Ένα νέο φαρμακευτικό σκεύασμα σε μορφή χαπιού φέρνει αισιοδοξία στη μάχη κατά του καρκίνου του παγκρέατος, μιας από τις πιο επιθετικές και δύσκολες μορφές καρκίνου. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε διεθνές ογκολογικό συνέδριο, η θεραπεία με το φάρμακο daraxonrasib φαίνεται να παρατείνει σημαντικά τη ζωή ασθενών με προχωρημένη νόσο, προσφέροντας παράλληλα λιγότερες παρενέργειες σε σχέση με τη χημειοθεραπεία.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε περίπου 500 ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος και έδειξε ότι όσοι έλαβαν το νέο φάρμακο έζησαν κατά μέσο όρο 13,2 μήνες, έναντι 6,6 έως 6,7 μηνών για εκείνους που ακολούθησαν συμβατική χημειοθεραπεία.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) στο Σικάγο, προκαλώντας έντονο ενδιαφέρον στους επιστήμονες.
«Αυτά τα αποτελέσματα αλλάζουν το τοπίο», δήλωσε η Δρ. Rachna Shroff, επικεφαλής ογκολογίας στο Κέντρο Καρκίνου του Πανεπιστημίου της Αριζόνα και ειδικός της Asco στους καρκίνους του γαστρεντερικού συστήματος. «Βλέπουμε μια πρωτοφανή επιβίωση».
Η ίδια μάλιστα αποκάλυψε πως συγκινήθηκε έντονα όταν διάβασε τα αποτελέσματα της έρευνας. «Έχοντας ασχοληθεί με τον καρκίνο του παγκρέατος για 16 χρόνια, στην πραγματικότητα άρχισα να κλαίω στην κλινική. Αυτή είναι μια απίστευτα επιδραστική μελέτη για τους ασθενείς μας και συγχαίρω πραγματικά τους ερευνητές [της δοκιμής]».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Δρ. Julie Gralow, επικεφαλής ιατρική σύμβουλος της ASCO, η οποία χαρακτήρισε τη νέα θεραπεία ως έναν παράγοντα που «αλλάζει το παιχνίδι».
Πώς δρα το νέο φάρμακο
Το daraxonrasib στοχεύει την πρωτεΐνη KRAS, η οποία θεωρείται βασικός «κινητήρας» στην ανάπτυξη του καρκίνου του παγκρέατος. Η συγκεκριμένη πρωτεΐνη σχετίζεται με μεταλλάξεις που εμφανίζονται σε περισσότερο από το 90% των ασθενών με την πιο συχνή μορφή της νόσου, το αδενοκαρκίνωμα των παγκρεατικών πόρων.
Η καινοτομία του φαρμάκου έγκειται στο γεγονός ότι μπορεί να απενεργοποιεί τη δράση της KRAS ανεξάρτητα από τον τύπο της μετάλλαξης, εμποδίζοντας έτσι τα καρκινικά κύτταρα να συνεχίσουν να πολλαπλασιάζονται.
«Η ιδέα της στόχευσης της Kras ήταν πάντα το ιερό δισκοπότηρο στις περισσότερες κακοήθειες, αλλά ειδικά στον καρκίνο του παγκρέατος, επειδή είναι σχεδόν πανταχού παρούσα και αποτελεί πρώιμο οδηγό της ανάπτυξης του καρκίνου του παγκρέατος», δήλωσε η Shroff.
Και πρόσθεσε: «Η επανάσταση του Ras είναι εδώ, και αυτή η μελέτη αποτελεί απόδειξη της αρχής ότι η στόχευση της Kras στον καρκίνο του παγκρέατος είναι εφικτή και αποτελεσματική».
«Δίνει πραγματική ελπίδα στους ασθενείς»
Η ανακάλυψη έχει ήδη χαρακτηριστεί από οργανώσεις ασθενών ως μία από τις πιο σημαντικές εξελίξεις που έχουν καταγραφεί στον συγκεκριμένο τομέα. Η Paula Hanford, διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού Pancreatic Cancer Action, τόνισε: «Για πάρα πολύ καιρό, οι άνθρωποι που διαγιγνώσκονταν με καρκίνο του παγκρέατος είχαν απίστευτα περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές και ποσοστά επιβίωσης που παρέμεναν καταστροφικά χαμηλά. Το να βλέπουμε μια δοκιμή που δείχνει τη δυνατότητα σχεδόν διπλασιασμού του χρόνου επιβίωσης στον προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικό και δίνει πραγματική ελπίδα στους ασθενείς και τις οικογένειες που αντιμετωπίζουν αυτή τη νόσο».
Αντίστοιχα, η Anna Jewell από τον οργανισμό Pancreatic Cancer UK χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «συναρπαστικά». «Μπλοκάροντας τη δραστηριότητα των μεταλλάξεων της Kras, αυτό το φάρμακο, το daraxonrasib, έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την επιβίωση σε άτομα με προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος. Στους ασθενείς δόθηκαν μήνες περισσότερου πολύτιμου χρόνου με τα αγαπημένα τους πρόσωπα».
Ωστόσο, όπως επισήμανε, το μεγάλο ζητούμενο πλέον είναι η ευρεία διάθεση της θεραπείας στους ασθενείς που τη χρειάζονται. «Τραγικά, οι μισοί από όλους τους ανθρώπους με καρκίνο του παγκρέατος πεθαίνουν μέσα σε μόλις τρεις μήνες από τη διάγνωσή τους. Ο περισσότερος χρόνος με αυτούς που αγαπάμε περισσότερο είναι πραγματικά ανεκτίμητος. Πρέπει να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να διασφαλίσουμε ότι οι πιο υποσχόμενες νέες θεραπείες θα είναι διαθέσιμες».
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η επιτυχία του daraxonrasib μπορεί να ανοίξει τον δρόμο και για νέες θεραπείες σε άλλες μορφές καρκίνου που συνδέονται με μεταλλάξεις της οικογένειας γονιδίων Ras, όπως ο καρκίνος του πνεύμονα και του παχέος εντέρου, όπου ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη αντίστοιχες δοκιμές.
