pontosnews.gr
Σάββατο, 21/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ο καημός της ξενιτιάς μέσα από την Ποντιακή ποίηση

28/01/2013 - 10:45πμ
Ο καημός της ξενιτιάς μέσα από την Ποντιακή ποίηση
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Οι Πόντιοι ξενιτεύονταν για να εξοικονομήσουν χρήματα. Ο πόνος κι ο καημός των συγγενών των ξενιτεμένων εκφράζεται μέσα από στην Ποντιακή ποίηση.

«’Σ ση ν ξενιτάν π’ αχπάσκεται
ν’ αϊλί και βάι το χάλ’ν ατ’ το σάβανο ν
ας ετοιμάζ’ αφκά ‘ς σο μαξιλάρ’ν ατ’». 
 

Τα μεταλλεία της Αργυρούπολης δεν μπορούν πια να διαθρέψουν τα πλήθη. Αναγκάζονται λοιπόν να μεταβούν αλλού για αναζήτηση εργασίας.
Αφού φορτωθούν το ζεμπίλι που περιέχει λίγα εργαλεία, ρούχα και ψωμί ξεκινάνε ομά­δες ομάδες για το εσωτερικό της Μ. Ασίας. Ο δρόμος είναι ατέλειωτος. Συγκοινωνιακά μέσα δεν υπάρχουν.

Η μετάβαση γίνεται με ποδαρόδρομο. Η πεζοπορία κρατάει πολλές φορές καμιά εικοσαριά και παρα­πάνω μέρες. Υποβάλλονται σε χίλιες δυο στερήσεις, κάνουν αφάνταστες οικονομίες. Αλλά τα λεφτά που κερδίζουν είναι λίγα ή καλύτερα ελάχιστα. Η παραμονή στα ξένα δεν κρατάει και πολύ. Στην αρχή κανένα εξάμηνο. Έπειτα περισσότερο. Το χρονικό διάστημα της παραμονής στα ξένα διατυπώ­νεται στο παρακάτω δίστιχο.

Ούλ’ περιμέν’νε την Άνοιξην
κι η κόρ’ το Μοθοπώρι
τ’ άθθια αθθούν την Άνοιξην
κι η κόρ’ το Μοθοπώρι!

Από την αρχή της Άνοιξης μέχρι το Φθινόπωρο είναι έξι μήνες. Έξι μήνες λοι­πόν κάθονται στα ξένα και μετά παίρνουν το δρόμο του γυρισμού. Και ενώ οι εργάτες και οι χτίστες λαχταρούν τον ερχομό της Άνοιξης, οι νέες αναμένουν το Φθινόπωρο. Και οι μεν πρώτοι για να ξενιτευτούν και να μαζέψουν λίγα χρήματα, οι δε άλλες, οι νέες, για να «σουμαδεύκουνταν».

Με το έμπα του Φθινοπώρου χαρά και αγαλλίαση διακατείχε όλους τους χωρικούς και προπαντός τις νέες. Οι νέοι θα γυρίσουν από τα ξένα με χρήματα, για να διαλέξουν ο καθένας την καλή του, ή να «’υναικίζ’νε», εάν δεν ήταν «σουμαδεμέν’».

Μα όση χαρά προξενούσε η επιστροφή τους, άλλη τόση λύπη σκορπούσε η φυγή τους. Τα πά­ντα πένθιμα στο χωριό. Το μαντήλι σε δράση. Φεύ­γουν οι νέοι και δεν ξέρουν, αν θα γυρίσουν. Ασφάλεια ζωής δεν υπάρχει. Συγκοινωνία τα ίδια. Οι δρόμοι είναι γεμάτοι από κακούργους ληστές.

Το μόνο μέσο μετάβασης είναι η πεζοπορία. Κακουχίες, στερήσεις, ταλαιπωρίες, αιτίες που συμβάλλουν στη φθορά της υγείας, στο χαμό. Και σιγά σιγά η έννοια της ξενιτιάς θα γίνει ταυτόσημη με την έννοια του θανάτου.

Η ξενιτιά κι ο θάνατον και τα δύο πα έναν είναι
και ν’ εζύαξαν κι ετέρεσαν η ξενιτιά βαρύν εν’.
Ξενιτιά και θάνατος είναι το ίδιο πράγμα. Έγιναν πια δυο έννοιες ταυτόσημες, δυο λέξεις που δηλώνουν το ίδιο πράγμα, το χαμό. Γι’ αυτό:
‘Σ σην ξενιτιάν π’ αχπάσκεται ναιλλοί και βάι το χάλ’ν ατ’
το σάβανον ας ετοιμάζ’ αφκά ‘ς σο μαξιλάρ’ν ατ‘.

Ξενιτιά λοιπόν για τον Πόντιο σημαίνει θάνατος. Και στις δυο περιπτώσεις χύνονται δάκρυα και ξετυλίγονται οι πιο συγκινητικές σκηνές. Στιγμές που το μαντήλι γίνεται σφουγγάρι, για να στερέψει το ποτάμι των δα­κρύων.

Κλαίνε, μοιρολογούν, λιποθυμούν οι συγγενείς που συνοδεύουν το νεκρό στην τελευταία του κατοι­κία. Ασταμάτητα τα δάκρυα αυλακώνουν τα μάγουλα αυτών που ξεπροβοδίζουν κάποιον δικό τους. Και τα δάκρυα των πρώτων θα στερέψουν σύντομα, των άλλων θα εξακολουθήσουν να τρέχουν. Τα μάτια της μάνας που έχει το γιο της στην ξενιτιά θα είναι πάντα υγρά και το μαντήλι της μουσκεμένο.

Γιατί, ενώ θ’ ασχολείται ήσυχα κι αμέριμνα με τη δουλειά της και θα σιγοτραγουδάει, άξαφνα θα σω­πάσει και ο νους της θα πετάξει, θα φύγει μακριά, θα πάει να βρει το παιδί της και τότε θα ξεσπάσει σ’ ένα ασυγκράτητο κλάμα. Ποτάμι τα δάκρυα θ’ αρχίσουν ν’ αυλακώνουν τα ρυτιδωμένα μάγουλά της, ενώ τα χείλη της αδύναμα θα προφέρουν:

Ανάθεμα τον τραίνοτζην π’ εφύαξεν τα τραίνα     
κ’ επήρεν το πουλόπο μ’ και πάει  μακρά ‘ς σα ξένα!       

Θα καταραστεί η δόλια μάνα τον  οδηγό του τραίνου, γιατί της άρπαξε μέσα από την αγκαλιά το μονάκριβο της, το φως των ματιών της. Ο καημένος ο οδηγός, αυτός που η μοίρα τού όρισε να μεταφέρει τους αν­θρώπους στα ξένα, θα γίνει ο στόχος εναντίον του οποί­ου θα εκσφενδονίσει τις κατάρες της η δυστυχισμένη μάνα.

Και αφού περάσουν αρκετά χρόνια από την ημέρα που ξενιτεύτηκε το σπλάχνο της, το άστρο που φωτίζει το δρόμο της ζωής της, και η αλληλογραφία θα ‘ναι πολύ αραιά, θ’ αλλάζει το στόχο εναντίον του οποίου θα ξεστομίσει τις κατάρες της. Και στόχος θα γίνει η ίδια η ξενιτιά:

Ανάθεμα και τα μακρά
όθεν ‘κι πάει λαλία
τ’ ομμάτα μ’ εσκοτείνεψαν
κι ας σην αροθυμίαν.

Θα παραπονεθεί η αξιολύπητη μάνα, γιατί η λαλιά της δεν καταφέρνει να φθάσει ως τ’ αυτιά του τέκνου της διασχίζοντας βουνά και θάλασσες. Η αποθυμιά της θα φουντώσει και θα γίνει σύγνεφο θεοσκότεινο που θα της αφαιρέσει το φως. Δεν θα παραλείψει να στείλει στ’ ανάθεμα κι αυτόν ακόμη που θα μακάριζε την ξενιτιά:

Ανάθεμά τον π’ έλεεν η ξενιτιά καλόν εν’
τη ξενιτιάς το νερόν πολλά φαρμακερόν εν’!

Για την απαρηγόρητη μάνα το νερό της ξενιτιάς είναι δηλητήριο, φαρμάκι, και μάλιστα πολύ δραστικό.

Από τη μελέτη του Γ. Κ. Χατζόπουλου «Η αγάπη και η ξενιτιά στην ποντιακή ποίηση», έκδοση 1978.

Πηγή: santeos

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: Γρ. Τύπου Περιφέρειας Αττικής)
ΠΟΝΤΟΣ

Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού: Ισχυρό μήνυμα για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων και τη θωράκιση του Ελληνισμού

21/11/2026 - 3:30μμ
Στιγμιότυπο από τη φετινή κεντρική εκδήλωση για τη 19η Μαΐου στο Σύνταγμα που έγινε υπό καταρρακτώδη βροχή (φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΟΝΤΟΣ

Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος: Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου δεν προσφέρεται για πολιτική εκμετάλλευση και επικοινωνιακές φιέστες

21/11/2026 - 12:53μμ
Δρόμος στην αγορά των Σουρμένων, γύρω στα 1900 (πηγή: searchculture.gr/aggregator/edm/EPontMel/000076-31352/Αθηνά Μακρίδου-Καλλιγά)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Εισόδια της Θεοτόκου: Η μεγάλη γιορτή της 21ης Νοεμβρίου και η παράδοση στον Πόντο

21/11/2026 - 10:50πμ
(Φωτ. αρχείου: Βασίλης Καρυοφυλλίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Μικροχώρι, Μαυρόβατος, Γλυφάδα, Αλμωπία: Οι ποντιακοί σύλλογοι δείχνουν ένα νέο πρόσωπο μέσα από συνέδρια, σεμινάρια και ημερίδες

20/11/2026 - 8:26μμ
(Φωτ.: Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντοηράκλειας «Διγενής Ακρίτας»/Facebook)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντοηράκλεια: Η Παρθένα Κουρτίδου στο τιμόνι του «Διγενή Ακρίτα» – Η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου

20/11/2026 - 7:35μμ
(Ιερά Μητρόπολις Ξάνθης και Περιθεωρίου/Facebook)
ΠΟΝΤΟΣ

Πετροχώρι Ξάνθης: Η Παναγία Σουμελά ένωσε τις καρδιές των Ποντίων σε μια επέτειο μνήμης και πίστης

20/11/2026 - 7:10μμ
Τα μέλη των χορευτικών του σωματείου «Παναγία Σουμελά» Σίδνεϊ, Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Sophia Tsipidis)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Σίδνεϊ: Ο σέρρα χορός που ξεχώρισε στο αντάμωμα της «Παναγίας Σουμελά»

20/11/2026 - 11:59πμ
Ο τόμος των πρακτικών του Διεθνούς Συνεδρίου Ποντιακού Ελληνισμού (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Γλυφάδας)
ΠΟΝΤΟΣ

Γλυφάδα: Με τη Γενοκτονία και τη διεθνή αναγνώριση ανοίγει σήμερα το Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού

20/11/2026 - 9:59πμ
(Φωτ. αρχείου: facebook.com/brotherhoodpontiontoronto/photos)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Αδελφότητα Ποντίων Τορόντο «Παναγία Σουμελά»: Έκτακτη Γενική Συνέλευση για την τροποποίηση του καταστατικού

19/11/2026 - 8:28μμ
Το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο του βιβλίου της Αριάδνης Μουταφίδου «Πόντος-Ρωσία-Θεσσαλονίκη. Μικροϊστορικές αναμνήσεις Νικολάου Παπαδοπούλου (1912–1997)»
ΠΟΝΤΟΣ

Από τη Φάτσα του Πόντου στη Ρωσία και στη Θεσσαλονίκη: Οι αναμνήσεις ενός Πόντιου σε βιβλίο

18/11/2026 - 11:25μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Το όνομα του Γιώργου Κουγιουμτσίδη θα φέρει το νέο δημοτικό προπονητήριο μαχητικών αθλημάτων στη Γαλήνη Ωραιοκάστρου (φωτ.: Δήμος Ωραιοκάστρου)

Ωραιόκαστρο: Το όνομα του Γιώργου Κουγιουμτσίδη στο νέο προπονητήριο μαχητικών αθλημάτων

10 λεπτά πριν
Το φλεγόμενο «Sparta II» σε εικόνα που έδωσε στη δημοσιότητα η φινλανδική συνοριοφυλακή. Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Βαλτική: Επίθεση με drones στο «Sparta II» – Φλεγόμενο σε ύδατα της Φινλανδίας

33 λεπτά πριν
Ο Τάσος Αποστολίδης (φωτ.: Facebook / Εκδόσεις Ίκαρος - Ikaros Publishing)

Πέθανε ο Τάσος Αποστολίδης, ο σεναριογράφος των κόμικς του Αριστοφάνη

55 λεπτά πριν
Η σημαία στην πορεία για την 53η επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EUROKINISSI / Δανάη Δαυλοπούλου)

Σημαία του Πολυτεχνείου: Κόντρα ΠΑΣΟΚ-Τσίπρα και διευκρινίσεις από την ΠΑΣΠ

1 ώρα πριν
Οι γυάλινες στήλες της Κιβωτού Εθνικής Μνήμης, μπροστά από το Πεντάγωνο (φωτ.: Διεύθυνση Ενημέρωσης /Υπουργείο Εθνικής Άμυνας / Χρήστος Πελεκούδας)

Πεντάγωνο: Άνοιξε για πρώτη φορά στο κοινό – Ουρές για drones και οπλικά συστήματα

2 ώρες πριν
Σκίτσο για το Μπλόκο της Κοκκινιάς (πηγή: archive.ert.gr)

Γερμανικές οφειλές: Μικρασιατικοί σύλλογοι φέρνουν στο προσκήνιο το εθνικό και ιστορικό ζήτημα

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV