Μυρεψός: ο παρασκευαστής αρωμάτων στην Αρχαία Ελλάδα. Αυτή τη λέξη ανέσυραν από την αρχαία ελληνική γραμματεία οι Πόντιοι «αλχημιστές» για να βαφτίσουν το όραμά τους να μετατρέψουν το σταρότοπο του Κιλκίς σε τόπο καλλιέργειας αρωματικών φυτών, αλλά και την εμπορική εταιρεία υπό τη σκέπη της οποίας λειτουργούν. Όλα ξεκίνησαν το 2007, όταν η Ελένη Μυρωνίδου, γεωπόνος M.Sc., από τα ιδρυτικά μέλη της «Μυρεψός» ΑΜΚΕ (Αστική Μη Κερδοσκοπική Επιχείρηση), δίδασκε σε σεμινάριο με τίτλο «Αρωματικά και Φαρμακευτικά» που είχε διοργανώσει το πρώην Κέντρο Γεωργικής Εκπαίδευσης (ΚΕΓΕ) και απευθυνόταν στους αγρότες του Κιλκίς.
Εκεί έπεσε για πρώτη φορά στο τραπέζι η ιδέα να γίνει μια συλλογική προσπάθεια πειραματικής καλλιέργειας αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών.
Το αίτημα αυτό μεταφέρθηκε από την εισηγήτρια του σεμιναρίου στους γεωπόνους συναδέλφους της, οι οποίοι με μεγάλη χαρά δέχθηκαν να συμμετάσχουν σε αυτή την προσπάθεια. Και εγένετο «Μυρεψός». Στα ιδρυτικά μέλη της «Μυρεψός» ΑΜΚΕ και μέλη του ΔΣ σήμερα είναι επίσης οι γεωπόνοι Αλεξάνδρα Γρηγοριάδου (M.Sc.) και η δρ Αικατερίνη Παπαδοπούλου.
Ο σπόρος για τη «Μυρεψός» είχε πέσει
Από την επόμενη κιόλας χρονιά ξεκίνησε η πιλοτική καλλιέργεια των αρωματικών, φαρμακευτικών φυτών σε περιοχές του νομού όπου επικρατούν διάφορες εδαφοκλιματικές συνθήκες, με στόχο να προσδιοριστεί η προσαρμοστικότητα των ειδών μέσω πειραματικών σχεδιασμών, όπως επίσης τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά των αιθέριων ελαίων που αυτά παράγουν.
Η «Μυρεψός» ήταν η πρώτη στην Ελλάδα που το τόλμησε. Απαιτήθηκαν σχεδόν 7 χρόνια κοπιώδους προσπάθειας για να καταφέρουν να καλλιεργήσουν 10-12 αρωματικά φυτά και να βρίσκονται σήμερα πολύ κοντά στην καλλιέργεια άλλων 20-30.
Παράλληλα έπρεπε να πεισθούν οι αγρότες να αλλάξουν τις καλλιέργειές τους. Να εγκαταλείψουν το σιτάρι και να δοκιμάσουν τις πειραματικές καλλιέργειες των αρωματικών. Τα πρώτα χρόνια έφτασαν ακόμα και τα 150 τα μέλη της εταιρείας. Στην πορεία πολλοί εγκατέλειψαν, γιατί τα πειράματα τραβούσαν σε μάκρος και δεν είχαν την υπομονή ή και την οικονομική άνεση να τα περιμένουν. Όσοι άντεξαν έχουν αρχίσει ήδη να καρπώνονται τα θετικά αποτελέσματα της επίπονης προσπάθειας.
Όλο και περισσότεροι καλλιεργητές βλέπουν θετικά το εγχείρημα της «Μυρεψός»
Η εταιρεία σήμερα αποτελείται από 70 μέλη – αγρότες καλλιεργητές αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών ή εν δυνάμει καλλιεργητές και γεωπόνους. Άνθρωποι στην πιο παραγωγική ηλικία (από 25 έως 55 ετών τα μέλη της), υψηλού μορφωτικού επιπέδου.
Στη συντριπτική τους πλειοψηφία Πόντιοι –Κιλκίς γαρ– που δεν εγκατέλειψαν ποτέ τον τόπο τους, παρά μόνο για σπουδές, και είναι αποφασισμένοι να μείνουν εκεί και να πετύχουν.
Στα τέλη του 2014, 22 μέλη της αποφάσισαν να προχωρήσουν ένα βήμα παραπέρα, δημιουργώντας μια μεταποιητική μονάδα, η οποία θα λειτουργούσε ως εμπορική πλέον εταιρεία, την «Μυρεψός» ΙΚΕ. Η εταιρεία τυποποιεί αρωματικά φυτά (ρίγανη, φασκόμηλο, θυμάρι, δεντρολίβανο, φλισκούνι, μέντα και πολλά ακόμα) τα οποία διατίθενται μεμονωμένα ή σε μείγματα για αφεψήματα ή σαν μπαχαρικά. Παράλληλα κάνει απόσταξη αιθέριων ελαίων.
Η πολλά υποσχόμενη όμως δράση της μονάδας είναι η απόσταξη των βοτάνων.
Ήδη παράγονται μεγάλες ποσότητες αιθέριου ελαίου λεβάντας με τις οποίο οι άνθρωποι της «Μυρεψός» δημιούργησαν μια σειρά καλλυντικών. Βάση τους το βιολογικό ελαιόλαδο και το αιθέριο έλαιο λεβάντας βιολογικής καλλιέργειας τα οποία ήδη κυκλοφορούν στην αγορά. Σε σημαντικές ποσότητες παράγεται και το αιθέριο έλαιο ρίγανης, το οποίο απορροφάται κυρίως από τη βιομηχανία τροφίμων. Στον συγκεκριμένο τομέα φαίνεται ότι ανοίγεται στη «Μυρεψός» πεδίο δράσης μεγάλο, καθώς το ενδιαφέρον για αιθέρια έλαια που μπορεί να χρησιμοποιηθούν στην παραγωγή τροφίμων είναι διαρκώς αυξανόμενο. Ήδη η εταιρεία οργανώνει το επόμενο βήμα της στον τομέα αυτόν, σε συνεργασία και με διακεκριμένους σεφ.
Η σειρά φυτικών καλλυντικών της εταιρείας από βιολογικό ελαιόλαδο και λεβάντα βιολογικής καλλιέργειας
Επίσης σχεδιάζει να μπει και στην αγορά των παραφαρμακευτικών προϊόντων, αρχικά με ένα σιρόπι για το βήχα, φτιαγμένο από τα θαυματουργά βοτάνια της ελληνικής γης.
Ο διαχειριστής της εταιρείας Γιάννης Παπαδόπουλος λέει στο pontos-news.gr με μεγάλη ικανοποίηση ότι μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα η εμπορική πλέον εταιρεία «Μυρεψός» πέτυχε να εμφανίσει ένα πολύ καλό ισοζύγιο εσόδων-εξόδων. Τέτοιο που ενισχύει την πίστη όλων των συμμετεχόντων στο εγχείρημα, δεδομένου ότι τώρα διαπιστώνουν ότι υπάρχει αγορά για το προϊόν τους.
Το αιθέριο έλαιο της ρίγανης φαίνεται ότι μπορεί να γίνει περιζήτητο στη βιομηχανία τροφίμων
Τα προϊόντα της εταιρείας βρίσκονται ήδη σε 30 σημεία πώλησης στη βόρεια Ελλάδα, κυρίως σε φαρμακεία και επιλεγμένα delicatessen. Ο επόμενος στόχος είναι ένα δίκτυο πωλήσεων, μέσω αντιπροσώπου, στην Αττική, και βέβαια ένα ηλεκτρονικό κατάστημα (e-shop), που όπως μας εξηγεί ο Γιάννης είναι ήδη στα σκαριά.
Οι εξαγωγές οπωσδήποτε είναι στα σχέδιά τους, αλλά όπως λέει ο Γ. Παπαδόπουλος θα πρέπει να κινηθούν αργά και σταθερά, δεδομένου ότι αυτήν τη στιγμή η παραγωγή τους είναι «μικρή» για τα δεδομένα του εξωτερικού. Ένα μοιάζει στέρεο: οι «αλχημιστές» του Κιλκίς έχουν λόγο σοβαρό να δρουν στην πατρίδα τους, να ελπίζουν και να μην φοβούνται την κρίση.
Η καλλιέργεια ρίγανης ήταν από τις πρώτες που αγκάλιασαν οι αγρότες του Κιλκίς
«Η “Μυρεψός” δεν προέκυψε ως αντίδοτο στην κρίση· γεννήθηκε πριν από την κρίση, είναι απόρροια του οράματος ο σταρότοπος του Κιλκίς που φυτοζωεί περιμένοντας τις κοινοτικές αποζημιώσεις να μετατραπεί σε έναν παλλόμενο τόπο δυναμικά αναπτυσσόμενων και κερδοφόρων καλλιεργειών», αποσαφηνίζει στο pontos-news.gr η Αλεξάνδρα Γρηγοριάδου.
Υπογραμμίζει με έμφαση ότι οι καλλιέργειες των αρωματικών φυτών δεν χρειάζονται φυτοφάρμακα, και αυτό βοηθάει ακόμα περισσότερο την ανάπτυξη των βιολογικών καλλιεργειών που αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο στο Κιλκίς.
Καλλιέργεια δεντρολίβανου
Ποιος να το φανταζόταν… Οι βιολογικές καλλιέργειες στο Κιλκίς αυξάνονται διαρκώς. Πόσα πράγματα όμως ούτε φανταζόμαστε, ούτε ξέρουμε για τα πολύ ενδιαφέροντα που γίνονται στην περιφέρεια. Ποιος ασχολείται, όταν τα φώτα είναι στραμμένα στην αναπαραγωγή της μιζέριας…
Στο Κιλκίς όμως φαίνεται ότι η κοινωνία αντιστέκεται και επιβιώνει μέσα στην κρίση. Και τα μέλη της «Μυρεψός» μας στέλνουν ξεκάθαρο μήνυμα. «Όποιος δουλεύει, προσπαθεί και ελπίζει, δεν νοιάζεται για την κρίση» συμπεραίνει η Αλεξάνδρα.
Το επόμενο και τελευταίο ερώτημα του pontos-news.gr, μοιάζει να μην μπορεί κάποιος να το αποφύγει. Όταν ακούμε σήμερα Κιλκίς, το μυαλό μας πάει στην Ειδομένη. Πώς αντιμετωπίζει η τοπική κοινωνία το Προσφυγικό;
«Από το Κιλκίς είμαστε, την ξέρουμε την προσφυγιά. Τους αγκαλιάσαμε τους πρόσφυγες. Πρόσφυγες είμαστε και εμείς. Κάποιοι συμπατριώτες μας τους βάλανε στα σπίτια τους. Όλοι τους πήγαμε τρόφιμα, ρούχα, είδη πρώτης ανάγκης (παύση…). Τις τελευταίες μέρες όμως ο κόσμος άρχισε για πρώτη φορά να μαγκώνεται· ένας μικρός αδιόρατος φόβος… τα επεισόδια που έγιναν μεταξύ τους, κάποια τρόφιμα που βρέθηκαν πεταμένα στον καταυλισμό, κάτι γίνεται…
»Σήμερα το πρωί που ξεκίνησα να πάω στη δουλειά μου, δεν μπορούσα να φτάσω γιατί ο δρόμος Θεσσαλονίκης-Ευζώνων ήταν κλειστός. Πρόσφυγες είχαν στήσει δύο σκηνές στη μέση του δρόμου και δύο περιπολικά έκοβαν την κυκλοφορία. Ολόκληρη η δημοτική ενότητα Πολυκάστρου έχει 12.000 κόσμο, άλλοι τόσοι είναι οι πρόσφυγες στην Ειδομένη. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί, κάτι πρέπει να γίνει», καταλήγει η Αλεξάνδρα.
Κατερίνα Καρύγιαννη
