Ερευνητής και συγγραφέας βιβλίων για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στον Πόντο και τη Μικρασία, ο Μιχάλης Καϊκουνίδης έχει επισκεφθεί πολλές φορές τα ιερά χώματα του Πόντου. Από το 2007 μέχρι το 2020 (με μια εξαίρεση το 2018, όταν ήταν κρατούμενοι οι δύο Έλληνες στρατιωτικοί Δημήτρης Κούκλατζης και Άγγελος Μητρετώδης) πήγε, ξαναπήγε και κατέγραψε με το φακό του και την πένα του τόπους και ανθρώπους με τους οποίους τον ενώνει βαθιά η Ιστορία.
Όλα αυτά μέχρι το 2020, που στην προσπάθειά του να επισκεφθεί και πάλι τον Πόντο, του ανακοινώθηκε από τις τουρκικές Αρχές ότι είναι …ανεπιθύμητος!
Με αφορμή τον εκ νέου αποκλεισμό του, λίγες μέρες πριν, εύλογα αναρωτιέται ο ίδιος ο Μ. Καϊκουνίδης σε επιστολή που απέστειλε στον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν (την παραθέτουμε αμέσως μετά): «Ποιο είναι το “αμάρτημά” μου; Η αγάπη μου για τη γη των παππούδων μου; Αποτελώ κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας;».
~
Από τον Ιούλιο του 2007 ξεκίνησα το προσωπικό μου αργοναυτικό ταξίδι στη γη των παππούδων μου, στον Πόντο. Στη Σαμψούντα και σε δύο χωριά της περιφέρειάς της (Akdoğan [Ακτουβάν] και Ökse) ανακάλυψα το προγονικό μου παρελθόν.
Η προσφυγική ψυχή μου εμποτίστηκε στα ιερά νάματα της αρχαίας Πατρίδας.
Κάθε άνοιξη η ψυχή μου φτερούγιζε και μόνο στην σκέψη ότι θα ξαναπάω στην αρχέγονη Πατρίδα, στα χωριά των παππούδων μου, μα και σε όλο τον Πόντο. Έκτοτε, κάθε καλοκαίρι επισκεπτόμουν τον ομφαλό των γονιδίων μου με ανάμικτα συναισθήματα.
Γνώρισα γηγενείς Τούρκους, που τώρα έχουν την περιουσία μας στο Akdoğan Σαμψούντας. Φάγαμε και ήπιαμε παρέα με τους παλιούς γείτονες, σαν να μην πέρασε μια μέρα. Σκόρπισα χώμα από τους τάφους των παππούδων μου, από το Ευρύπεδο Κυργίων Δράμας, στα θεμέλια του σπιτιού μας, στο αλώνι, στα χωράφια μας, και ξεδίψασα με κρύο νερό από την πηγή του παππού μου.
Γνώρισα ανταλλαγέντες Τούρκους από το Σαρί Σαμπάν (Χρυσούπολη Καβάλας), στο χωριό της γιαγιάς μου, την Όξε. Ακολούθως, σε όλο τον Πόντο και ιδιαίτερα στον ν. Τραπεζούντας γνώρισα εξισλαμισμένους Έλληνες, όπου μιλούσαμε στην αρχαία γλώσσα μας, την Ιωνική Αττική διάλεκτο, την γνωστή στην Ελλάδα ως ποντιακή.
Περιηγήθηκα σε όλο τον Πόντο: Ηράκλεια ποντική, Ζογκουλντάγκ, Σινώπη, Πάφρα, Σαμψούντα, Κοτύωρα, Κερασούντα, Τρίπολη, Τραπεζούντα, Σούρμενα, Αμάσεια, Λαοδίκεια, Μερζιφούντα, Τσόρουμ, Αργυρούπολη, Σεβάστεια, Τοκάτη. Επισκέφθηκα άπειρα μικρά χωριά, ανέβηκα στα ψηλά οροπέδια, τα γνωστά σε εμάς παρχάρια. Προσκύνησα στην Παναγία Σουμελά, στον Άγιο Ιωάννη Βαζελώνα, στον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα, πολλούς ναούς μας που επιζούν ως μουσεία και τζαμιά και ετοιμόρροπες εκκλησίες μας.
Παντού έχω φίλους, που περιμένουν με αγωνία την επίσκεψη μου στη γη της Μαύρης Θάλασσας. Δυστυχώς όλα αυτά ως τον Ιούλιο του 2020, όπου σε προσπάθειά μου να επισκεφθώ για μία ακόμη φορά τα προγονικά χώματα, μου απαγόρευσαν την είσοδο.
Εξηγήσεις δεν δόθηκαν, yasak (απαγόρευση) εισόδου και σε μένα και στο αυτοκίνητό μου. Με περιφρόνηση και αδιαφορία με έδιωξαν, μου απαγόρευσαν την είσοδο. Με πλήρη απαξίωση με αντιμετώπισε και το τουρκικό προξενείο της Θεσσαλονίκης, όπου ζήτησα να μου εξηγήσουν γιατί μου απαγορεύτηκε η είσοδος στην Τουρκία.
Τα συναισθήματά μου ποικίλα. Απογοήτευση, θυμός, πίκρα και πόνος με διαπερνούσαν. Δεν μπορούσα να πάω για προσκύνημα στη γη των παππούδων μου, να δω τους φίλους μου! Και δεν ήξερα για πόσο ίσχυε αυτή η απαγόρευση.
Μετά από 5 χρόνια, προσπάθησα τον Αύγουστο του 2024 να περάσω στην Τουρκία, με ελπίδα να μην ισχύει πλέον αυτή η παράδοξη απαγόρευση εισόδου μου. Μάταια όμως και τώρα, μου απαγορεύτηκε η είσοδος, χωρίς πάλι την παραμικρή εξήγηση.
Τα συναισθήματα τα ίδια… Yasak – απαγόρευση εισόδου!
Τα ερωτηματικά να στροβιλίζονται σε κάθε μου σκέψη. Ποιο είναι το «αμάρτημά» μου; Η αγάπη μου για τη γη των παππούδων μου; Αποτελώ κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας;
Η κατάσταση αυτή κ. Ερντογάν δείχνει δυστυχώς ότι λειτουργείτε ως τριτοκοσμικό καθεστώς, μη κοσμικό κράτος. Η ελεύθερη διακίνηση των ανθρώπων αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα – και κυρίως για αυτούς που επιθυμούν να προσκυνήσουν τη γη που γέννησε τους παππούδες τους. Αποτελεί ντροπή για την Τουρκία αυτή η απόφαση αποκλεισμού της ελεύθερης διακίνησης ανθρώπων. Οδηγείτε την Τουρκία σε εποχές σκοταδισμού και οπισθοδρόμησης. Αν συνεχίσετε έτσι, η Ιστορία θα σας τοποθετήσει δίπλα στο πλευρό ηγετών που οπισθοδρόμησαν την ανθρωπότητα.
Δεν έχετε δικαίωμα να απαγορεύετε την είσοδο σε ευλαβικούς προσκυνητές της πατρώας γης.
Ανακαλέστε την τακτική σας πριν να είναι αργά, πριν η ανθρώπινη συνείδηση σάς καταδικάσει οριστικά και αμετάκλητα ως σκοταδιστή! Μετατρέπετε αργά αλλά σταθερά τη χώρα σας σε καθεστωτικό γυφτομαχαλά. Αν με αντιλαμβάνεστε…
Μιχάλης Καϊκουνίδης
