Μια μέρα σαν την σημερινή, στο τόσο μακρινό και σκληρό 1935, είχαν γεννητούρια και χαρές. Η οικογένεια Παράβα αποκτά το πέμπτο της παιδί. Φτώχεια, πείνα αλλά και αγάπη. Και μια ευτυχισμένη οικογένεια που προχωρά παρά τις πολλές αντιξοότητες.
Αυλαία και πάμε
Ο Σταύρος Παράβας, λοιπόν, γεννήθηκε και μεγάλωσε στα προσφυγικά της λεωφόρου Αλεξάνδρας. Εκτός ότι μεγαλώνοντας έγινε Παναθηναϊκός –αναμενόμενο– ζει όλο τον εφιάλτη της εποχής, που περιελάβανε κατοχή και εμφύλιο. Και φυσικά την ανεύρεση του μεροκάματου από μικρή ηλικία, για να στηριχθεί η οικογένεια. Ναι, τα παιδικά του χρόνια ήταν δύσκολα, αλλά γεμάτα από αγάπη, ανεμελιά και όνειρα, όπως έλεγε και ο ίδιος.
Από μικρός λοιπόν έπεσε στα βαθιά, καθώς έπρεπε να βοηθήσει την οικογένειά του. Για αρκετά χρόνια έκανε δουλειές του ποδαριού. Η καθημερινότητα όμως δεν εμποδίζει το νεαρό αγόρι να κάνει όνειρα. Από τα σχολικά του χρόνια, ακόμη, συμμετείχε σε θεατρικές παραστάσεις, ενώ τα αδέλφια και οι συμμαθητές του τον παρότρυναν να συνεχίσει. Τα πρώτα μαθήματα υποκριτικής τα διδάχτηκε το 1952, δίπλα στον ηθοποιό Θεόδωρο Έξαρχο και λίγα χρόνια μετά σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Κώστα Μιχαηλίδη. Ο τελευταίος μάλιστα συγκινημένος από την αγάπη του Σταύρου για το θέατρο, αλλά και το ταλέντο του, τον δέχεται χωρίς δίδακτρα.
Φυσικά στο σπίτι δεν ήταν όλα ρόδινα λόγω της αγάπης αυτής. Δεν είχαν και την καλύτερη φήμη οι ηθοποιοί εκείνα τα χρόνια. Όμως ο Σταύρος Παράβας κλείνει μάτια και αυτιά, κάνει τη μέρα-νύχτα και παλεύει το όνειρό του.
Η πρώτη του επαφή με το σανίδι ήταν με το θίασο της κυρίας Κατερίνας στο έργο Πρώτο Ψέμα του Γεώργιου Ρούσσου. Στην ουσία πρόκειται για την μετέπειτα Σωφερίνα με την Αλίκη, αλλά στην πρώτη θεατρική του μορφή.
«Φίφης, ο αχτύπητος»
Στον κινηματογράφο πρωτοεμφανίστηκε το 1960, στην ταινία Χριστίνα του Γιάννη Δαλιανίδη. Ακολούθησε ο Σκληρός Άντρας, το Παιδί της πιάτσας και το Έξυπνο πουλί και η Αλίκη στο Ναυτικό. Με την Αλίκη πάντως κάποια χρόνια αργότερα βρέθηκαν αντίδικοι στα δικαστήρια, εξαιτίας ενός επιθεωρησιακού κειμένου. Με μικρούς ρόλους χτίζει σιγά-σιγά το προφίλ του στο χώρο, σε αντίθεση με αρκετούς συνάδελφους της γενιάς του που καθιερώθηκαν με το καλημέρα σας. Και φυσικά κοίταγε για την ευκαιρία που θα τον βοηθούσε να ανέβει. Και αυτή εμφανίστηκε με την περσόνα του Φίφη. Σήμερα ένας τέτοιος ρόλος είναι σίγουρα παρωχημένος και φλερτάρει με τον ρατσισμό, αν και πρόσφατα τηλεοπτικά παραδείγματα κάνουν τον Φίφη να μοιάζει με κομψοτέχνημα.
Όμως στη συντηρητική δεκαετία του ’60, η έννοια της διαφορετικότητας ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Δεν το συζητάμε ότι δεν υπήρχαν καν γκέι γυναίκες ως χαρακτήρες στο σινεμά.
Ο Σταύρος Παράβας λοιπόν γίνεται «Φίφης». Με θάρρος και τόλμη, γιατί γνώριζε πως ήταν ένας ρόλος καρικατούρα που σίγουρα είχε αντίκτυπο στην καθημερινότητά του. Μάλιστα όπως είχε πει και ο ίδιος, στην μετά -Φίφη περίοδο, άφησε παχύ μουστάκι για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις. Παρόλα αυτά τον υπερασπίστηκε παλικαρίσια. Και έτσι έγινε πρωταγωνιστής. Σε μικρές εταιρείες αρχικά, αλλά η αρχή είχε γίνει.
https://www.youtube.com/watch?v=ShGG8Vh44_U
Το κατώφλι της Φίνος Φιλμ το πέρασε στα 70s όταν είχε αρχίσει η παρακμή του σινεμά. Στον Φίνο πάντως πήγε με κάτι διαφορετικό με μιουζικαλ. Και τα δύο με την σφραγίδα του Γιάννη Δαλιανίδη. Αρχικά το Κοροϊδάκι της πριγκηπέσσας. Προσωπική του θεατρική επιτυχία, που μεταφέρθηκε στο σινεμά με την αντικατάσταση της Μαίρης Χρονοπούλου, από την Μπέτυ Αρβανίτη.
Και μετά με τον Μάγκα με το τρίκυκλο. Και αυτό ήταν από θεατρικό μόνο που ο τίτλος (Το σεξ και πώς να το αποκτήσετε) και το casting ήταν εντελώς άλλο.
Από το σανίδι, στην εξορία
1974 επί δικτατορίας Ιωαννίδη. Στο θέατρο Ρεξ, ανεβαίνει η παράσταση Ντιρλαντά. Στη διάρκεια της γενικής πρόβας, ο Παράβας ζήτησε από τον θεατρικό συγγραφέα να του γράψει μια αντιδικτατορική μαντινάδα, γνωρίζοντας πως η προσθήκη της τελευταίας στιγμής δεν θα είχε την έγκριση των λογοκριτών. Ο Παράβας ανέλαβε πλήρως την ευθύνη για τις ατάκες εκτός κειμένου, καθησυχάζοντας τους συνεργάτες του.
Οι στίχοι της μαντινάδας πήγαιναν ως εξής: «Όποιος καλά μας κυβερνά / θα είναι και δικός μας / γύψο, κοντούς, τρελούς και τανκς / δε θέλει ο λαός μας / Είπα πολλά και λάλησα και πρέπει να το στρίψω / μη τύχει και με βάλουνε και μένα μες στον γύψο».
Ο Παράβας, που ενσάρκωνε στην παράσταση έναν λυράρη από την Κρήτη, βγήκε και είπε αγέρωχα τα λόγια του, τα οποία επανέλαβε και την επομένη παρά τις ενστάσεις και τους φόβους των συναδέλφων του.
Ώσπου ένα Σάββατο, συνέβη το μοιραίο. Μπήκαν στο καμαρίνι του δύο στρατονόμοι με πολιτικά, οι οποίοι τον πήραν σηκωτό για να μην τον ξαναδεί κανείς. Στην έξοδό τους μάλιστα από το θέατρο, ο θυρωρός τους ρώτησε πού τον πάνε, για να εισπράξει την ειρωνική απάντηση: «Εδώ δίπλα, θα γυρίσει σε λίγο, σε έξι μήνες»! Μέχρι να αντιληφθούν τι είχε συμβεί, ο Παράβας ήταν ήδη καθοδόν για τη Γυάρο.
«Δεν μπορούσα να σκεφτώ και να διανοηθώ ότι υπάρχουν τέτοια μέρη τέρατα, όπου φυλακίζουν ανθρώπινες ψυχές», θα πει ο ηθοποιός χρόνια μετά. Ο Παράβας παρέμεινε στη Γυάρο μέχρι και την πτώση της δικτατορίας, όντας ένας από τους τελευταίους 44 εξόριστους που έφυγαν από εκεί.
Τα εν οίκω
Ο Σταύρος Παράβας υπήρξε παντρεμένος με τη Βρετανίδα χορεύτρια Άννυ, που βρέθηκε στη χώρα μας συμμετέχοντας στο μπαλέτο του Φώτη Μεταξόπουλου. Το ζευγάρι απέκτησε μαζί τρία παιδιά. Δυο κόρες, τη Μάρθα και τη Βανέσσα και έναν γιο τον Τζόναθαν. Ωστόσο, η περιπέτεια της δικτατορίας ανάγκασε την τότε σύζυγο του ηθοποιού να επιστρέψει μαζί με τα παιδιά τους, πίσω στην Αγγλία και στην ουσία να μπει τέλος στον γάμο τους.
Αν και νέος και εμφανίσιμος η προσωπική ζωή του Σταύρου Παράβα, ήταν μακριά από τα φώτα. Πολλά χρόνια αργότερα έγινε γνωστή η σχέση του με την Καλιρρόη Πατρονικόλα. Την αδελφή του Αριστοτέλη Ωνάση. Μια σχέση με προβλήματα από την αρχή, αφού το περιβάλλον της ήταν καχύποπτο απέναντι σε οποιαδήποτε σχέση της. Πάντως ο Αρίστος τον εκτιμούσε. Λέγεται λοιπόν πως κάποτε οι δύο άνδρες βρίσκονταν σε νυχτερινό κέντρο, όταν ο Σταύρος Παράβας ζήτησε φωτιά. Ο Ωνάσης πήρε τότε ένα σπίρτο από ένα κουτί με το λογότυπο της Ολυμπιακής και του είπε: «Καιρός να πάρεις κι εσύ κάτι από την Ολυμπιακή…».
Η μεγάλη τραγωδία
Μετά το τέλος της χούντας, ο Σταύρος Παράβας άλλαξε ερμηνευτική ρότα. Τέλος ο «Φίφης» και ο «Μάγκας». Δοκιμάστηκε σε κλασικό ρεπερτόριο με επιτυχία, αποδεικνύοντας τις δυνατότητές του. Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια της ζωής του, δεν ήταν καλά.
Όλα ξεκίνησαν το 2002. Τότε ο 35χρονος γιος του Τζόναθαν, έφυγε από τη ζωή εντελώς ξαφνικά έπειτα από πνευμονικό οίδημα.
«Είμαι ακόμη συγκλονισμένος από το θάνατο του γιου μου. Κάθε μέρα ξαναζώ εκείνη τη στιγμή, όταν το έμαθα», έλεγε συχνά στους δικούς του ανθρώπους για το θάνατο του Τζόναθαν, ο Σταύρος Παράβας. «Ήταν σαν να είχε πέσει το ταβάνι στο κεφάλι μου. Εγώ δεν έχω πια ζωή, η τύχη μου είναι κακή, όπως ήταν και του παιδιού μου. Δεν βρίσκω το κουράγιο να ξανασταθώ στα πόδια μου», πρόσθεται.
Από εκεί και πέρα σαν να ξεκίνησε η πτώση του. Το κράτος του αρνήθηκε τιμητική σχέση, ενώ ξεκίνησαν τα έντονα προβλήματα με την υγεία του.
Τον Φεβρουάριο του 2008 εισήχθη στον Ερυθρό Σταυρό, παρουσιάζοντας επιπλοκές στην καρδιακή λειτουργία. Πέθανε από ανακοπή καρδιάς στις 15 Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου.
https://www.youtube.com/watch?v=2BB4SIGZSOc
