Μπουένος Άιρες, Νέα Υόρκη
Βομβάη, Τόκιο και Μπαρμπαριά
Ψεύτικα όνειρα, ψεύτικοι όρκοι
Αχ! Να τα ξέχναγα εκεί μακριά.
Αυτούς τους στίχους τραγούδησε ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, οι οποίοι μας πάνε και στη μακρινή Αργεντινή. Εκεί όπου σήμερα υπολογίζεται ότι ζουν τουλάχιστον 30.000 άτομα ελληνικής καταγωγής, εκ των οποίων περίπου 5.000 με ελληνικό διαβατήριο – η πλειοψηφία βρίσκεται στο Μπουένος Άιρες.
Και αν ακόμα και σήμερα η Λατινική Αμερική φαντάζει μακριά, στις αρχές του περασμένου αιώνα πρέπει να φάνταζε ακόμα πιο… εξωτική στους Έλληνες του Πόντου. Ναι, μέχρι εκεί έφτασαν οι Πόντιοι, ακόμα και πρόσφυγες της Γενοκτονίας.
Ξεφυλλίζοντας την Ποντιακή Εστία, τα τεύχη του 1961 συγκεκριμένα, βρήκαμε μια ανταπόκριση του Αντώνη Γαβρά, ο οποίος μετά από παράκληση του Φίλωνα Κτενίδη, του εκδότη του λαογραφικού περιοδικού, κατέγραψε τους Πόντιους του Μπουένος Άιρες.
Αυτής της μικρής ποντιακής παροικία της πρωτεύουσας της Αργεντινής «γενάρχες» θεωρούνται μέλη της βυζαντινής αρχοντικής δυναστείας των Γαβράδων. «Ο αρχαιότερος όλων των Ποντίων αφίχθη εν ταύθα το έτος 1906, συστημένος από τον θείον του Πρωτοσύγγελον Άνθιμο Γραβράν, μονάζοντα εν Ιεροσολύμοις, προς τον εν Βουένος Άιρες ευρισκόμενον Ιωσήφ Γαβράν, αδελφόν αυτού» γράφει για τον εαυτό του.
Το 1928 παντρεύτηκε την Παναΐλα, κόρη του Παναγιώτη Καζαντζίδη από την Αργυρούπολη του Πόντου, και απέκτησαν δύο γιους. Η αδελφή της Αμαλία είχε ταξιδέψει το 1927 από την Ελλάδα στην Αργεντινή, ως σύζυγος του Λάζαρου Παϊσσανίδη.
Μεγαλοκτηματίας στην ενδοχώρα, μαζί με τον αδελφό του Ισαάκ, γεννήθηκαν στον Καύκασο, από Πόντιους γονείς. Ο Λάζαρος ακολούθησε τον Ισαάκ στο Μπουένος Άιρες το 1923 – εκείνος μιλούσε και έγραφε ελληνικά, ο αδελφός του μόνο τα μιλούσε. Λίγο αργότερα, τον ίδιο δρόμο πήραν και τα υπόλοιπα αδέλφια τους, Κλέων, Γεώργιος, Κωνσταντίνος και Ιωάννης. Όλοι μαζί συνέχισαν την εκμετάλλευση των κτημάτων, με τα φρούτα και τα λαχανικά που παρήγαγαν να φτάνουν σε όλη την Αργεντινή.
Από τη Τραπεζούντα ο Νικόλαος Ξανθόπουλος, ο Γεώργιος Μεταξάς και ο Ευγένιος Ευφραιμίδης, εγκαταστάθηκαν στο Μπουένος Άιρες μετά τη Γενοκτονία. Ο πρώτος ήταν καπνέμπορος – στην επιχείρηση μπήκε αργότερα και ο γιος του Αχιλλέας. Ο δεύτερος, παντρεμένος με Τραπεζούντια, ήταν μεσίτης. Ο τρίτος είχε κατάστημα παιχνιδιών.
«Έμπορος σπόγγων» ο Βασίλειος Παπαδόπουλος, από την Κερασούντα, όπως και η σύζυγός του. Από την Αργυρούπολη, επίσης μεγαλοκτηματίες, οι αδελφοί Υφαντίδη, Νικόλαος και Αθανάσιος. Ο γιος του δεύτερου σπούδασε ζωγραφική στο Παρίσι.
Άλλος ένας Γαβράς του Μπουένος Άιρες από το 1923 ο Γεώργιος, από την Άτρα της Αργυρούπολης. Παντρεμένος με Πολίτισσα, είχε ένα μικρό κατάστημα ξηρών καρπών.
Στη λίστα που συνέταξε το Αντώνης Γαβράς, διαβεβαιώνοντας ότι «εν τη παρούση μου επιστολή Ποντίους άλλοι δεν υπάρχουν εις Βουένος Άιρες», βρίσκουμε και μια γυναίκα ως αρχηγό οικογένειας, καθότι χήρα. Η Μαρία Ορφανίδου, το γένος Ξανθοπούλου, καταγόταν από την Τραπεζούντα, μητέρα του Γεώργιου και της Ιουλίας που παντρεύτηκε Έλληνα έμπορο στην Ισπανία.
