«Το ξερίζωμα… Η μοίρα ενός κοριτσιού-πρόσφυγα με συγκλόνισε πριν πολλά χρόνια», λέει ο Δημήτρης Πιπερίδης, συγγραφέας του θεατρικού έργου Νόστος, ρίζα μ’ και κλαδί μ’ που κάνει πρεμιέρα στο «Παλατάκι» (Κυβερνείο) της Καλαμαριάς την 1η Ιουλίου 2020. Είναι το ανθρώπινο δράμα που καθρεφτίζει την τραγωδία ενός ολόκληρου λαού και ξετυλίγεται πριν από εκατό χρόνια στο Βατούμ. Το 1919 μια οικογένεια Ποντίων εμπόρων της Τραπεζούντας, σώζοντας τις ζωές τους από το κυνήγι των Τούρκων, βρήκε καταφύγιο… απέναντι: στον Καύκασο.
«Ήθελα να αποτυπώσω την τραγική μάνα-χήρα, που βρέθηκε στο αβάσταχτο δίλημμα να επιλέξει την μία από τις δύο κόρες της για να την στείλει (πίστευε θα την σώσει) στην Ελλάδα με τον αδελφό της, που φεύγει στον τελικό προορισμό των προσφύγων… Η μάνα αυτή έριξε κυριολεκτικά την τύχη των κοριτσιών της στα ζάρια, γιατί δεν μπορούσε να πάρει την απόφαση. Το “τυχερό” κορίτσι, επτά χρόνων, πήγε μαζί με τον θείο της στην “ονειρική Ελλάδα”, αρρώστησε στο δρόμο από κακουχίες, βρέθηκε μαζί με άλλους στην Αρετσού, στα Απολυμαντήρια… Δεν άντεξε και πέθανε ακριβώς εδώ που μιλάμε. Ενώ η άλλη, η “άτυχη” κόρη που έμενε στο Βατούμι, σώθηκε, μεγάλωσε, σπούδασε, παντρεύτηκε…», σημειώνει ο συγγραφέας μιλώντας στο ραδιόφωνο του Αθηναϊκού και Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων «Πρακτορείο Fm 104,9».
«Το δράμα ακόμα πονάει. Το ξερίζωμα από την πατρίδα είναι ο μεγαλύτερος πόνος στη ψυχή που επισκιάζει γενιές. Οι Έλληνες πρόσφυγες, οι Πόντοι, έζησαν την χειρότερη μορφή ψυχικού “θανάτου”», αναφέρει ο Δ. Πιπερίδης.
Η παρουσίαση της θεατρικής παράστασης Νόστος, ρίζα μ’ και κλαδί μ’ από το θίασο «Τεμετέρ», που σκηνοθετεί ο Τάκης Βαμβακίδης, πραγματοποιήθηκε σήμερα στην Αρεστού στο χώρο των πρώην Απολυμαντηρίων ή όπως το ονόμαζαν τότε «Καραντίνα».
«Κατά κάποιο τρόπο το “τελετουργικό υγιεινής” των προσφύγων στα Απολυμαντήρια της Καλαμαριάς μετατράπηκε σε μία προσπάθεια συντήρησης της ιστορικής μνήμης για διασωθεί η ιστορική μνήμη», λέει ο ιστορικός σύμβουλος της παράστασης, ομότιμος καθηγητής Ιστορίας, Κώστας Φωτιάδης, και επισημαίνει: «Μας βοήθησε στο να είμαστε όσο μπορούμε σωστοί απέναντι στην ιστορική αλήθεια. Η παράσταση πιστεύω θα συγκινήσει τον κόσμο γιατί αποκαλύπτει μια ανθρώπινη ιστορία, που μοιάζει με πολλές ιστορίες προσφύγων Ποντίων, αλλά και Μικρασιατών, Θρακών, και άλλων χριστιανικών λαών που βρέθηκαν στην τραγική καμπή της ιστορίας».
Ο σκηνοθέτης της παράστασης Τάκης Βαμβακίδης λέει ότι για τον ίδιο, τα τελευταία τρία χρόνια καθώς και η συμπλήρωση των 100 χρόνων της Γενοκτονίας των Ποντίων προγόνων του, σημάδεψαν και την πορεία του ως ηθοποιό: «Ίσως έχω λυτρωθεί. Ήρθε η ώρα. Μπαίνοντας δημιουργικά στα τραγικά θέματα που αγγίζουν άμεσα την ιστορία της οικογένειας μου, διαπίστωσα μετά από τόσα χρόνια, ότι έκρυβα για μένα, μέσα μου βαθιά το τραγικό παρελθόν της οικογένειας.
»Όπως και όλοι άλλοι οι “τεμετέρ” αποφεύγαμε να μπούμε στο θέμα που πονάει και στάζει ακόμα αίμα. Βρέθηκα αντιμέτωπος να ερμηνεύσω ρόλο, να σκηνοθετήσω το έργο αυτό που με βοήθησε και προσωπικά. Εύχομαι να φτάσουν σε λύτρωση και οι θεατές, που θα δουν στην παράσταση. Θα ανέβει στην ποντιακή διάλεκτο, με εξαίρεση την μάνα που μιλάει νεοελληνικά, γιατί αυτήν την γλώσσα είχε μάθει στον Πόντο».
Η θεατρική παράσταση Νόστος, ρίζα μ’ και κλαδί μ’ θα κάνει πρεμιέρα την Τετάρτη 1 Ιουλίου, στο «Παλατάκι» (Θεμιστοκλή Σοφούλη 131), στις 9:30 το βράδυ, με διοργανωτή την Ένωση Ποντίων Καλαμαριάς. Ο πρόεδρος του Συλλόγου Κώστας Ζώης επισήμανε ότι θα τηρηθούν όλα τα προβλεπόμενα μέτρα για την ασφάλεια και την υγεία των θεατών και των συντελεστών της παράστασης.
Συντελεστές
Σενάριο: Δημήτρης Πιπερίδης • Μουσική: Χρήστος Παπαδόπουλος • Σκηνικά: Νίκος Κασαπάκης • Ήχος-Φωτισμός: Γιάννης Καπράκης • Προβολή-Επικοινωνία: Ντόρα Χάλαρη • Ιστορικός σύμβουλος: Κώστας Φωτιάδης • Τραγούδι έναρξης: Σταύρος Παζαρέντζης (μουσική), Ιμπραήμ Ιμπραήμογλου (στίχοι), Κωσταντίνος Τσαχουρίδης (ερμηνεία) • Κοστούμια: Μαρία Μαγγίρα • Creative director: Μιχάλης Μηνακούλης • Καλλιτεχνική επιμέλεια: Τάκης Βαμβακίδης • Ηθοποιοί: Τάκης Βαμβακίδης, Αλέξης Παρχαρίδης, Μάγδα Πένσου, Έλενα Νεανίδη.
Μετά την πρεμιέρα θα ακολουθήσουν 12 προγραμματισμένες παραστάσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ Σ. Προκοπίδου.
- Χορηγός επικοινωνίας: pontos-news.gr.
- Τιμές εισιτηρίων: 12€, 10€ (προπώληση) και 7€ (πολύτεκνοι και άνεργοι).
- Τα σημεία προπώλησης για την Καλαμαριά: Φούρνοι Αμπεριάδη (Πόντου 116 και Καυκάσου 34), Φρούτα-Λαχανικά Τσιλιφίδης (Τραπεζούντος 62), Belle Epoque Café Bar (Κομνηνών 53) και Κομμώσεις Αβραάμ (Σουμελά 33).
