Με πολλούς καταξιωμένους καλλιτέχνες του ποντιακού πενταγράμμου έχει συνεργαστεί ο λυράρης –και ενίοτε τραγουδιστής– Αναστάσιος Πετρόπουλος, ένας μουσικός που έμαθε να παίζει λύρα από πολύ μικρή ηλικία. Παρά τις προσπάθειές του να την… εγκαταλείψει στα πρώτα του βήματα, αλλά και αργότερα, η ερωτική σχέση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ τους αποδεικνύεται ιδιαιτέρως δυνατή.
Και ευτυχώς, διότι διαφορετικά η ποντιακή μουσική θα είχε χάσει έναν καλλιτέχνη που –όπως λένε όσοι τον έχουν απολαύσει– παίζει με την ψυχή του. Στις εμφανίσεις του δένεται με το κοινό, το οποίο σε κάποιες περιπτώσεις χορεύει μέχρι τα ξημερώματα.
Κατεξοχήν άνθρωπος της παράδοσης ο Αναστάσιος Πετρόπουλος, θέλει πάρα πολύ –και επιδιώκει, ακόμα και στην καθημερινότητά του– να επικοινωνεί στην ποντιακή διάλεκτο που την έμαθε καλά από μικρός, αφού και οι δυο γονείς του αυτήν μιλούσαν στο σπίτι. Ωστόσο, το παράπονό του είναι ότι δεν μπορεί να βρει εύκολα συνομιλητές.
Όπως λέει χαρακτηριστικά στο pontosnews.gr, «πώς να μπορέσεις να μιλήσεις στην ποντιακή διάλεκτο σε μια συναλλαγή σου στην τράπεζα ή σε μια αγορά σου από σουπερμάρκετ; Δυστυχώς μου λείπουν οι φυσικοί συνομιλητές στα ποντιακά και έτσι αναγκάζομαι να το… γυρίσω στα νεοελληνικά».
Κοτσιχτόν ομάλ’ στο 17ο Πανελλαδικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών της ΠΟΕ, το 2023. Στη λύρα ο Αναστάσιος Πετρόπουλος
Αμιγώς ποντιακής καταγωγής
Ποντιακής καταγωγής και από τους δυο γονείς του είναι ο Αναστάσιος Πετρόπουλος. Από την πλευρά του πατέρα του έλκει την καταγωγή του από τη Λωρία Μούζενας, στην περιοχή της Αργυρούπολης, και από τη Ριζούντα, ενώ από αυτή της μητέρας του από το Ακ Νταγ Ματέν. Ο ίδιος γεννήθηκε σε νοσοκομείο της Ξάνθης το 1983, ωστόσο το πατρικό του σπίτι βρίσκεται στο χωριό Τοξότες.
Είναι ο μικρότερος από πέντε παιδιά. Ο μεγαλύτερος κατά 14 χρόνια αδερφός του Αντώνης έπαιζε λύρα επαγγελματικά. Από αυτόν έμαθε και τα πρώτα μυστικά.
«Ήμουν 8 ετών όταν ο πατέρας μου έβαλε τον Αντώνη να μάθει σε εμένα και τον λίγο μεγαλύτερο αδερφό μας λύρα. Άρχισε να μας δείχνει κάποια πράγματα, αλλά λόγω του μικρού της ηλικίας μου, καθώς και του ότι δεν πολυμελετούσα, δεν κατάφερα να προχωρήσω. Έμαθα δυο-τρία τραγούδια, τα οποία ο πατέρας μου ζητούσε να παίζω κάθε απόγευμα στην αυλή του σπιτιού μας, και εκείνος τραγουδούσε», λέει στο pontosnews.gr.
Του μπήκε το… «μικρόβιο»
Λίγα χρόνια μετά, όταν ήταν 12 ετών, πήγε με έναν θείο του που διέμενε στη Θεσσαλονίκη στο πανηγύρι στους Τοξότες για τον Δεκαπενταύγουστο. Τότε του μπήκε το… «μικρόβιο», να μάθει ουσιαστικά να παίζει λύρα.
«Όταν γύρισα στο σπίτι σκέφτηκα ότι αυτά που είδα να κάνουν οι λυράρηδες θα μάθω να τα κάνω και εγώ. Έτσι, στις 3 το πρωί πήρα τη λύρα και άρχισα να παίζω. Από εκείνη την ημέρα έπαιρνα το κασετόφωνο, έβαζα κασέτες με ποντιακή μουσική και άρχισα να μαθαίνω μόνος μου», αναφέρει.
Επειδή όμως δεν ήταν σίγουρος ότι έπαιζε σωστά, συμβουλεύτηκε τον αδερφό του.
«Μου έκανε ελάχιστες διορθώσεις, και έτσι ουσιαστικά μπορώ να πω ότι είμαι αυτοδίδακτος λυράρης. Πρότυπό μου ήταν και παραμένει ο Γώγος Πετρίδης, ωστόσο, είμαι… ερωτευμένος με τον τρόπο που παίζουν ο Γιωργούλης Κουγιουμτζίδης και ο γιος του Γώγου, Κωστάκης Πετρίδης. Βέβαια, πήρα πολλά από τον αδερφό μου αλλά και από παππούδες, παλιούς λυράρηδες του χωριού μου, από τους οποίους έχω ζωντανές παραστάσεις», τονίζει ο καλλιτέχνης.
Όταν έφτασε στα 15, ο Αντώνης Πετρόπουλος που έπαιζε λύρα σε διάφορα χωριά της περιοχής άρχισε να τον παίρνει μαζί και να του δίνει λίγο χρόνο στο πατάρι. Πρώτη φορά έγινε αυτό σε πανηγύρι, στον Δαφνώνα Ξάνθης.
Λίγους μήνες μετά ο Αναστάσιος Πετρόπουλος στάθηκε για πρώτη φορά μόνος του σε άλλο πανηγύρι, στα Κομνηνά Ξάνθης.
«Ο κόσμος άρχισε να βλέπει κάτι σε εμένα και χαιρόταν που ένα νέο παιδί έπαιζε λύρα. Βέβαια ήταν ευτύχημα ότι δεν υπήρχε μεγάλος ανταγωνισμός στην περιοχή μας. Όταν καλούσαν κάπου τον αδερφό μου να παίξει και για κάποιο λόγο δεν μπορούσε να εμφανιστεί, έστελνε εμένα», λέει.
Ο Αναστάσιος Πετρόπουλος είναι ενεργό μέλος του Συλλόγου Ποντίων Ξάνθης, καθώς και του Μορφωτικού Συλλόγου Ποντίων Κομοτηνής «Εύξεινος Πόντος».
Επαγγελματίας από τα 18
Η επαγγελματική πορεία του ξεκίνησε ουσιαστικά στα 18 του χρόνια, όταν άρχισαν πλέον να τον καλούν σε γλέντια, σε γάμους, σε πανηγύρια, ακόμα και σε κηδείες και μνημόσυνα.
Με τη λύρα του πήγαινε σε σπίτια ανθρώπων που βρίσκονταν λίγο πριν από το τέλος της ζωής τους και ήθελαν να τον ακούσουν να παίζει.
Στα 23 έκανε τη δεύτερη προσπάθειά του να αφήσει στην άκρη τη λύρα, όμως το… πεπρωμένο είχε άλλη γνώμη. Δύο χρόνια μετά την ξαναπήρε στα χέρια του και από τότε αποτελεί την αχώριστη σύντροφό του.
Μέχρι τα 35 έπαιζε στα κοντινά στους Τοξότες χωριά, αλλά έκτοτε άρχισε να επεκτείνεται και σε άλλες περιοχές της Ξάνθης και της Καβάλας. Περίπου έναν χρόνο νωρίτερα γνωρίστηκε και άρχισε να συμπορεύεται καλλιτεχνικά με τον τραγουδιστή Μπάμπη Ιωακειμίδη από τον γειτονικό Κεχρόκαμπο Καβάλας – μια συνεργασία που συνεχίζεται σήμερα. Για πρώτη φορά οι δυο τους έπαιξαν μόνοι τους σε εκδήλωση στη Ζαρκαδιά Καβάλας.
Στη μέχρι τώρα επαγγελματική του πορεία έχει συνεργαστεί με πολλούς γνωστούς Πόντιους καλλιτέχνες. Μεταξύ άλλων, με τον Στάθη Νικολαΐδη, τον Κώστα Θεοδοσιάδη, τον Αλέξη Παρχαρίδη, τον Γιώργο Σιαμλίδη και τον Γιώργο Ιωαννίδη.
Όπως λέει στο pontosnews.gr, θυμάται σαν να είναι χθες τα εξής: «Είναι η μαγική στιγμή που αρχίζει να φέγγει το ξημέρωμα, να βγαίνει ο ήλιος. Και να βλέπεις από το πατάρι όπου παίζεις λύρα πολλές δεκάδες νέα παιδιά να χορεύουν, να γλεντάνε και να αφήνονται απόλυτα στους ρυθμούς της μουσικής. Να βλέπεις τη δίψα τους για αυθεντικό ποντιακό γλέντι. Αυτή την απίστευτη σκηνή την βίωσα δύο φορές. Στον Κεχρόκαμπο Καβάλας και στα Κομνηνά Εορδαίας», σημειώνει.
Μαζί με τον Μπάμπη Ιωακειμίδη κυκλοφόρησαν το 2022 το δίσκο Τ’ ουρανού τα μερτιβένια – ωστόσο, ο Αναστάσιος Πετρόπουλος έχει συμμετάσχει και άλλες δισκογραφικές δουλειές. Το καλλιτεχνικό δίδυμο έχει στα σκαριά αυτή την περίοδο ένα τραγούδι, το οποίο έχει ηχογραφηθεί και βρίσκεται στη διαδικασία της επεξεργασίας για την ενορχήστρωση.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
