pontosnews.gr
Τετάρτη, 18/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Τελμησσός Καππαδοκίας: Από τον «ανάποδο κόσμο» της Αποκριάς στην αυστηρότατη Σαρακοστή

Ήθη και έθιμα από ένα χωριό στην περιφέρεια της Νίγδης· από τις καταγραφές του Μανόλη Βαρβούρη

17/03/2024 - 11:44πμ
Πιστοποιητικό του Συλλόγου Προσφύγων Μ. Ασίας και Θράκης «Η Πρόνοια» σχετικά με την άφιξη της οικογένειας της Ουρανίας Νικολαΐδου από τη Νίγδη του Ικονίου στην Κέρκυρα το 1923 (πηγή: Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης)

Πιστοποιητικό του Συλλόγου Προσφύγων Μ. Ασίας και Θράκης «Η Πρόνοια» σχετικά με την άφιξη της οικογένειας της Ουρανίας Νικολαΐδου από τη Νίγδη του Ικονίου στην Κέρκυρα το 1923 (πηγή: Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Τις μορφές λαϊκής θρησκευτικής συμπεριφοράς και τελετουργιών στην Τελμησσό της Καππαδοκίας στα τέλη του 19ου, αρχές 20ού αιώνα έχει καταγράψει ο καθηγητής Λαογραφίας στο Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκριτείου Μανόλης Γ. Βαρβούνης*.

Η Τελμησσός, ή Ντελμισό ή Ντιλμοσόν κατά το τοπικό ιδίωμα, ήταν ένα χωριό της περιφέρειας της Νίγδης·  γειτόνευε με τα χωριά Ιλοσόν, Σαζάλτζα, Τένεϊ, Αραβάν, Γούρδουνος και δίπλα είχε το χωριό Ναϊνάς, το οποίο κατοικούνταν από εξισλαμισμένους χριστιανούς. Ανήκε στην περιφέρεια και τη Μητρόπολη Ικονίου, και μάλιστα τα καλοκαίρια αποτελούσε τόπο θερινής διαμονής του μητροπολίτη Ικονίου.

Ας δούμε την περιγραφή για τις Απόκριες, την Καθαρά Δευτέρα και τη Σαρακοστή:

Ανάλογο ευγονικό και χθόνιο τελετουργικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο κύκλος των κινητών εορτών που σχετίζονται με το Πάσχα, καθώς πάγια ήταν η πίστη ότι από το Πάσχα έως και την Πεντηκοστή και πάλι οι ψυχές των νεκρών κυκλοφορούσαν ελεύθερες στον κόσμο των ζωντανών, επέστρεφαν δε κατά την εορτή της Αγίας Τριάδος, τη Δευτέρα μετά την Πεντηκοστή, οπότε και άναβαν κεριά για να βλέπουν στο δρόμο της επιστροφής και τελούσαν μνημόσυνα, πηγαίνοντας στους ναούς πρόσφορα και νάμα.

Ο άλλος μεγάλος ετήσιος εορτολογικός  κύκλος, που σχετίζεται με τις κινητές εορτές του Πάσχα, άρχιζε στην  Τελμησσό με τις Απόκριες και τις μεταμφιέσεις τους, στις οποίες συμμετείχαν μόνο οι «λογικοί ανθρώποι», δηλαδή όχι τα παιδιά και οι νέοι κάτω από 18 ετών και οι ανύπαντρες κοπέλες. Οι μεταμφιεσμένοι άνδρες κυκλοφορούσαν σε όλο το χωριό και διασκέδαζαν υπαιθρίως, ενώ οι γυναίκες κατά κανόνα μαζεύονταν σε φιλικά ή συγγενικά σπίτια.

Πάντως, ο «ανάποδος κόσμος» της Αποκριάς σύντομα έδινε τη θέση του στην επάνοδο της κοσμικής και κοινωνικής τάξης, η οποία αποτυπωνόταν ευδιάκριτα στην εθιμική και τελετουργική ζωή της κοινότητας: η τήρηση της νηστείας πάντως ήταν καθολική, καθώς το πρωί της Καθαρής Δευτέρας, μετά τη γενική καθαριότητα του σπιτιού και των νοικοκυριών τους, νήστευαν με πλήρη ασιτία, για να φάνε ανάλαδα όσπρια το απόγευμα, μετά το πρώτο μεγάλο απόδειπνο, κατά το οποίο έπαιρναν «σχωριά» από τον ιερέα στο ναό.

Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής έτρωγαν μία μόνο φορά την ημέρα, το απόγευμα, ενώ  κάθε  Τετάρτη και Παρασκευή νήστευαν και το  λάδι.

Επίσης κατά την πρώτη εβδομάδα της Σαρακοστής,  έως και την Παρασκευή που τελούνταν η πρώτη ακολουθία των Χαιρετισμών, έκαναν κάθε βράδυ 300 μετάνοιες. Ειδικότερα οι ακολουθίες των Χαιρετισμών μοιράζονταν ανάμεσα στους ναούς της Αναλήψεως και της Παναγίας  Γαλατερής, ενώ την ακολουθία του  Ακαθίστου Ύμνου την τελούσαν στην Παναγία Γαλατερή. Τέλος, όλες τις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας τις τελούσαν στον ενοριακό ναό της Αναλήψεως, και μόνο τη Δευτέρα της Διακαινησίμου λειτουργούσαν ξανά στην Παναγία Γαλατερή.

Σύμφωνα  με  μαρτυρίες από  την  επιτόπια  έρευνα, τα  τελευταία χρόνια πριν από την Έξοδο είχε εισαχθεί  στο χωριό, με υπόδειξη ενός δασκάλου, και το έθιμο των καλάντων του Λαζάρου, τα οποία τραγουδούσαν τα παιδιά στα σπίτια κρατώντας μια κούκλα παίρνοντας ως φιλοδωρήματα φρούτα ή νομίσματα. Πρόκειται για χαρακτηριστική παράδοση εισαγωγής στο τοπικό εθιμικό και τελετουργικό ρεπερτόριο νέων μορφών από άλλες περιοχές, που απαντά ευρύτερα στον παραδοσιακό πολιτισμό, και συνδέεται με το στοιχείο της αγάπης προς τις παραστατικές τελετουργίες, αδιακρίτως προελεύσεως, το οποίο χαρακτηρίζει την ελληνική λαϊκή θρησκευτικότητα.

Ο κατά βάση ευετηρικός, γονιμικός και διαβατήριος χαρακτήρας των ανοιξιάτικων εορτών του Πάσχα αποτυπώνεται ευδιάκριτα σε ορισμένες εθιμοταξίες που σχετίζονται με την αναλογική και συνειρμική επίτευξη της καλής υγείας και της ευγονίας, σε προσωπικό και οικογενειακό πλαίσιο: τα «βάγια» που έπαιρναν την Κυριακή των Βαΐων τα έβαζαν στα μπαούλα με τα ρούχα πιστεύοντας ότι απομακρύνουν τους σκόρους, ενώ σε περιπτώσεις που πίστευαν ότι βρίσκονταν υπό την επίδραση βασκανίας τα έκαιγαν σε θυμιατό και «καπνίζονταν» με αυτά τρεις φορές, κατόπιν δε έριχναν τις στάχτες σε τρίστρατο.

* Βαρβούνης Μ. Γ. (2021). Μορφές λαϊκής θρησκευτικής συμπεριφοράς και τελετουργιών στην Τελμησσό της Καππαδοκίας (τέλη 19ου – αρχές 20ού αιώνα). Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 21, 77–98.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση «Θυσίας Μνήμη». Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: iliakanea.gr)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Πύργος: Τιμή στους προσκόπους της Μικράς Ασίας που έμειναν δίπλα στους αμάχους

17/11/2026 - 12:55μμ
Μικρασιάτες δουλεύουν ως υπαίθριοι κουρείς στην προκυμαία του Πειραιά, το 1922. Στη σύνθεση, το εξώφυλλο του νέου μυθιστορήματος του Δημήτρη Στεφανάκη, «Βαθύ ρεμπέτικο» (φωτ.: Library of Congress / American National Red Cross – εξώφυλλο: Εκδόσεις Μεταίχμιο)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

«Πατρίδα να σου πετύχει!»: Η προσφυγιά του ’22 στο «Βαθύ ρεμπέτικο» του Δημήτρη Στεφανάκη

16/11/2026 - 10:42μμ
Η Αστική Σχολή της Πριγκήπου σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδου, τότε και σήμερα (φωτ.: t24.com.tr)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Αστική Σχολή Πριγκήπου: Οι παλιοί μαθητές επέστρεψαν – Νέα ζωή για το ιστορικό ρωμαίικο σχολείο

16/11/2026 - 7:02μμ
Τα κειμήλια των προσφύγων του Εγγλεζονησίου σε νέα στέγη στη Νέα Ιωνία Βόλου. Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook /  Alexandros Meikopoulos)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Νέα Ιωνία Βόλου: Εγκαινιάστηκε η στέγη μικρασιατικών κειμηλίων – Ένα σπίτι για όσα σώθηκαν από τον ξεριζωμό

16/11/2026 - 2:00μμ
H Αντωνία Προδρόμου κατά την παρουσίαση του έργου της,  στην αίθουσα εκδηλώσεων Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' στη Λευκωσία. Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ')
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Μικρασιάτες πρόσφυγες: Έφταναν στην Κύπρο, αλλά δεν τους άφηναν να αποβιβαστούν

15/11/2026 - 2:01μμ
H 85χρονη Βασιλική Ευστρατιάδου και πίσω της νεότερα μέλη των μικρασιατικών συλλόγων, κατά την έναρξη του 1ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Νεολαίας Προσφυγικών Σωματείων. Παρασκευή 13 Νοεμβρίου (φωτ.: messinialive.gr)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Καλαμάτα: Από την 85χρονη Βασιλική στην 9χρονη Ανδριανή – Η συγκινητική έναρξη του συνεδρίου Νεολαίας της ΟΠΣΕ

14/11/2026 - 5:24μμ
Μπαούλο και οικογενειακές φωτογραφίες στο Σπίτι της Ανταλλαγής, στη συνοικία Χισάρ των Χωνών (φωτ.: İHA / Gezelim)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Χώνες Μικράς Ασίας: Άνοιξε το μουσείο της Ανταλλαγής που ονειρευόταν ο Κεμάλ Γιαλτσίν

13/11/2026 - 10:59μμ
Το Μέγαρο Χορού Καλαμάτας (φωτ.: Facebook / Kalamata International Dance Festival)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νεολαίας Μικρασιατών: «Οι ρίζες παραμένουν. Οι γενιές συνεχίζουν»

13/11/2026 - 2:15μμ
(Φωτ.: facebook / Areti Papadopoulou)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Το 3ο Φεστιβάλ Μικρασιατικού Πολιτισμού με τίτλο «ΕΛΛΑΔΑ η Σμυρνιά – Οι τέσσερις εποχές της Μνήμης» συγκίνησε, ένωσε, χειροκροτήθηκε

11/11/2026 - 10:08μμ
Το Ζωγράφειο Λύκειο Κωνσταντινούπολης (φωτ.: Phasma / A. Michailidis)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Κωνσταντινούπολη: Μεγάλη γιορτή και συνάντηση αποφοίτων του Ζωγραφείου για τα 133 χρόνια από την ίδρυση του ιστορικού σχολείου

11/11/2026 - 7:45μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: EUROKINISSI)

Euroleague: Ήττα στην Μπολόνια για τον Παναθηναϊκό

49 λεπτά πριν
Ο απερχόμενος πρόεδρος της Κνέσετ, Αμίρ Οχάνα (αριστερά), ανταλλάσσει χειραψία με τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο της Κνέσετ, Ματάν Καχάνα, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της ολομέλειας της ισραηλινής Βουλής, στην Ιερουσαλήμ, στις 17 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA/ ABIR SULTAN)

Ισραήλ: Νέος πρόεδρος της Κνέσετ ο Ματάν Καχάνα – Σημαντική νίκη της αντιπολίτευσης έναντι του Νετανιάχου

1 ώρα πριν
Η Ευλαμπία Νικολαΐδου, το γένος Θεοδωρίδου (πηγή: facebook.com/elpnaousas)

Πέθανε η Ευλαμπία Νικολαΐδου, η γλυκόλαλη αδερφή του θρυλικού Χρύσανθου Θεοδωρίδη

2 ώρες πριν
(Φωτ.: FIBA)

FIBA Europe Cup: Πέρασε αλώβητος από το Βίρτσμπουργκ ο Ηρακλής

2 ώρες πριν
Γενική άποψη της πορείας για την 53η επέτειο του Πολυτεχνείου (φωτ.: Γιάννης Παναγόπουλος/EUROKINISSI)

53η επέτειος του Πολυτεχνείου: Μαζική συμμετοχή στις πορείες – Επεισόδια, προσαγωγές, συλλήψεις και ένας τραυματισμός

3 ώρες πριν
(Φωτ. αρχείου: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Σκόπια: Εξαρθρώθηκε δίκτυο που σχεδίαζε τρομοκρατική επίθεση ή δολοφονία στην Ελλάδα

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV