Τα ανθυγιεινά τρόφιμα δεν αποτελούν μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια καθημερινή, παγκόσμια απειλή για την υγεία και την οικονομία. Σύμφωνα με νέα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), τα μολυσμένα τρόφιμα από βακτήρια, ιούς, παράσιτα ή χημικές ουσίες προκαλούν κάθε χρόνο 1,5 εκατομμύριο θανάτους παγκοσμίως, ενώ υπολογίζεται ότι 866 εκατομμύρια άνθρωποι νοσούν ετησίως.
«Η ασφάλεια των τροφίμων δεν είναι αφηρημένο ζήτημα: αφορά κάθε γεύμα, κάθε οικογένεια, κάθε μέρα», τονίζει ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους, αναδεικνύοντας το μέγεθος του προβλήματος με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Υγειονομικής Ασφάλειας των Τροφίμων (7 Ιουνίου).
Τα μικρά παιδιά κάτω των πέντε ετών είναι τα μεγαλύτερα θύματα αυτής της κρίσης. Ο κίνδυνος να νοσήσουν από επικίνδυνες τροφές είναι σχεδόν τρεις φορές υψηλότερος σε σχέση με τους ενήλικες και τα μεγαλύτερα παιδιά, καθιστώντας τα την πιο ευάλωτη ηλικιακή ομάδα.
Γεωγραφικές ανισότητες
Παρά τη γενικότερη υποχώρηση των σχετικών ασθενειών από το 2000, οι περιφερειακές ανισότητες παραμένουν χαοτικές. Οι περιοχές που πλήττονται περισσότερο είναι η Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία συγκεντρώνουν σχεδόν τα 3/4 των κρουσμάτων και το 60% των θανάτων παγκοσμίως. Τα βακτήρια, οι ιοί και τα παράσιτα ευθύνονται για τη συντριπτική πλειονότητα των ασθενειών (περίπου 860 εκατομμύρια κρούσματα το 2021). Αν και προκαλούν λιγότερα κρούσματα, οι επικίνδυνες χημικές ουσίες ευθύνονται για δυσανάλογα υψηλό αριθμό θανάτων. Το ανόργανο αρσενικό (42%) και ο μόλυβδος (31%) ήταν οι κύριοι ένοχοι για το 2021, αυξάνοντας κατακόρυφα τον κίνδυνο για καρκίνους και καρδιαγγειακές παθήσεις.
Κλιματική αλλαγή και αντοχή στα αντιβιοτικά
Η κατάσταση τείνει να επιδεινωθεί εξαιτίας σύγχρονων παραγόντων. Όπως επισημαίνει η Γιούκι Μινάτο, στέλεχος του ΠΟΥ:
- Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τις πιθανότητες μόλυνσης των τροφίμων.
- Η αντοχή στα αντιμικροβιακά φάρμακα δυσκολεύει σημαντικά τη θεραπεία των μολύνσεων.
Πέρα από την ανθρώπινη τραγωδία, η έλλειψη ασφάλειας στα τρόφιμα πλήττει βάναυσα και την παγκόσμια οικονομία. Ο ΠΟΥ υπολογίζει ότι τα απολεσθέντα έσοδα λόγω της μείωσης της παραγωγικότητας αγγίζουν το αστρονομικό ποσό των 647 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
«Μέχρι τώρα, δεν είχαμε συνολική εικόνα του κολοσσιαίου ανθρώπινου και οικονομικού κόστους. Αυτές οι νέες εκτιμήσεις αλλάζουν τα δεδομένα», καταλήγει ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους.
