pontosnews.gr
Κυριακή, 4/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Οι Πρωτο-Πόντιοι και η Πρώτη Τραπεζούντα – Από την Αρκαδία στον Κλασικό Πόντο

Ένα άρθρο του καθηγητή Σταύρου Θεοφανίδη, το οποίο περιλαμβάνει προτάσεις για την ανάδειξη της ιστορικής-πολιτισμικής ταυτότητας των Ποντίων

2/11/2023 - 12:04μμ
(Φωτ.: Εύξεινος Λέσχη Βέροιας)

(Φωτ.: Εύξεινος Λέσχη Βέροιας)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Πολύ λίγοι –ακόμη και Πόντιοι– γνωρίζουν ότι το λίκνο των Ποντίων βρίσκεται στην περίφημη και αρχαιότατη Αρκαδία. Εκεί, στην ορεινή περιοχή (όπως και στον Πόντο) ίδρυσαν την πρώτη Τραπεζούντα, κοντά στον Ποταμό Αλφειό, για να έχουν φυσικό άφθονο νερό-ζωτικότατο στοιχείο της ζωής μας.

Ανάμεσα στα δύο πανάρχαια βουνά, το μυθικό Λύκαιον και το Μαίναλον, όπου ρέουν οι πρωτοπηγές του Αλφειού ποταμού, οι Πρώτοι-Πόντιοι χτίζουν την πρώτη Τραπεζούντα που ιδρύουν τη μητρική τους πόλη (=μητρόπολη).

Αργότερα αναγκάζονται (είτε από σεισμό, είτε από πλημμύρα, είτε από άλλη αιτία) να εγκαταλείψουν την προγονική εστία και να περάσουν από την Κυνουρία ή την Αργολίδα (όπως οι Κρήτες και οι Κύπριοι), προς την Ιωνία ή Ανατολή που με το μυθικό της χρυσό («το Χρυσόμαλλο Δέρας») ήταν η σταθερή πηγή έλξης όλων των Ελλήνων εκείνης της μυθικής εποχής.

Η λίμνη Τραπεζούντα στα δυτικά της Μεγαλόπολης, στην άκρη του κάμπου κάτω από το χωριό Μαυριά (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Από την αρχαία ελληνικότατη Ιωνία, οι Αρκάδες-Τραπεζούντιοι, οι Πρωτο-Πόντιοι, αναχωρούν προς τα παράλια του Εύξεινου Πόντου και ιδρύουν εκεί (γύρω στον 7ο-8ο αιώνα π.Χ.) τη δεύτερη Τραπεζούντα, κόρη της πρώτης Αρκαδικής Τραπεζούντας.

Το περίφημο κράτος ή βασίλειο των Ποντίων ιδρύεται από τους Τραπεζούντιους της Αρκαδίας, που είναι οι μακρινοί πρόγονοι των σημερινών Ποντίων, όπου γης…

Το τοπωνύμιο Υψούς και ο ομώνυμος γιος του μυθικού βασιλιά της Αρκαδίας Λυκάονα (που ήταν γιος του Πελασγού) ως περιοχή της Αρκαδίας, στην επαρχία της Γορτυνίας, γίνεται η ρίζα του ονόματος της οικογένειας των Ποντίων Υψηλάντηδων.

Οι πρώτοι που εξεγέρθηκαν εναντίον των Οθωμανών ήταν αυτοί οι Πόντιοι Υψηλάντηδες, Αλέξανδρος και Δημήτριος. Και δεν είναι τυχαίο ότι το 18ο αιώνα η Υψούς (Στεμνίτσα) είναι η έδρα της Συνέλευσης των Καλτεζών για την εθνική μας ανεξαρτησία. Εκεί, επιστρέφοντας προφανώς στις φυσικές ρίζες τους, οι αυτοκράτορες του Πόντου το 1167 έχτισαν τη Μονή του Τιμίου Προδρόμου. Ο Εμμανουήλ Κομνηνός προσέφερε εκεί ένα από τα ασφαλέστερα καταφύγια των αγωνιστών του 1821. Το πλουσιότατο σε δημιουργίες σημείο των Υψηλάντηδων (Υψούς) φθάνει ως την Αμερική: Ypsilanti είναι η σημερινή πόλη του Μίσιγκαν…

Η ύπαρξη και η τοποθεσία της Πρώτης Τραπεζούντας επιβεβαιώνεται από τους αρχαιολόγους της προϊστορικής περιόδου, όπως ο Θ. Σπυρόπουλος, συνάδελφος-καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, έφορος αρχαιοτήτων στην περιφέρεια της Αρκαδίας, ο οποίος ενέργησε και ενεργεί συστηματικές ανασκαφές στην περιοχή.

Ο επαρκής αναγνώστης παρακαλείται να μελετήσει με προσοχή την αυθεντική ιστορική μας πηγή, την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (της Εκδοτικής Αθηνών).

Από την πηγή αυτή παρουσιάζονται και σε τρεις συνοδευτικούς χάρτες, που περιγράφουν την πορεία των Πρωτο-Ποντίων Ελλήνων: από την Αρκαδική Τραπεζούντα ως την Τραπεζούντα του Εύξεινου Πόντου.

Προτάσεις

Προσκαλώ όλους τους Ποντίους να συνδράμουν την έκδοση ιστορικής-εθνολογικής μελέτης για τους Πρωτο-Ποντίους και την «ανάβαση» τους ως τον Κλασικό Πόντο. Ειδική ομάδα εργασίας με διεπιστημονική-διαπανεπιστημιακή σύνθεση προωθεί το έργο αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία για την ιστορική-πολιτισμική ταυτότητα των Ποντίων.

Ελπίζω ότι μαζί με δύο άλλες προτάσεις μου για τον επόμενο 21ο αιώνα να παρουσιάσουμε την Ελλάδα για νέες πολιτισμικές κατακτήσεις, επιστρέφοντας θριαμβευτικά στην κερδισμένη πατρίδα των Ποντίων.

Προτείνουμε την ίδρυση Πρωτο-Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα αγκαλιάζει όλους τους Ελληνογενείς της Μικράς Ασίας (δηλαδή τους Ίωνες, Κωνσταντινουπολίτες, Κρυπτοχριστιανούς, Καππαδόκες, Ίμβριους, Πόντιους, Ελληνογενείς της Πισιδίας και της Λυδίας κ.ά.). Πολλοί Έλληνες αγνοούν ότι στη σημερινή «Τουρκία» υπάρχουν γύρω στα 15.000.000 Ελληνογενείς, χωρίς να περιλαμβάνονται οι ελληνογενείς του Καυκάσου, της Οδησσού, της Μαριούπολης και άλλων περιοχών της Γεωργίας και Αρμενίας. Η ένωσή τους στην Ευρωπαϊκή Πατρίδα μας ισοδυναμεί με μακροχρόνια με επιστροφή στις πατρίδες.

Επίσης προτείνουμε την εγκατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Ιωνίας (Μίλητος, Σάμος, Χίος, Μυτιλήνη) της Ακαδημίας της Ευρώπης που προγραμματίζεται να αγκαλιάζει όλες τις εθνικές ακαδημίες των Ευρωπαϊκών Χωρών για να προωθήσουμε μερικές σημαντικότατες πρωτιές του ελληνισμού, που παραμένουν άγνωστες στο ευρύτερο ευρωπαϊκό κοινό. Η Ακαδημία Αθηνών και τα υπουργεία Παιδείας και Πολιτισμού έχουν υψηλή αποστολή στην προώθηση της πρότασής μας για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας στην ευρύτερη περιοχή της Ιωνίας με τη γενναιόδωρη χορηγία-χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έχουμε ήδη προτείνει προς την Ακαδημία Αθηνών ένα σχέδιο γενικής διάταξης (master plan) όλου του έργου με βάση τις έγκυρες πληροφορίες για τις πηγές της προσωκρατικής φιλοσοφίας και κυρίως τις ρίζες της πρωτο-επιστήμης από τον Θαλή τον Μιλήσιο και τον Σάμιο Πυθαγόρα ως τον Αναξαγόρα και τον Αναξιμένη.

Η ιστορία των Πρωτο-Ποντίων προγραμματίζεται να αποκαλύψει μερικές από τις σημαντικότερες πρωτιές μας που δείχνουν και τις παρθενικές ρίζες του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Σταύρος Θεοφανίδης
Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

• Δημοσιεύθηκε στο kalimera-arkadia.gr
• Πηγή: Περιοδικό Καταναλωτής, τεύχος 90, Μάιος 1998, σελ. 17
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Γεώργιος Ιωακείμογλου: Ένας σπουδαίος πατριώτης, ένας διορατικός Μικρασιάτης επιστήμονας που θα έπρεπε να γνωρίζουμε και να τιμάμε

3/01/2026 - 9:50μμ
Με... λεωφορείο, ώστε τα ποντιακά να φτάσουν στα σπίτια όλης της παροικίας, από την «Παναγία Σουμελά» Μελβούρνης (φωτ.: Όλγα Αντωνιάδη)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Η «Παναγία Σουμελά» Μελβούρνης είπε τα κάλαντα με… κοντομάνικα

3/01/2026 - 2:03μμ
Στιγμιότυπο από την εκδήλωση «Παρακάθ’ κι Αροθυμίας» στον Μαυρόβατο Δράμας, 28 Δεκεμβρίου 2025 (φωτ.: Λαογραφικός Σύλλογος Μαυροβάτου «Εξ Αργυρουπόλεως και Καρς»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Μαυρόβατος Δράμας: Παρακάθ’ με μνήμη, λόγο και χαμόγελο

3/01/2026 - 12:49μμ
Μαρμάρινο γλυπτό που απεικονίζει μάχη μεταξύ Αμαζόνων και Ελλήνων πολεμιστών, περίπου το 160-170 μ.Χ. Χρησίμευε ως νιπτήρας για την κρήνη του Τίγρη (πηγή: Museo Pio-Clementino, Octagon, Apollon Hal/ Μουσείο Βατικανού/ Jastrow)
ΠΟΝΤΟΣ

Λόχος των Αμαζόνων: Μια ιδέα του Ποτέμκιν που έκαναν πραγματικότητα Ελληνίδες σύζυγοι και κόρες των ανδρών του Τάγματος της Μπαλακλάβα

3/01/2026 - 10:39πμ
Αψήφησαν το χιόνι, ανέβηκαν στην Παναγία Σουμελά, στον Πόντο (φωτ.: Anadolu / Hasan Türker)
ΠΟΝΤΟΣ

Η Παναγία Σουμελά στη χειμωνιάτικη γοητεία της

3/01/2026 - 9:50πμ
(Φωτ.: Facebook/Σύλλογος Ποντίων Αλεξάνδρειας και Περιχώρων)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Σύλλογος Ποντίων Αλεξάνδρειας και Περιχώρων: Οι Μωμόγεροι ζωντανεύουν ξανά την πόλη και συμμετέχουν στο έθιμο του καβουρμά

2/01/2026 - 11:10μμ
(Φωτ,: facebook/Σύλλογος Ποντίων Αμαρουσίου «Νίκος Καπετανίδης»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Σύλλογος Ποντίων Αμαρουσίου «Νίκος Καπετανίδης»: Διήμερο παράδοσης στο Μαρούσι, με αναβίωση του εθίμου των Μωμόγερων και μεγάλο ετήσιο χορό

2/01/2026 - 7:56μμ
Περικεφαλαία Μωμόγερου και... σφυρίχτρα για τον απαραίτητο σαματά (φωτ.: Δήμος Κοζάνης)
ΠΟΝΤΟΣ

Μωμόγεροι Κοζάνης: Αλωνάκια, Πρωτοχώρι, Ρυάκιο και ένα τελευταίο πέρασμα πριν από το «και του χρόνου»

2/01/2026 - 2:46μμ
(Φωτ.: facebook/Σύλλογος Ποντίων Χαϊδαρίου Αττικής «Ποντιακή Λύρα»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Παραδοσιακά ποντιακά κάλαντα ήχησαν στο Χαϊδάρι

2/01/2026 - 1:32μμ
Μικρά και μεγάλα μέλη του συλλόγου στη διάρκεια της έκθεσης (φωτ.: facebook/Despina Kotakidou)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Οι παραδόσεις του Δωδεκαημέρου στον Πόντο ζωντάνεψαν στην Αλεξανδρούπολη

2/01/2026 - 10:27πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: realestate.com.au)

Ζαχ Χριστοδουλόπουλος: Ο Ελληνοαυστραλός ομογενής που απέκτησε ακίνητα αξίας 5 εκατ. δολαρίων, πριν καν κλείσει τα 30

5 ώρες πριν
(Φωτ.: EPA/WHITE HOUSE PRESS OFFICE HANDOUT)

Έτσι εκτελέστηκε η επιχείρηση σύλληψης του προέδρου της Βενεζουέλας, με κωδικό όνομα «Absolute Resolve»

6 ώρες πριν
(Φωτ.: Facebook/Κέντρο Νεότητας Ελλήνων Ποντίων Κύπρου «Παναγία Σουμελά»)

Κέντρο Νεότητας Ελλήνων Ποντίων Κύπρου «Παναγία Σουμελά»: Θεοφάνια με χορούς, παραδόσεις και γιορτινή ατμόσφαιρα στην Αθαλάσσα

6 ώρες πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αρχείο)

Σεισμός 4,7 Ρίχτερ «χτύπησε» το Μπασκίλ της Τουρκίας

7 ώρες πριν
(Φωτ.: Facebook/Σύλλογος Ποντίων Μονάχου)

Ο Σύλλογος Ποντίων Μονάχου γιόρτασε τα 60 χρόνια του και υποδέχτηκε το 2026 με μεγάλο γλέντι – Οι πρώτες εικόνες

7 ώρες πριν
(Εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Γεώργιος Ιωακείμογλου: Ένας σπουδαίος πατριώτης, ένας διορατικός Μικρασιάτης επιστήμονας που θα έπρεπε να γνωρίζουμε και να τιμάμε

8 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign