Πριν από λίγους μήνες κυκλοφόρησε η είδηση ότι ο Νότης Σφακιανάκης επιστρέφει στις πίστες – είδηση που μέχρι στιγμής δεν έχει επαληθευτεί, αλλά ήταν ικανή να φέρει τα πάνω κάτω στο εγχώριο καλλιτεχνικό σύστημα. Απόδειξη πως –αν και ο τραγουδιστής απέχει πολλά χρόνια, και έχει… εξαφανιστεί–, εξακολουθεί να «πουλάει».
Φυσικά τα σενάρια που ακούστηκαν και γράφτηκαν, πολλά. Επιστρατεύτηκαν πρώην συνεργάτες του για να απαντήσουν στο τι κάνει τώρα, ενώ ειπώθηκε και ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα υγείας.
Τελικά στις 17 Σεπτεμβρίου ο ανιψιός του Κωνσταντίνος Σφακιανάκης μιλώντας στην εκπομπή «Το πρωινό» στον ΑΝΤ1 άφησε να εννοηθεί ότι η σύζυγος του τραγουδιστή είναι αυτή που έχει θέμα υγείας. Και εκεί τελείωσαν τα σενάρια περί άμεσης επιστροφής του.
Από την άλλη, αποκάλυψε ότι σε διάφορα μαγαζιά γίνονται βραδιές αφιερωμένες στον Νότη.
«Ο θείος μου δεν έπαιρνε ποτέ θέση σε αυτό», είπε. Και πρόσθεσε: «Πάει πολύ καλά, οι προτάσεις είναι αρκετές. Ακόμη και στην απουσία του κάνει καριέρα, και πολλοί κάνουν καριέρα με το όνομά του. Δουλεύουν στο όνομά του και ακόμα βγάζουν χρήματα. Είναι ιστορικό πρόσωπο της εποχής αυτής».
Last bad news
Οι τελευταίες φορές που ακούστηκε το όνομα του τραγουδιστή δεν ήταν για καλό λόγο. Η μία ήταν την άνοιξη του 2019: δύο εβδομάδες προτού κλείσει η σεζόν, η Πάολα αποχώρησε από το μαγαζί όπου εμφανίζονταν.
Η τραγουδίστρια έκανε γνωστή την απόφασή της, γράφοντας στο Instagram:
«Με μεγάλη μου λύπη θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι αποχωρώ από το “Γκάζι Live” δύο εβδομάδες νωρίτερα από την προκαθορισμένη ημερομηνία λήξης, παρόλη τη μεγάλη εμπορική επιτυχία που συνεχίζει να έχει.
»Δυστυχώς, οι αρχές μου και κυρίως η ψυχή μου δεν μπορούν να ανεχτούν άλλο τη συμπεριφορά και τις “ιδιοτροπίες” του κυρίου Σφακιανάκη.
»Είναι η πρώτη (και ελπίζω η τελευταία) φορά που δεν τελειώνω μία σεζόν αγκαλιασμένη με τον συνάδελφο καλλιτέχνη και χαρούμενη για όσα πέρασα μαζί του… Ευχαριστώ την επιχείρηση Μαροσούλη για την άψογη συνεργασία και όλη την αγάπη και τη στήριξη που μας έδωσε και τους 120 εργαζόμενους που είναι πλέον 120 νέοι φίλοι μου!».
Και τότε τα σενάρια έδιναν και έπαιρναν.
Το 2020 ήταν μια πολύ κακή χρονιά για τον Σφακιανάκη. Εκείνο το καλοκαίρι «έφυγε» η μητέρα του, Μαίρη. Και λίγους μήνες αργότερα, στις 29 Νοεμβρίου, ο τραγουδιστής συνελήφθη από αστυνομικούς της ομάδας ΔΙΑΣ κατά τη διάρκεια τυπικού ελέγχου.
Σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος του και ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βαθμό πλημμελήματος. Του απαγγέλθηκαν οι κατηγορίες για παράνομη οπλοκατοχή και κατοχή ναρκωτικών ουσιών για προσωπική χρήση.
Το όνομά του διέρρευσε στα μέσα προκαλώντας πολλές αντιδράσεις, καθώς δεν τηρήθηκε η ανωνυμία του συλληφθέντος.
(φωτ.: EUROKINISSI / Γιάννης Παναγόπουλος)
Οι τρεις πατρίδες
Σαν σήμερα λοιπόν γεννήθηκε ο Παναγιώτης Σφακιανάκης στο Ηράκλειο Κρήτης, από πατέρα Κρητικό και μητέρα Μικρασιάτισσα. Και την Κρήτη και τη Μικρά Ασία τις τίμησε και τις μνημόνευε πολλές φορές.
Η τρίτη πατρίδα είναι η Κως. Εκεί πήγε στα 7 του, αφότου χώρισαν οι γονείς του. Μεγάλωσε με την οικογένεια της μητέρας του, με εξαίρεση κάποια μικρά χρονικά διαστήματα που η οικογένειά του βρισκόταν στη Γερμανία.
Από το 1975 έως το 1984 εργάστηκε εκεί ως Dj σε κλαμπ. Το 1985 άνοιξε έναν δικό του χώρο με ζωντανή μουσική, όπου τραγούδησε για πρώτη φορά επαγγελματικά, παίζοντας και ντραμς. Λίγο αργότερα, τον Αύγουστο του 1985, του έγινε πρόταση από ένα νυχτερινό κέντρο – και έτσι άρχισε την καριέρα του.
Το 1988, ύστερα από πρόταση επιχειρηματία, αφίχθη στην Αθήνα. Η συνεργασία τους όμως ατύχησε και ο Νότης έμεινε στην πόλη χωρίς να γνωρίζει κάποιον που θα μπορούσε να τον βοηθήσει. Λίγο αργότερα, έκανε το… κανονικό ξεκίνημά του, στο κέντρο «Ζορμπάς» δίπλα στον Γιάννη Ντουνιά και την Αρετή Κυπραίου
Χρόνια αργότερα δήλωσε σε συνέντευξή του: «Τελείωσα μόνο το δημοτικό. Έβγαλα την απόφαση ότι οι δάσκαλοί μου δεν ήταν άξιοι να με διδάξουν. Στην Α’ Γυμνασίου ένας καθηγητής με έστειλε από εμπάθεια να κάνω επανεξετάσεις τον Σεπτέμβριο. Και δεν του το επέτρεψα. Αποχώρησα».
Ο πρωταγωνιστής των ’90s
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 άρχισε και η δισκογραφική του καριέρα. Τα ιδιωτικά κανάλια που είχαν ανοίξει έφερναν έναν αέρα πιο pop και international στο ελληνικό τραγούδι.
Ο Σφακιανάκης επειδή καταλάβαινε ότι ήταν η περίοδος της εικόνας, υιοθέτησε ένα διαφορετικό look από τους άλλους τραγουδιστές, χωρίς όμως να κάνει εκπτώσεις στο λαϊκό ρεπερτόριο του. Αν και εκεί υπάρχουν «δυτικά» στοιχεία.
Η επιτυχία ήρθε, και στη δισκογραφία και στη νύχτα. Ο ίδιος αρχικά ήταν φειδωλός σε συνεντεύξεις και εμφανίσεις, αλλά όχι απόμακρος. Η προσωπική του ζωή δεν βρέθηκε ποτέ σε πρωτοσέλιδα· παντρεμένος με την Αγγλίδα Κίλι, έχουν δύο παιδιά, τα δίδυμα Αφροδίτη και Απόλλωνας. Και οι δυο τους έχουν επιλέξει να μην έχουν επαφές με τη δημοσιότητα.
Οι πωλήσεις των άλμπουμ του σήμερα φαντάζουν εξωπραγματικές. Τα μεγάλα μαγαζιά… σκοτώνονταν ποιος θα τον κλείσει.
Ήταν 1996 όταν ο Νότης Σφακιανάκης σόκαρε για την απόφασή του να καλύψει τη ζωγραφιά του Γιάννη Τσαρούχη στην οροφή του «Ρεξ» στο οποίο θα εμφανιζόταν, λέγοντας στην Ελευθεροτυπία: «Κάλυψα τον Τσαρούχη γιατί μου έκανε πολύ κιτς».
Λίγο αργότερα κυκλοφόρησε ένα άλμπουμ με διασκευές αγαπημένων του τραγουδιών, το οποίο έγινε 7 φορές πλατινένιο.
Ανάμεσα στα τραγούδια που είπε ήταν και το «Δημοσθἐνους λέξις» του Διονύση Σαββόπουλου – ο «Νιόνιος» τότε τον είχε αντιμετωπιστεί με σαρκασμό. Πολλά χρόνια αργότερα είπε για τον Σφακιανάκη: «Ναι, λέτε για αυτά τα Νεάντερταλ που ξεστομίζει. Ασφαλώς και ζημιώνουν. Βέβαια, μια καλή φωνή είναι πάντα μια καλή φωνή, αλλά αν το ακροατήριο κακιώσει η φωνή μπορεί να γίνει υστερική, να ξινίσει».
Δηλώσεις που έβαλαν φωτιά
Στις αρχές των ’00s άλλαξε δισκογραφική εταιρεία και για ένα διάστημα είχε μια μικρή κάμψη. Για τα δικά του στάνταρντ βέβαια, γιατί ο Σφακιανάκης ήταν πάντοτε στην πρώτη γραμμή.
Έκανε ακόμα το βήμα να προχωρήσει και σε ένα τραγούδι με πιο κοινωνικό, ενίοτε και πολιτικό στίγμα. Το ίδιο έγινε και στις λιγοστές συνεντεύξεις που έδωσε. Ούτως ή άλλως το show off δεν ήταν το δυνατό του σημείο.
«Ο Νότης ήταν έτσι πάντα σαν άνθρωπος, και πριν γίνει διάσημος. Ό,τι αισθανόταν, το έλεγε. Ό,τι τον ενοχλούσε, το έλεγε. Δεν σκεφτόταν τις συνέπειες. Δηλαδή, έμπαινε πολιτικός μέσα στο μαγαζί με 3.000 κόσμο και τον έκραζε. Έτσι είναι ο Νότης, τι να κάνουμε», είχε δηλώσει πριν από λίγα χρόνια ο μουσικός Σάκης Πιλάτος που δούλευε μαζί του για τρεις δεκαετίες περίπου.
Έχουμε λοιπόν από τη μια τον ευαισθητοποιημένο τραγουδιστή που έκανε συναυλία για «Το Χαμόγελο του Παιδιού» συγκεντρώνοντας 18.000 κόσμο στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, ή παραχώρησε έσοδα από διάφορες συναυλίες και δίσκους στο Δήμο Μεγίστης για την ανακαίνιση του σχολείου, και στην κοινότητα Ορμενίου Έβρου για τη δημιουργία αίθουσας πολιτισμού που φέρει το όνομά του.
Μάλιστα, μερικά χρόνια μετά τη δολοφονία του Σολωμού Σολωμού από Τούρκο αξιωματικό του ψευδοκράτους, ο Σφακιανάκης κάλυψε τα έξοδα κατασκευής μνημείου από τον γλύπτη Μιχάλη Λαγουβάρδο.
Από την άλλη, έχει κάνει δηλώσεις όπως η εξής, το 2013: «Τελικά ο μόνος μάγκας σε αυτόν τον τόπο –μετά τον Ιωάννη Μεταξά που είπε το “Όχι” εξ ονόματός μας–, ο αμέσως επόμενος μάγκας, δυστυχώς ήταν πάλι δικτάτορας. Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο οποίος είχε το σθένος, την ανδρεία, να τον καταδικάσει η πατρίδα του και να πάει στη φυλακή και να πεθάνει εκεί, χωρίς να ζητήσει χάρη, γιατί θα αποδεχόταν πως έβλαψε την πατρίδα του, ενώ αυτός ήταν πραγματικά πατριώτης».
Μια χρονιά πριν, το 2012, είχε ερωτηθεί στην εκπομπή της Τατιάνας Στεφανίδου «Μίλα» για το πώς βλέπει την είσοδο της Χρυσής Αυγής στη Βουλή. «Είναι απόφαση του λαού, μιας μερίδας του λαού, και πρέπει να την σέβεστε όλοι σας, όπως σέβεστε και όλους τους υπόλοιπους» είπε, διευκρινίζοντας ότι ο ίδιος δεν ανήκει σε κανέναν πολιτικό χώρο.
Ακόμη, ρωτήθηκε για το πώς κρίνει τη συμπεριφορά μελών της Χρυσής Αυγής σε λαϊκές και πανηγύρια, που σπάνε πάγκους ανθρώπων όταν αντιληφθούν ότι δεν έχουν τα απαραίτητα χαρτιά για να μπορούν να εργάζονται μόνιμα στην Ελλάδα. Δήλωσε λοιπόν ότι «μια χαρά» βρίσκει τη συμπεριφορά αυτή, και τόνισε ότι ο ίδιος έχει πει εδώ και πολλά χρόνια ότι «το πρόβλημα της Ελλάδας ξεκινάει από τους λαθρομετανάστες».
Παράλληλα, δήλωσε ότι πιστεύει στην αναρχία, «με την κυριολεκτική έννοια, και όχι σε αυτήν που επικρατεί».
Τι συνέβη με τη Βανδή
Νοέμβριος του 2013. Ενώ ήταν να συνεργαστεί με τη Δέσποινα Βανδή, εκείνη αποχώρησε από το σχήμα.
Σε μια ανακοίνωση-ποταμό η τραγουδίστρια σημείωνε: «Παρά τη διαφορετική άποψη που έχουμε γενικότερα στις σχέσεις, στη ζωή και τη δημοκρατία, θεωρούσα ότι καλλιτεχνικά θα μπορούσαμε να συνυπάρξουμε σε μια μουσική σκηνή. Αυτή τη στιγμή αισθάνομαι ότι τα πράγματα που μας χωρίζουν είναι περισσότερα από αυτά που μας ενώνουν. Αποχωρώ με λύπη. Και κάτι τελευταίο: Εμένα οι γονείς μου ήταν μετανάστες».
Όπως καταλαβαίνει κανείς, η αιτία αποχώρησης της ήταν οι πολιτικές δηλώσεις και οι βολές κατά των μεταναστών.
Σε τηλεοπτική της συνέντευξη, 12 χρόνια μετά, η Δέσποινα Βανδή είπε, μεταξύ άλλων: «Ξέρω πως ο Νότης είναι ένας σπουδαίος καλλιτέχνης, έχει πει απίστευτα τραγούδια, ακραίος όμως ως προσωπικότητα και φυσικά το γνώριζα αυτό. Ένα πράγμα το οποίο με έκανε να φύγω ήταν ένα ρήμα στις δηλώσεις του, εκείνο το “επιβάλλεται”. Αυτό, μόνο αυτό.
»Ήταν μια πολύ ταραγμένη περίοδος και σαφώς έχουν κόστος οι αποφάσεις, αλλά κάποια στιγμή δεν μπορείς να έχεις και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο. Σε αυτή τη ζωή δεν μπορείς, δεν είμαι εγώ έτσι».
Τι γίνεται σήμερα
Σήμερα ο τραγουδιστής γίνεται 66 χρονών. Σίγουρα δεν θα φανούν πουθενά οι όποιοι –και αν γίνουν– εορτασμοί για τα γενέθλια του.
Πολλοί υποστηρίζουν ότι έχει τελειώσει από τη νύχτα και ότι αν κάνει κάτι θα είναι μόνο δισκογραφικό. Από την άλλη, αρκετοί φοβούνται πως ο αυθορμητισμός του στην εποχή του political correct και των social media, όχι απλά δεν έχει σχέση αλλά μπορεί να του γυρίσει μπούμερανγκ.
Άλλωστε είναι ακόμα νωπές οι μνήμες από «λαϊκά τηλεοπτικά δικαστήρια», που με αφορμή κάποια τηλεοπτική του εμφάνιση στήνονταν με δημοσιογράφους που ήθελαν τον τραγουδιστή στην εκπομπή τους, αλλά πήγαινε σε αντιπάλους τους. Ακόμα και στο ίδιο κανάλι.
Τι μένει στο τέλος; Μια μεγάλη λαϊκή φωνή με πολύ καλά τραγούδια στο ενεργητικό της. Για τα υπόλοιπα; Όποιος θέλει «αγοράζει», όποιος δεν θέλει δεν αγοράζει.
Σπύρος Δευτεραίος
