Με μια δυναμική ομιλία που έθεσε την ελληνική Πολιτεία προ των ιστορικών της ευθυνών, ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος Γιώργος Βαρυθυμιάδης μετέτρεψε το βήμα της Βουλής των Ελλήνων σε πεδίο δυναμικής διεκδίκησης και αγώνα. Τρεις δεκαετίες μετά την ομόφωνη θεσμική αναγνώριση του 1994, χάρη στις προσπάθειες του Μιχάλη Χαραλαμπίδη και του τότε Προέδρου της Βουλής Απόστολου Κακλαμάνη, το ποντιακό κίνημα στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: οι έπαινοι για την πολιτιστική κληρονομιά και τα «στοργικά χτυπήματα στην πλάτη» δεν αρκούν πλέον!
Η εισαγωγή του όρου «Διεθνοποίηση της Ιστορικής Ευθύνης» στον επίσημο διάλογο, με την παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια και του Προέδρου της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη, γεννά νέες προσδοκίες, όμως η κριτική απέναντι στην κρατική αδράνεια παραμένει σκληρή.
Καταγγέλλοντας τη διαχρονική κυβερνητική δυσφορία, την επίκληση αόριστων «εθνικών λόγων» και την πρόσφατη, σκοπίμως αποδυναμωμένη ρητορική που απέφευγε να κατονομάσει τον θύτη και το έγκλημα, οι απόγονοι των προσφύγων ξεκαθαρίζουν ότι δεν θα συμβιβαστούν με τη λήθη.
Σήμερα, έχοντας σφυρηλατήσει μια αρραγή συμμαχία ανάμεσα σε Έλληνες του Πόντου, της Ιωνίας, της Ανατολικής Θράκης, Αρμενίους και Ασσυρίους, το προσφυγικό κίνημα απαιτεί από την Αθήνα να ηγηθεί της διεθνούς εκστρατείας δικαίωσης. Ο αγώνας για τις 353.000 ψυχές δεν είναι μια τυπική επετειακή υποχρέωση, αλλά μια ζωντανή μάχη για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το διεθνές δίκαιο.
Η ομιλία του Γιώργου Βαρυθυμιάδη
Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων,
Κύριε Υπουργέ Εθνικής Άμυνας,
Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές,
Ήταν 24 Φεβρουαρίου του 1994, όταν σε τούτο εδώ το ιστορικό κτίριο, όπου xτυπά η καρδιά της Ελληνικής Δημοκρατίας, η Βουλή των Ελλήνων ψήφιζε ομόφωνα την Αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και όριζε την 19η Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης. Ο σχετικός νόμος με αριθμό 2193 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης στις 11 Μαρτίου 1994. Πρωτεργάτης σε εκείνη την προσπάθεια, αρχιτέκτονας και μαχητής, ήταν ο ποντιακής καταγωγής συγγραφέας, πολιτικός και κοινωνιολόγος, κ. Μιχάλης Χαραλαμπίδης.
Σε αυτό το σημείο, είμαστε υποχρεωμένοι, να μνημονεύσουμε την καθοριστική συμβολή του τότε Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, κ. Απόστολου Κακλαμάνη. Αυτός είναι ο λόγος που το Διοικητικό Συμβούλιο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, ομόφωνα, αποφάσισε να τιμήσουμε σήμερα το βετεράνο πολιτικό, ως ελάχιστη ένδειξη αναγνώρισης της σημαντικής του προσφοράς. Να θυμάστε, οι Έλληνες Πόντιοι μόνο αγνώμονες δεν είναι.
Δύο χρόνια αργότερα, το 1996, το ελληνικό Κοινοβούλιο αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Αρμενίων, και το 1998 τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, ορίζοντας ταυτόχρονα και αντίστοιχες Ημέρες Μνήμης. Δυστυχώς, μέχρι σήμερα εκκρεμεί η Αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ασσυρίων, παρά τις επανειλημμένες παραστάσεις και τα αιτήματα της Ομοσπονδίας μας προς τις εκάστοτε ελληνικές κυβερνήσεις.
Η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών έχει αναγνωρίσει, ότι η εκστρατεία εναντίον των χριστιανικών μειονοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μεταξύ των ετών 1914 και 1923, συνιστά γενοκτονία εναντίον των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων.
Στις τρεις δεκαετίες που ακολούθησαν από την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, η Πολιτεία ανταποκρίθηκε στις συμβατικές υποχρεώσεις της και σε πολλά από τα αιτήματα του οργανωμένου ποντιακού χώρου, εκτός από ένα. Αυτό για τη Διεθνή Αναγνώριση της Γενοκτονίας.
Στο ίδιο χρονικό διάστημα, το ποντιακό κίνημα φούντωσε και θέριεψε, κυρίως μετά την ίδρυση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος το 2004, οπότε και απέκτησε ενιαία φωνή έκφρασης και δράσης. Οι διεργασίες μεταξύ των προσφυγικών οργανώσεων και ομοσπονδιών απέδωσαν καρπούς και δημιουργήθηκε ένα κοινό μέτωπο διεκδικητικού αγώνα με μοναδικό αίτημα τη Διεθνή Αναγνώριση της Γενοκτονίας.
Τώρα πια, Έλληνες απόγονοι προσφύγων από την Ανατολική Θράκη, την Ιωνία και τον Πόντο, Αρμένιοι και Ασσύριοι, έχουμε συμπτύξει μία ισχυρή συμμαχία, προβάλλοντας δυναμικά το κοινό αίτημα της Αναγνώρισης.
Η ελληνική Πολιτεία αντιμετωπίζει αυτό το αίτημα με δυσφορία. Προσπαθεί να υποτονίσει τη δυναμική του και να αποστρέψει αλλού τη δημόσια συζήτηση. Οι επικεφαλής και τα μέλη των ελληνικών κυβερνήσεων υμνούν τον ποντιακό ελληνισμό για την πολύτιμη συνεισφορά του στην ανοικοδόμηση και την ανάπτυξη της χώρας. Δε φείδονται επαίνων για την ιστορία, τον πολιτισμό και τις παραδόσεις μας, που εμπλουτίζουν ακόμη περισσότερο, την ελληνική πολιτιστική μας κληρονομιά. Δεν παραλείπουν να χτυπούν στοργικά την πλάτη, όταν αναφέρονται στα τραγικά γεγονότα της περιόδου 1914-1923. Αλλά, για κάποια ουσιαστική πρωτοβουλία προς την κατεύθυνση της διεθνοποίησης του αιτήματος της Αναγνώρισης, ούτε κουβέντα. Αντιθέτως, δεν είναι λίγες οι φορές όπου, εμμέσως πλην σαφώς, προβλήθηκαν «εθνικοί λόγοι» που θα έπρεπε να μας αποτρέπουν από τέτοιες ενέργειες.
Αναρωτιόμαστε, ποιοι θα μπορούσαν να είναι αυτοί οι εθνικοί λόγοι, που μας αναγκάζουν να απαρνιόμαστε την αλήθεια; Πώς είναι δυνατόν να εξυπηρετούνται καλύτερα τα εθνικά συμφέροντα, γυρίζοντας την πλάτη στην ιστορική πραγματικότητα; Να υποκρινόμαστε, ότι δεν έγιναν ακριβώς έτσι τα πράγματα;
353.000 ψυχές, άταφα κορμιά στις ερήμους της ενδοχώρας, εκατοντάδες ξεθεμελιωμένα χωριά, καμένες εκκλησιές, χιλιάδες εκτοπισμένοι, άγνωστος αριθμός απαγωγών παιδιών, στημένα δικαστήρια με προαποφασισμένες θανατικές καταδίκες, βεβηλώσεις μνημάτων, βιασμοί, εμπρησμοί, σφαγές και εκατοντάδες χιλιάδες ξεριζωμένοι.
Όλα αυτά συγκροτούν το έγκλημα της Γενοκτονίας. Όνομα έχουν τα θύματα, όνομα και ο θύτης. Οι Έλληνες, οι Αρμένιοι και οι Ασσύριοι από τη μια. Οι Νεότουρκοι και ο Μουσταφά Κεμάλ από την άλλη. Αν η διεκδίκηση της αλήθειας δεν υπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα της χώρας μας, ίσως θα έπρεπε να ορίσουμε εκ νέου, τι εννοούμε ως εθνικό συμφέρον.
Είναι αλήθεια, ότι το Δεκέμβριο του 2019, ο χαιρετισμός του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο για τη Γενοκτονία, που διοργάνωσε η Ομοσπονδία μας, δημιούργησε ένα αίσθημα αισιοδοξίας. Δήλωσε συγκεκριμένα, ότι θα πράξει ό,τι είναι δυνατόν, για να φέρει το θέμα της Διεθνούς Αναγνώρισης στα διεθνή φόρα. Απ’ ό,τι γνωρίζουμε, ποτέ δεν ανέλαβε παρόμοια πρωτοβουλία, ευθυγραμμιζόμενος με την τακτική των προκατόχων του. Και όχι μόνο.
Μας εξέπληξε δυσάρεστα με το περσινό επετειακό του μήνυμα για τη 19η Μαΐου. Δεν ανέφερε τον όρο Γενοκτονία, δεν κατονόμασε τον ενορχηστρωτή και αυτουργό Μουσταφά Κεμάλ και φυσικά, ούτε λέξη για τις ευθύνες της σύγχρονης Τουρκίας, που θεωρεί εαυτόν κληρονόμο και κρατική συνέχεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τι θα μπορούσαμε να περιμένουμε άραγε φέτος;
Ωστόσο, η σημερινή ημέρα γεννά νέες προσδοκίες. Αποτελεί κατάκτηση η εισαγωγή στα σχολεία του νέου 20λεπτου εκπαιδευτικού βίντεο της Ομοσπονδίας μας για την Ιστορία του Πόντου, με την υποστήριξη της Υπουργού Παιδείας, κα. Σοφίας Ζαχαράκη. Και αναμφίβολα αποτελεί ένα σημαντικό, θεσμικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, η διοργάνωση της σημερινής εκδήλωσης στη Βουλή των Ελλήνων με παρέμβαση του Πρόεδρου της Βουλής, κ. Νικήτα Κακλαμάνη. Η παρουσία δε, του Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Νίκου Δένδια ως κεντρικού εισηγητή, αναβαθμίζει αισθητά το κύρος, την εμβέλεια και την πολιτική απήχηση της εκδήλωσης. Δεν μπορούμε, παρά να είμαστε βαθιά ικανοποιημένοι με αυτή την εξέλιξη.
Ο τίτλος της εκδήλωσης, «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου: Μνήμη, Στρατηγική και Διεθνοποίηση της Ιστορικής Ευθύνης», εύλογα δημιουργεί θετικά συναισθήματα. Εκλαμβάνουμε την εισαγωγή στον επίσημο δημόσιο διάλογο του όρου «Διεθνοποίηση της Ιστορικής Ευθύνης», ως προοίμιο για τη διεκδίκηση της Διεθνούς Αναγνώρισης, εάν και εφόσον αποτυπωθεί στο λόγο σήμερα και έπειτα μετουσιωθεί σε πράξεις. Τότε, θα μιλάμε για ένα σημαντικό σταθμό προς τη Διεθνή Αναγνώριση.
Σε ένα διεθνές περιβάλλον, όπου καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, απαξίωσης ηθικών αξιών και ισοπέδωσης κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου με διάφορες προφάσεις, τόσο στη γειτονιά μας, όσο και σε πιο απομακρυσμένα μέρη του πλανήτη, απαιτείται συγκροτημένη πολιτική φωνή και εμπεριστατωμένη πρόταση.
Εμείς, ως Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, θα συνεχίσουμε με αμείωτο ρυθμό και με αυξανόμενη ένταση τον αγώνα μας για τη Διεθνή Αναγνώριση της Γενοκτονίας των χριστιανών της καθ’ ημάς Ανατολής.
Διακηρυγμένη πεποίθησή μας είναι η Ελληνική Πολιτεία, να σταθεί ουσιαστικός αρωγός. Περιμένουμε, ως οφείλει, να σταθεί στο ύψος των ιστορικών προκλήσεων και να αναλάβει η ίδια πρωτοβουλίες σε διεθνείς οργανισμούς και φόρα.
Αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό καθήκον. Είναι ανάγκη επιβίωσης για τους λαούς όλου του κόσμου.
Αγωνιζόμαστε για την ηθική και ιστορική δικαίωση των 353.000 γενοκτονηθέντων προγόνων μας.
Αυτός είναι αγώνας για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ελευθερία και τη δικαιοσύνη. Είναι αγώνας για τη ζωή.
Πόπη Παπαγεωργίου
