Ένα τραπέζι στρωμένο στα κοιμητήρια, φαγητά φτιαγμένα με φροντίδα, συγγενείς και φίλοι συγκεντρωμένοι γύρω από τους τάφους των αγαπημένων τους. Για πολλούς αυτό μπορεί να μοιάζει ασυνήθιστο. Για τους Πόντιους όμως, είναι ένας από τους πιο συγκινητικούς τρόπους να τιμήσουν τη μνήμη των προγόνων τους.
Στο Θρυλόριο Ροδόπης, το ταφικό έθιμο αναβίωσε και φέτος τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, διατηρώντας ζωντανή μια παράδοση που έφτασε από τις αλησμόνητες πατρίδες και οι ρίζες της χάνονται στα βάθη των αιώνων.
Σύμφωνα με τη θρησκευτική και λαϊκή παράδοση των Ποντίων, οι ψυχές των κεκοιμημένων ανεβαίνουν στον πάνω κόσμο την ημέρα της Ανάστασης και παραμένουν ανάμεσα στους ζωντανούς για πενήντα ημέρες. Μετά την Πεντηκοστή έρχεται η ώρα του αποχαιρετισμού και το κοινό τραπέζι στα κοιμητήρια συμβολίζει ακριβώς αυτή τη μετάβαση.
Γι’ αυτό και η ατμόσφαιρα δεν θυμίζει μνημόσυνο, αλλά περισσότερο μια οικογενειακή συνάντηση. Οι άνθρωποι μοιράζονται φαγητό, αναμνήσεις και ιστορίες για όσους έφυγαν από τη ζωή, σε μια τελετουργία όπου η λύπη συνυπάρχει με τη χαρά της Ανάστασης και την ελπίδα της αιώνιας ζωής.
Το έθιμο διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς», καλώντας κατοίκους και επισκέπτες να συμμετάσχουν σε μια παράδοση που, όπως τονίζουν οι ίδιοι οι φορείς της, δεν αναβιώνει απλώς αλλά εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής της κοινότητας.
Το κοινό τραπέζι ευλόγησε ο μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής Παντελεήμων.
«Έχει γίνει κομμάτι της ζωής του χωριού»
Η πρόεδρος του Συλλόγου Χρύσα Μαυρίδου υπογράμμισε ότι το έθιμο έχει πλέον ριζώσει στη συνείδηση των κατοίκων, ιδιαίτερα μετά την προσπάθεια του Συλλόγου να το αναδείξει στις νεότερες γενιές.
Όπως εξήγησε, η παράδοση θέλει τις ψυχές να επιστρέφουν στον τόπο τους στις δώδεκα το μεσημέρι της Δευτέρας του Αγίου Πνεύματος, γι’ αυτό και το τραπέζι στρώνεται αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία.
Η ίδια αναφέρθηκε και στον τρόπο με τον οποίο τελούταν παλαιότερα το έθιμο, όταν οι οικογένειες συγκεντρώνονταν έξω από τα κοιμητήρια, κάθονταν σε κουρελούδες και προσεύχονταν για την ανάπαυση των νεκρών τους, ακολουθώντας μια αυστηρή αλλά βαθιά συμβολική διαδικασία.
«Έγινε πλέον κομμάτι της καθημερινότητας του χωριού» σημείωσε, εξηγώντας ότι μέσα από αυτή την πράξη οι άνθρωποι νιώθουν πως αποχαιρετούν τους προγόνους τους με τον τρόπο που τους αξίζει.
«Δεν είναι πεθαμένοι, είναι κεκοιμημένοι»
Ιδιαίτερη ήταν και η αναφορά του μητροπολίτη Παντελεήμονα στη θεολογική διάσταση.
«Όταν ένας άνθρωπος πιστεύει στον Θεό δεν φοβάται τους πεθαμένους. Γιατί δεν είναι πεθαμένοι αλλά είναι κεκοιμημένοι», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η παράδοση αυτή αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο τη χριστιανική αντίληψη για τη ζωή και το θάνατο.
Ο μητροπολίτης υπενθύμισε ότι τόσο η εκκλησιαστική παράδοση όσο και η λαϊκή πίστη συνδέουν το διάστημα από την Ανάσταση έως την Πεντηκοστή με την παρουσία των ψυχών ανάμεσα στους ζωντανούς, γι’ αυτό και το κοινό τραπέζι αποκτά έναν ιδιαίτερο συμβολισμό.
Κλείνοντας, συνεχάρη το Σύλλογο και τους κατοίκους του Θρυλορίου για τη διατήρηση της παράδοσης, καλώντας τους να συνεχίσουν να τη μεταδίδουν στις επόμενες γενιές.
«Την όμορφη αυτή παράδοση σάς παρακαλώ να την κρατήσετε», ήταν το μήνυμά του.
