Μια νέα, εντυπωσιακή εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης δίνει «πρόσωπο» σε έναν από τους ανθρώπους που χάθηκαν στην καταστροφική έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ., προσφέροντας έναν πιο άμεσο και ανθρώπινο τρόπο κατανόησης μιας από τις πιο γνωστές φυσικές καταστροφές της ιστορίας.
Αρχαιολόγοι του Αρχαιολογικού Πάρκου Πομπηίας σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Πάντοβα, προχώρησαν για πρώτη φορά σε ψηφιακή ανακατασκευή προσώπου με τη βοήθεια AI, βασισμένη σε σκελετικά δεδομένα και στοιχεία από ανασκαφές κοντά στη νεκρόπολη της Porta Stabia.
Η αναπαράσταση απεικονίζει έναν άνδρα που εντοπίστηκε μαζί με ακόμη ένα άτομο, την ώρα που προσπαθούσαν να διαφύγουν προς την ακτή. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πέθανε στα πρώτα στάδια της έκρηξης, όταν η πόλη καλυπτόταν από πυκνή βροχή ηφαιστειακών υλικών.
Αποκαλυπτική είναι η λεπτομέρεια ότι ο άνδρας βρέθηκε να κρατά ένα πήλινο γουδί πάνω από το κεφάλι του, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να προστατευτεί από τις πέτρες που έπεφταν. Η ψηφιακή εικόνα τον δείχνει να τρέχει σε δρόμο γεμάτο συντρίμμια, με τον Βεζούβιο να εκρήγνυται στο φόντο.
Η Πομπηία, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, θάφτηκε κάτω από στάχτη και ελαφρόπετρα, γεγονός που διατήρησε με μοναδικό τρόπο την πόλη και τις τελευταίες στιγμές των κατοίκων της για σχεδόν 2.000 χρόνια.
Στην κατοχή του άνδρα βρέθηκαν επίσης μια λυχνία, ένα μικρό σιδερένιο δαχτυλίδι και δέκα χάλκινα νομίσματα – προσωπικά αντικείμενα που φωτίζουν όχι μόνο τον τρόπο που προσπάθησε να σωθεί, αλλά και την καθημερινότητα πριν από την καταστροφή.
Οι περιγραφές αρχαίων πηγών, όπως εκείνες του Πλίνιου του Νεότερου, επιβεβαιώνουν ότι οι κάτοικοι χρησιμοποιούσαν ό,τι είχαν διαθέσιμο για να προστατευτούν από τη στάχτη και τα συντρίμμια που κάλυπταν την πόλη.
Η ανακατασκευή δημιουργήθηκε με τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης και επεξεργασίας εικόνας που μετατρέπουν αρχαιολογικά δεδομένα σε ρεαλιστική ανθρώπινη μορφή. Όπως σημείωσε ο διευθυντής του πάρκου Γκάμπριελ Τσούχτριγκελ, «ο όγκος των αρχαιολογικών δεδομένων είναι πλέον τέτοιος που μόνο με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης μπορούμε να τα προστατεύσουμε και να τα αναδείξουμε επαρκώς».
Στόχος του εγχειρήματος είναι να φέρει το κοινό πιο κοντά στην αρχαιολογική έρευνα, με τρόπο που να συνδυάζει επιστημονική ακρίβεια και συναισθηματική σύνδεση, μετατρέποντας την ιστορία από μακρινό γεγονός σε ανθρώπινη εμπειρία.
