Περίπου 10.000 νέα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα καταγράφονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας, ενώ η εικόνα από την Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική του νοσοκομείου «Παπανικολάου» δείχνει περαιτέρω αύξηση των νέων διαγνώσεων, κυρίως σε ασθενείς με μεταστατική νόσο.
Η έγκαιρη ανίχνευση αποτελεί, σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, καθοριστικό παράγοντα για την έκβαση της νόσου. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης ακτινοβολίας έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να εντοπίσει τον καρκίνο σε πρώιμο και δυνητικά ιάσιμο στάδιο, μειώνοντας τη θνητότητα κατά 20% έως 25%.
Στο νοσοκομείο «Παπανικολάου» λειτουργεί από το 2017 οργανωμένο ιατρείο προσυμπτωματικού ελέγχου. Μέχρι σήμερα έχουν εξεταστεί περίπου 3.800 καπνιστές και πρώην καπνιστές, ενώ περίπου 115 άνθρωποι διαγνώστηκαν με πρώιμο καρκίνο του πνεύμονα. Παράλληλα, ο έλεγχος ανέδειξε και άλλα προβλήματα υγείας, καθώς περίπου το 45% των συμμετεχόντων διαγνώστηκε με παθήσεις που δεν γνώριζε ότι είχε, μεταξύ άλλων χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, διάμεσες πνευμονοπάθειες και καρδιαγγειακά νοσήματα.
Βιοδείκτες και τεχνητή νοημοσύνη στην έρευνα
Η επιστημονική έρευνα στρέφεται πλέον σε πιο εξατομικευμένα μοντέλα προσυμπτωματικού ελέγχου, με τον συνδυασμό της αξονικής χαμηλής δόσης με βιοδείκτες και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Η Πνευμονολογική Κλινική του ΑΠΘ συμμετέχει σε διεθνή ερευνητικά προγράμματα που αναζητούν νέους βιοδείκτες μέσα από την ανάλυση αίματος, πλάσματος και ορού, ενώ συμμετέχει και σε πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης σε συνεργασία με το νοσοκομείο «Σωτηρία» και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου. Στόχος είναι να εντοπίζονται ακτινολογικά ευρήματα που μπορεί να αποτελούν πρώιμες ενδείξεις αυξημένου κινδύνου.
Παράλληλα, μέσω συνεργασίας με τη FairLife και άλλες πανεπιστημιακές πνευμονολογικές κλινικές, υλοποιούνται δράσεις για τη δημιουργία οργανωμένης ελληνικής εμπειρίας στον προσυμπτωματικό έλεγχο.
Εξατομικευμένη θεραπεία
Στη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα εφαρμόζονται πλέον ανοσοθεραπεία και στοχευμένες θεραπείες, με την επιλογή της αγωγής να βασίζεται και στον μοριακό έλεγχο του κάθε ασθενούς. Στόχος είναι να εντοπίζεται η καταλληλότερη θεραπευτική προσέγγιση για κάθε περίπτωση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, τέλος, στην ενημέρωση των γυναικών. Η συμμετοχή τους στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου παραμένει χαμηλότερη από εκείνη των ανδρών, ενώ η επιστημονική ομάδα επισημαίνει ότι γυναίκες άνω των 50 ετών που καπνίζουν ή έχουν διακόψει το κάπνισμα μέσα στα τελευταία 15 χρόνια θα πρέπει να ενημερώνονται για τη δυνατότητα ελέγχου με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης, χωρίς σκιαγραφικό.
