pontosnews.gr
Παρασκευή, 20/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Σάββα Τσιλφόγλου: Αρπάζανε ανθρώπους και τους δικάζανε και τους καταδικάζανε σε κρεμάλα

Η Ανταλλαγή τον έστειλε στην Ελλάδα, όπου αναγκάστηκε να περπατήσει από τον Αστακό Αιτωλοακαρνανίας μέχρι τη Λάρισα για να βρει την οικογένειά του

14/12/2024 - 11:25πμ
Άποψη του Ερζερούμ το 1919 (φωτ.: BANSE, Ewald. Die Türkei, eine moderne Geographie, Hamburg, Georg Westermann /Βιβλιοθήκη ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη)

Άποψη του Ερζερούμ το 1919 (φωτ.: BANSE, Ewald. Die Türkei, eine moderne Geographie, Hamburg, Georg Westermann /Βιβλιοθήκη ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ο Σάββας Τσιλφόγλου γεννήθηκε στον οικισμό Σουλούγκιολ, στα ΝΑ της Νεοκαισάρειας. Οι Έλληνες κάτοικοι του χωριού ήταν περίπου 340 και μιλούσαν ποντιακά. Είχαν έρθει κυρίως από το γειτονικό Σορχούν, ενώ κάποιες οικογένειες προέρχονταν από τα Κοτύωρα (Ορντού) ή από την περιοχή Πουλαμάν (Bolaman). Kύρια ασχολία τους ήταν η γεωργία και η κτηνοτροφία και στον οικισμό, όπου ζούσαν και τέσσερις-πέντε οικογένειες Τούρκων, υπήρχε μικρή εκκλησία του αγίου Χαράλαμπου και μονοθέσιο σχολείο, που συντηρούνταν αποκλειστικά με τις εισφορές των κατοίκων.

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και μίας από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Πόλεμος 1914. Εξορίες. Έξοδος. Ο μεγάλος πόλεμος μπήκε άνοιξη του 1914. Πρώτα μας είπανε, μπορείτε να δώσετε πετέλι μέσα σε τρεις μήνες και να μην πάτε στο στρατό.

Πήγανε στο Νίκσαρ και πληρώσανε. Εγώ ήμουνα γραμμένος τέσσερα χρόνια πιο μικρός από την ηλικία μου και δεν παρουσιάστηκα. Ο πατέρας μου και τα δύο αδέλφια μου έπρεπε να πάνε.

Οκτώβριο μήνα ήρθανε τζανταρμάδες και κολλήσανε κάτι κόκκινα χαρτιά και γράφανε πως πληρωμή δε χωράει, δεν ισχύει κι έπρεπε όλοι να παρουσιαστούνε.

Ο πατέρας μου και τ’ αδέλφια μου φύγανε στο Νίκσαρ κι από κει τους διώξανε προς το εσωτερικό της Τουρκίας. Ερζερούμ τους πήγανε, Ντιάρμπεκιρ και Μαλάτεια τους πήγανε. Εγώ, λόγω της ψεύτικης ηλικίας μου, παρέμεινα στο χωριό.

Ήρθε στρατός τούρκικος στα χωριά κι εμένα με πήρανε κοντά τους να τους κάνω διάφορες δουλειές. Με στέλνανε Νίκσαρ κι έφερνα ψωμιά για το στρατό κι άλλες τέτοιου είδους δουλειές. Κακό δεν έπαθα ποτέ κι λίγα τρόφιμα οικονομούσα κι έφερνα στο σπίτι μου.

Το Αρμένικο όταν έγινε και πήρανε όλους τους Αρμένους και τον δικό μας τον Χατζηκουκά μαζί και τους σφάξανε όλους, εμείς πολύ τρομοκρατηθήκαμε, αλλά δε μας πείραξαν καθόλου.

Τέσσερα χρόνια περάσαμε έτσι και το 1918 έγινε Ανακωχή και γυρίσανε πίσω ο πατέρας μου και τα δύο αδέλφια μου. Από το δικό μας χωριό πέντε-έξι απώλειες είχαμε μόνο. Σ’ άλλα χωριά είχε αποδεκατισμό. Στ’ αμελέ ταμπουρού τούς είχανε όλους και υποφέρανε πολύ και από πείνα και από κούραση και ταλαιπωρία. Ψείρα και αρρώστια, πολλοί πεθάνανε.

Από τον πόλεμο είχε αρχίσει το αντάρτικο στα χωριά του Νίκσαρ. Πρώτος βγήκε ένας από το δικό μας χωριό, το Σορχούν, ο Γιακώβ και μαζί του έγινε ομάδα και βγήκανε κι από άλλα χωριά.

Βγαλμένοι ήτανε στο βουνό και από τα χωριά του Έρμπαα ο Αναστάς ο Αράπογλους και ο Αναστάς ο Παπαδόπουλος. Μαζί τους είχανε πάει και λίγοι Αρμεναίοι, όσοι κατάφεραν και τόσκασαν.

Στο αντάρτικο βγήκανε από τα χωριά που ήτανε από το Λυκοπόταμο αριστερά, ανατολικά. Από τα δικά μας χωριά δε βγήκε αντάρτικο. Ελάχιστοι πήγανε. Από το δικό μας χωριό, κανείς.

Στο 1919 που πήρε όλη την εξουσία ο Κεμάλης η κατάσταση αγρίεψε. Έκανε κάτι δικαστήρια που τα λέγανε Ιστικλάλ και αρπάζανε ανθρώπους και τους δικάζανε και τους καταδικάζανε σε κρεμάλα. Και Χριστιανούς παίρνανε και Τούρκους παίρνανε. Κατηγορία ψεύτικη ήτανε η προδοσία. Από το χωριό μας δεν πήρανε κανένα. Έρχονταν τζανταρμάδες και μας πιέζανε να παραδώσουμε όπλα.

Και στα 1921 είχαμε κάνει Πάσχα, πέρασαν ένα δύο μήνες και πρωί-πρωί μια μέρα ήρθε στρατός και σήκωσε όλο το χωριό.

Μας πήγανε Νίκσαρ. Μας βάλανε μέσα στην Αρμένικη εκκλησία. Από κει την άλλη μέρα χωρίσανε τους άντρες και μας πήρανε. Μας πήγανε Σιβάς και από κει Ζάρα. Μας ρωτήσανε τι τέχνη ξέρουμε και μας γράψανε εργάτες.

Αρρώστια πολλή έπεσε απ’ την ψείρα. Έτρεχαν πάνω μας τα ζωύφια. Αρρώστησα βαριά κι εγώ. Στη Ζάρα είχε δύο νοσοκομεία. Ένα έμπαινες δωρεάν, στο άλλο με πληρωμή. Εκεί ούτε περιποίηση είχε, ούτε τίποτα. Εγώ είχα φυλαγμένα μπαγκανότια κι έδωσα τρία μπαγκανότια και με πήρανε στου Στεφάν εφέντη το νοσοκομείο κι έγινα καλά.

Στη Ζάρα ήμαστε και μάθαμε πως ο Βενιζέλος υπόγραψε την Ανταλλαγή με τον Τούρκο και θα φεύγαμε όλοι για την Ελλάδα. Όσοι βρεθήκαμε στη Ζάρα, καμιά τριανταριά νομάτοι ήμαστε, κινήσαμε και πήγαμε Τοκάτ για να κατεβούμε Σαμψούντα.

Στο Τοκάτ μάς βάλανε σε μια εκκλησία, μείναμε λίγες μέρες και φύγαμε για Σαμψούντα. Εκεί άμα φτάσαμε κατεβήκαμε στη σκάλα να μπούμε σε πλοίο να φύγουμε. Είχε κόσμο «μουατζήριδες» μυρμήγκια. Ένα ρώσικο βαπόρι έφευγε και πήγαμε να μπούμε. Οι τζανταρμάδες οι Τούρκοι μάς σταματήσανε και μας είπανε να πάτε πρώτα να διορθώσετε το «βασικά» σας για να μπορείτε να φύγετε. Πεντακόσια άτομα μείναμε. Οι γυναίκες μπήκανε στο ρωσικό βαπόρι και φύγανε. Εμάς μας βάλανε να φτιάξουμε έναν δρόμο. Έξι μήνες μας κράτησαν εκεί. Οι Αμερικάνοι μάς έδιναν συσσίτιο όλο τον καιρό.

Έβγαινε 1922 και εμπήκε 1923. Μπήκανε ύστερα σε πλοίο και φύγαμε. Κανονίσανε πια το «βασικά» μας.

Περάσαμε από Κωνσταντινούπολη, τρεις ώρες μείναμε, αλλάξαμε πλοίο και μ’ ελληνικό βαπόρι ήρθαμε Πειραιά.

Εκεί μας βγάλανε και μας βάλανε σ’ ερείπιο βαπόρι και είπανε θα μείνουμε δεκαπέντε ημέρες για καραντίνα.

Ύστερα μας είπανε: «που θέλετε να πάτε;» και μας φέρανε στον Αστακό. Εκεί από λόγια μάθαμε πως οι οικογένειές μας είναι στη Λάρισα. Ζητήσαμε να μας πάνε εκεί, δεν μας πήγαιναν.

Κινήσαμε με τα πόδια και πήγαμε Αγρίνιο, από κει Αθήνα και από την Αθήνα Λάρισα και βρήκαμε τους δικούς μας. Λίγο καιρό μείναμε Τύρναβο και μας στείλανε Σάτοβο και μας δώσανε κλήρο.

• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμος Στ’, Μαρτυρίες από τις επαρχίες του Μεσόγειου Πόντου. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Άντονι Αλμπανέζι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε διμερή συνάντηση στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Lukas Coch)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Αυστραλία: Νέα πίεση για την αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων

16/11/2026 - 6:15μμ
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

15/11/2026 - 4:16μμ
Ο ιστορικός και κοινωνιολόγος Βαχάκν Νταντριάν και πίσω φάκελοι του αρχείου του (πηγή: Agos)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Από τη Γενοκτονία των Αρμενίων σε αυτή των Ελλήνων: Το πολύτιμο αρχείο Νταντριάν ανοίγει για τους ερευνητές

15/11/2026 - 11:36πμ
Ο διεθνούς φήμης ιστορικός Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών του Zoryan Institute (πηγή: zoryaninstitute.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ινστιτούτο Ζοριάν: Ο καθηγητής Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών

14/11/2026 - 12:19μμ
Σώμα Πόντιων ανταρτών υπό τον Ιστίλ αγά (Στυλιανό Κοσμίδη), αρχηγό στην περιοχή της Σαμψούντας. Σπάνια φωτογραφία από το αρχείο του Δημήτριου Κουτσογιαννόπουλου
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χαράλαμπου Χριστοφορίδη: Όταν ο Κεμάλ έκαψε τα χωριά της Σαμψούντας και οι Πόντιοι πήραν τα βουνά

12/11/2026 - 9:34μμ
Αρμένιοι πολίτες, συνοδευόμενοι από ένοπλους Οθωμανούς στρατιώτες, πεζοπορούν διά μέσου του Χαρπούτ (γνωστού ως Χαρπέρτ στους Αρμενίους, καζάς του Μαμουρέτ-ουλ-Αζίζ) προς μια φυλακή στη γειτονική Μεζιρέχ (πηγή: Armin T. Wegner/Δημοσιεύτηκε από τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό και για πρώτη φορά στις ΗΠΑ, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1923/ commons. wikimedia.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Τέισι Άτκινσον: Η Αμερικανίδα που έκρυψε τη φρίκη της Γενοκτονίας των Αρμενίων σ’ ένα μπαούλο

7/11/2026 - 10:37πμ
Ορφανά παιδιά στο προαύλιο του Κολεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα, όπου λειτουργούσε ορφανοτροφείο της Near East Relief, περ. 1921-1922 (πηγή: Συλλογή Gertrude Anthony / The Bancroft Library, University of California, Berkeley)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Γενοκτονία των Ποντίων: Η έκθεση που «θάφτηκε» – Ένας Αμερικανός ναύαρχος «φίμωσε» εργαζόμενη της Near East Relief

1/11/2026 - 5:03μμ
Παιδιά ετοιμάζονται να αναχωρήσουν με άμαξες από το ορφανοτροφείο της Near East Relief στη Σεβάστεια, 1922-1923 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Δώδεκα μέρες στα χιόνια: Τα καραβάνια των ορφανών από τη Σεβάστεια

31/10/2026 - 10:12μμ
Αρμενικό σπίτι με σπασμένα παράθυρα στο Ερζερούμ, μετά τη σφαγή της 30ής Οκτωβρίου 1895. Η λήψη χρονολογείται περίπου την 1η Νοεμβρίου (φωτ.: συλλογή William Sachtleben / UCLA Library)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ερζερούμ 1895: Αμερικανός που αναζητούσε έναν ποδηλάτη κατέγραψε τη σφαγή των Αρμενίων – Οι πολύ σκληρές φωτογραφίες

30/10/2026 - 8:36μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Με αφορμή τη γυναικοκτονία της 61χρονης γυναίκας έγινε συγκέντρωση διαμαρτυρίας στο Θησείο (φωτ.: Τατιάνα Μπόλαρη/ EUROKINISSI)

Θησείο: Ποινική δίωξη για ανθρωποκτονία από πρόθεση στον 63χρονο για τον θάνατο της συζύγου του

48 λεπτά πριν
Ζάφος Ξαγοράρης, «Η φιλόξενη πύλη, 2017», υπαίθρια ηχητική εγκατάσταση, documenta 14, Κάσελ. Καλλιτεχνικός διευθυντής ο Adam Szymczyk και σύμβουλος επιμέλειας η Κατερίνα Τσέλου
(φωτ.: Κατερίνα Στεφανιδάκη/ facebook.com/goetheinstitut.athen?locale=el_GR)

Διεθνές συνέδριο για τους Έλληνες στο Γκέρλιτς στο Goethe-Institut Athen

1 ώρα πριν
Ο βουλευτής της «Λίστας των Φοιτητών» Αλεξάνταρ Τσούπιτς στην εναρκτήρια συνεδρίαση της Εθνοσυνέλευσης μετά τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου στο Βελιγράδι της Σερβίας (φωτ.: EPA/ MARKO DJOKOVIC)

Σερβία: Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης εξελέγη ο Αλεξάνταρ Τσούπιτς – Προκηρύσσονται προεδρικές εκλογές

2 ώρες πριν
Το κτήριο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) στον Ταύρο (φωτ.: EUROKINISSI / Τατιάνα Μπόλαρη)

ΑΑΔΕ: Εξαρθρώθηκε κύκλωμα φοροδιαφυγής 28 εκατ. ευρώ – 15 συλλήψεις, ανάμεσά τους διευθυντές τραπεζών και λογιστές

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI)

Euroleague: Ξέσπασε στο Κάουνας ο Παναθηναϊκός

3 ώρες πριν
(Φωτ.: facebook.com/GreeceInGeorgia?locale=el_GR)

Γεωργία: Δυναμική ελληνική παρουσία στην Τιφλίδα για την Παγκόσμια Ημέρα Ανεκτικότητας

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV