pontosnews.gr
Πέμπτη, 26/02/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Κωνσταντίνου Παπαδόπουλου: Καθημερινώς πεθαίνανε και τους ρίχνανε ομαδικά σε λάκκο – Ούτε παπάς να διαβάσει, ούτε τίποτε

Οι Τούρκοι έκαψαν το χωριό του κι εκείνος οδηγήθηκε στην εξορία, όπου πολλοί δεν άντεξαν την πείνα και τις κακουχίες και πέθαναν. Εκείνος που άντεξε, έπρεπε να περιμένει σχεδόν ένα χρόνο ελληνικό πλοίο για να τον φέρει στην Ελλάδα

14/11/2025 - 9:54μμ
Καρτ ποστάλ των αρχών του περασμένου αιώνα με την αγορά της Τραπεζούντας

Καρτ ποστάλ των αρχών του περασμένου αιώνα με την αγορά της Τραπεζούντας

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Ο Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος γεννήθηκε στον οικισμό Κοιλάδ’, ο οποίος ήταν κτισμένος σε πλαγιά, σε υψόμετρο 350μ. στην κοιλάδα του ποταμού Πυξίτη και βρισκόταν 9 χλμ νότια της Τραπεζούντας. Εκκλησιαστικά άνηκε στη μητρόπολη Τραπεζούντος και διατηρούσε μικτό πληθυσμό, με 731 κατοίκους, εγκατεστημένους στους δύο μαχαλάδες Κοιλάδι και Τσαμπούρ.

Οι περισσότεροι Έλληνες κάτοικοι είχαν μετοικήσει από την περιοχή του Χαμψίκιοϊ και μιλούσαν ποντιακά.

Στο Κοιλάδι υπήρχε εκκλησία, γνωστή ως η Παναγία του Κλινά, ενώ στο Τσαμπούρ ένας μικρότερος ναός ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Ιωάννη και λειτουργούσε επτατάξια αστική σχολή. Η οικονομία βασιζόταν κυρίως στη γεωργία και την κτηνοτροφία, ενώ τα προϊόντα, όπως φουντούκια και οπωροκηπευτικά, τα διέθεταν στην αγορά της Τραπεζούντας. 

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και από τις σημαντικότερες της Ευρώπης. 

≈

Στα 1914 έγινε το Σεφερμπερλίκ. Έρχονταν στα χωρία οι τζανταρμάδες και καλούσανε τους άντρες να παρουσιαστούνε. Ο νόμος όριζε από είκοσι χρονώ ως σαράντα πέντε. Εγώ ήμουνα γραμμένος δεκαέξι χρονώ, δύο χρόνια λειψά από την ηλικία μου. Έμεινα στο χωρίο. Περίπου είκοσι νομάτοι φύγανε από τους δικούς μας. Στα 1916 ήρθανε οι Ρώσοι, οι Τούρκοι φύγανε. Πολύ λιγοστοί, οι πιο φτωχικές οικογένειες, μείνανε. Οι Αρχές όλες φύγανε από την Τραπεζούντα και παραδώσανε τα κλειδιά στο δικό μας δεσπότη, τον Χρύσανθο.

Δύο χρόνια πάνω-κάτω καθίσανε οι Ρώσοι. Πάσχα του 1916 μπήκανε, Ιανουάριο του 1918 φύγανε πίσω στη Ρωσία. Τότες έγινε μεγάλη ταραχή και κακό.

Οι Ρώσοι φεύγανε, η εξουσία των επίσημων Τούρκων έλειπε και μείναμε έρημοι και ανυπεράσπιστοι όλοι οι χριστιανοί. Φόβος και τρόμος ήτανε να μείνουμε στα χωρία. Κατέβαιναν Τούρκοι ληστές, τσετέδες, άτακτοι, αρπάζανε, ρημάζανε, σκοτώνανε. Φύγαμε όλοι από το χωρίο και κατεβήκαμε Τραπεζούντα. Από κει άλλοι μπήκαμε σε μοτόρια και πήγαμε Ρωσία, άλλοι μείνανε στην Τραπεζούντα.

Εγώ με την οικογένειά μου πήγαμε στο Βατούμ κι από κει Σοχούμ. Καθίσαμε δύο χρόνια εκεί. Όταν ακούσαμε πως ησύχασαν τα πράματα γυρίσαμε πίσω. Πήγαμε Τραπεζούντα. Από κει φύγαμε για το χωρίο. Δεν μπορέσαμε να σταθούμε. Όλο το χωρίο το είχανε κάψει. Τέσσερα ή πέντε σπίτια μείνανε άκαγα. Μια ρωμέικη οικογένεια έμεινε μέσα, τους είχε κρατήσει ο αγάς του χωριού υπό την προστασία του. Οι άλλοι γυρίσαμε όλοι στην Τραπεζούντα.

Από τα 1918 που φύγανε οι Ρώσοι, το Κοιλάδι έσβησε από ρωμέικο χωρίο.

Στα 1920 έγινε και η εξορία των αντρών από δεκαοχτώ χρονώ μέχρι εξήντα πέντε. Από την Τραπεζούντα μάς στείλανε στη Μάτσκα, στο Τζεβισλούκ, από κει προχωρήσαμε, περάσαμε Χαμψίκιοϊ, ανεβήκαμε στα Ζύγανα, το όρος, προχωρήσαμε στο εσωτερικό, φτάσαμε μέχρι το Σαρίκαμüς του Καρς. Μας είχανε δεμένους στο δρόμο. Άμα είχες, πλήρωνες το στρατιώτη και σ’ έλυνε. Σε κάθε τριάντα νομάτους υπήρχε ένα όπλο.

Από το Σαρίκαμüς μάς γυρίσανε πίσω στο Ερζερούμ. Εκεί στο Σαρίκαμüς μας δώσανε και «τάισμα». Ως τότε νηστικοί γυρίζαμε. Αν είχαμε τίποτα στον τορβά μας να πληρώσουμε ν’ αγοράσουμε λίγο ψωμί, τρώγαμε κάτι. Στο Ερζερούμ μείναμε μέχρι το ’22. Όπου μπορούσαμε δουλεύαμε, να φάμε ένα κομμάτι ψωμί. Πολλοί αρρωστήσανε από την πείνα, την κακοπέραση, την ψείρα. Τους βάζανε στο νοσοκομείο.

Καθημερινώς πεθαίνανε και τους ρίχνανε ομαδικά σε λάκκο. Ούτε παπάς να διαβάσει, ούτε τίποτε, χριστιανός δεν υπήρχε στο Ερζερούμ. Είχανε φύγει όλοι με το ρωσικό στρατό στα 1918.

Τέλος του ’22 μας δώσανε απόλυση. Μας στείλανε Τραπεζούντα συνοδεία με Τούρκους στρατιώτες. Εκεί βρήκαμε όλους από τα χωρία συγκεντρωμένους, να περιμένουνε βαπόρι για να φύγουνε. Έφυγα κι εγώ με την οικογένειά μου. Πήραμε το τουρκικό πλοίο «Κιρτσεμάλ». Μας βγάλανε στην Πόλη. Εκεί μείναμε στα τσαντήρια στον Άγιο Στέφανο δέκα-έντεκα μήνες. Έπρεπε νάρθουνε τα ελληνικά πλοία για να φύγουμε. Φύγαμε 1923 στο τέλος του χρόνου, ανήμερα Χριστού.

• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμ. Η’, Μαρτυρίες από τον Ανατολικό Παράλιο Πόντο. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».

Διαβάστε περισσότερες μαρτυρίες στην ενότητα «Γενοκτονία» του pontosnews.gr.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Φωτογραφία από τη Βαρενού Χαλδίας (φωτ.: «Ποντιακή Εστία»)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Αναστασίας Μαραντίδου: Εθάρρναμ’ ότι θα πάμ’ σον παράδεισον

25/02/2026 - 8:59μμ
(Φωτ.: Κώστας Κατσίγιαννης)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Στις 24 Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ποντίων, 71 χρόνια μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης

24/02/2026 - 3:04μμ
Πρόσφυγες στο λοιμοκαθαρτήριο του Αγίου Γεωργίου (Πηγή: Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χατζηγεωργίου Στεφανίδη: Το πλοίο δεν μπορούσε από πουθενά να πάρει νερό. Ποιος μας λογάριαζε. Πρόσφυγες ήμασταν

19/02/2026 - 8:09μμ
Τα χάνια στο Χαμψίκιοϊ, σε φωτογραφία που τράβηξαν οι Ρώσοι στρατιώτες το 1916 (πηγή: «Η Έξοδος», τόμ. Θ')
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ι. Παναγιωτίδη και Π. Κοκκινασίδη: Δίνανε εισιτήρια για τη Ρουμανία, δεν έπρεπε να φαίνεται στο εισιτήριο πως πάνε για την Ελλάδα

17/02/2026 - 9:26μμ
Καρτ ποστάλ του προηγούμενου αιώνα με άποψη της Σινώπης
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Κυριακίτσας Κοτζακίδη: Πέντε-έξι μέρες μονάχα καρύδια τρώγαμε

7/02/2026 - 1:37μμ
Καρτ ποστάλ του προηγούμενου αιώνα δείχνει την προέλαση του ελληνικού στρατού στο Εσκισεχίρ
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Βασιλικής Μπονάνου: Ήμασταν μέσα στα χιόνια. Τριών χρονών χιόνια είχε το βουνό αυτό

4/02/2026 - 9:27μμ
Άποψη του λιμανιού της Τραπεζούντας
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Κωνσταντίνου Φωτιάδη: Όσοι από μας κάνανε πλιάτσικα στους Τούρκους βρήκανε τον μπελά τους

30/01/2026 - 8:21μμ
Η είσοδος στον Άγιο Γεώργιο Ζαντό στη Μούζενα (φωτ.: Χρήστος Ξενίδης)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ελισάβετ Παπαδοπούλου: Τα ιερά άμφια τα κάψαμε για να μη πέσουν στα χέρια των Τούρκων, γιατί το θεωρούσαμε αμαρτία να τα περιπαίξουν αυτοί

23/01/2026 - 9:25μμ
Καρτ ποστάλ του προηγούμενου αιώνα με παζάρι φρούτων στη Σαμψούντα (φωτ.: picryl.com)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ελευθέριου Παπαδόπουλου: Σκάβαμε λάκκους βαθιούς σαν πηγάδια και μπαίναμε μέσα όταν ακούγαμε ότι έρχονται Τούρκοι

15/01/2026 - 8:01μμ
Ευθύμιος Ζήλων και Γερμανός Καραβαγγέλης (εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ευθύμιος Αγριτέλης προς Γερμανό Καραβαγγέλη: «Η Κερασούς πνέει τα λοίσθια υπό της πτέρνας του κακούργου»

13/01/2026 - 5:16μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

«Προίκες Αλικαρνασσού» στην Κω – Τα μπαούλα της μνήμης ανοίγουν έναν αιώνα μετά

27 λεπτά πριν
Μηχανήματα έργου δημιουργούν αναχώματα για την προστασία των Λαβάρων, Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Δήμος Σουφλίου)

Ο Έβρος σε κατάσταση συναγερμού: Κρίσιμες ώρες μετά το σπάσιμο τεσσάρων αναχωμάτων

51 λεπτά πριν
Τηλεοπτική κάμερα έξω από το δικαστικό μέγαρο Θεσσαλονίκης (φωτ.: EUROKINISSI / Ραφαήλ Γεωργιάδης)

Θεσσαλονίκη: Σπείρα ρήμαζε σπίτια και οχήματα – Στη δημοσιότητα τα στοιχεία 16 ατόμων

1 ώρα πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI)

Euroleague: Ήττα στη δεύτερη παράταση για τον Ολυμπιακό στο Κάουνας

2 ώρες πριν
Ο Ντόναλντ Τουσκ υποδέχθηκε την Κριστρούν Φροσταντότιρ στην Πολωνία, Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2026 (φωτ.: EPA / Pawel Supernak / Poland Out)

Η Ισλανδία ξανακοιτά προς τις Βρυξέλλες: Προετοιμάζεται δημοψήφισμα για την ευρωπαϊκή προοπτική

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Στέλιος Στεφάνου)

Στον τελικό του Challenge Cup ο Παναθηναϊκός

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign