστε πλούσιο και με πολλές διαφορετικές αποχρώσεις το πρόγραμμα στη συναυλιακή αίθουσα, και δεν πρέπει κανείς να βγάζει αποσπασματικά συμπεράσματα. Ο Ρουβάς τούς ξεσήκωσε, η Μελίνα Ασλανίδου τούς συγκίνησε, οι Πόντιοι χορευτές τους συγκλόνισαν, οι Έλληνες καλλιτέχνες της Ρωσίας που διαπρέπουν στην εκεί πατρίδα τούς έκαναν να αισθανθούν υπερήφανοι, τα λόγια, οι εικόνες και οι ήχοι από την ιστορία του ελληνισμού τούς δίδαξαν…
Τα Ελληνάκια της Ρωσίας έδειξαν το δέσιμό τους με τις ρίζες όταν σήκωσαν στο πόδι το Κρεμλίνο χορεύοντας στο σκοπό της λύρας και με τη φωνή των αδελφών Τσαχουρίδη.
Οι άνθρωποι της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων της Ρωσίας, νέοι οι περισσότεροι, που δούλεψαν σκληρά επί μήνες για να γίνει πραγματικότητα η πολυέξοδη εκδήλωση στο Κρεμλίνο, έχουν κάθε λόγο να νιώθουν καλά με το αποτέλεσμα. Κατάφεραν να ρίξουν γέφυρες αλληλοκατανόησης μεταξύ Ελλήνων και Ελλήνων, όσο αντιφατικό κι αν ακούγεται αυτό, και να δείξουν στους Ρώσους πώς είναι να αγαπάς δύο πατρίδες – όπως τόνισε και ο Ιβάν Σαββίδης. Έδωσαν νόημα στην έννοια της φιλοξενίας κι ας μην ήταν ξένοι όσοι προσκλήθηκαν στο σημαντικό αυτό γεγονός. Ή δεν θα έπρεπε να είναι ξένοι.
Κείμενο: Έρση Βατού.
Φωτογραφίες: Έρση Βατού, Νίκος Σιδηρόπουλος, Βασίλης Τσενκελίδης.
