Η ρύπανση του αέρα, τόσο στο περιβάλλον όσο και σε κλειστούς χώρους, «κόβει» κατά μέσο όρο 20 μήνες από το προσδόκιμο ζωής ενός παιδιού που γεννιέται σήμερα στη Γη, σύμφωνα με διεθνή επιστημονική μελέτη με θέμα «Η κατάσταση του Παγκόσμιου Αέρα 2019» (State of Globar Air-SOGA). Μάλιστα, η ρύπανση του αέρα κόβει από το προσδόκιμο ζωής σχεδόν τόσους μήνες όσους το κάπνισμα και περισσότερους από όσο η κατανάλωση νερού που δεν είναι ασφαλές και καθαρό.
Η σχετική έκθεση θεωρείται η πιο συστηματική ετήσια έκθεση για τις επιπτώσεις της ρύπανσης στην υγεία παγκοσμίως.
Όπως αναφέρει, η ρύπανση του αέρα συμβάλλει σχεδόν στο 10% των θανάτων διεθνώς, ενώ το 2017 προκάλεσε σχεδόν 5 εκατ. πρόωρους θανάτους, με αποτέλεσμα να είναι η τέταρτη αιτία πρόωρου θανάτου (μετά τους διατροφικούς κινδύνους, τους καρκίνους και το κάπνισμα), σοβαρότερη από τα τροχαία ή την ελονοσία.
Το πρόβλημα του αέρα είναι πιο επιβαρυντικό για τους ανθρώπους στις αναπτυσσόμενες και φτωχότερες χώρες, όπου το προσδόκιμο ζωής είναι ήδη -για άλλους λόγους πέρα από τη ρύπανση- μικρότερο σε σχέση με τις ανεπτυγμένες χώρες. Περίπου το 92% του παγκόσμιου πληθυσμού συνεχίζει να ζει σε περιοχές όπου η συγκέντρωση μικροσωματιδίων ΡΜ2,5 στον αέρα υπερβαίνει το επίπεδο που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί υγιές. Η κατάσταση είναι χειρότερη στη νότια Ασία, όπου η μείωση του προσδόκιμου ζωής εκτιμάται ότι φτάνει τους 30 μήνες, ενώ στην υποσαχάρια Αφρική τους 24 μήνες και στην ανατολική Ασία τους 23 μήνες.
Από την άλλη, στις ανεπτυγμένες χώρες (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) το προσδόκιμο ζωής των νεογέννητων παιδιών είναι μειωμένο κατά λιγότερο από πέντε μήνες εξαιτίας της ρύπανσης του αέρα.
Η ρύπανση από μικροσκοπικά σωματίδια ΡΜ2,5 σε ανοιχτούς χώρους (2,9 εκατ. θάνατοι το 2017), από τον τοξικό αέρα των κλειστών χώρων (1,6 εκατ. θάνατοι) και από το επιφανειακό όζον (σχεδόν μισό εκατομμύριο θάνατοι) είναι οι τρεις κυριότερες όψεις της ρύπανσης του αέρα, που προκαλείται κυρίως από τα οχήματα, τις βιομηχανίες και το μαγείρεμα-θέρμανση.
«Αποτελεί πραγματικά σοκ ότι μειώνεται τόσο πολύ η ζωή των παιδιών. Δεν υπάρχει καμία μαγική λύση, αλλά οι κυβερνήσεις πρέπει να αναλάβουν δράση» δήλωσε ο Ρόμπερτ Ο’ Κιφ, αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Health Effects που δημοσιοποίησε την έκθεση, προτείνοντας μεταξύ άλλων την προώθηση της ηλεκτροκίνησης στα οχήματα και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η ρύπανση του αέρα συνυπεύθυνη για σοβαρές ασθένειες
Όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα Guardian, σύμφωνα με τη νέα μελέτη η ρύπανση του αέρα εκτιμάται ότι εμπλέκεται στο 41% των θανάτων διεθνώς από χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, το 20% των περιστατικών διαβήτη τύπου 2, το 19% των περιπτώσεων καρκίνου των πνευμόνων, το 16% των περιπτώσεων ισχαιμικής νόσου και το 11% των θανάτων από εγκεφαλικό.
Ο Ο’Κιφ χαρακτήρισε πάντως ενθαρρυντικό ότι όλο και περισσότερες κυβερνήσεις παίρνουν πιο σοβαρά το πρόβλημα της ρύπανσης, μεταξύ των οποίων και η Κίνα. Μάλιστα, η Ινδία σήμερα έχει σχεδόν διπλάσια έκθεση σε μικροσκοπικά σωματίδια ΡΜ2,5 σε σχέση με την Κίνα, όπου τα τελευταία χρόνια τα επίπεδα των σωματιδίων ΡΜ2,5 έχουν σημειώσει σημαντική μείωση. Γενικότερα, οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν τέσσερις έως πέντε φορές υψηλότερα επίπεδα σωματιδίων ΡΜ2,5 σε σχέση με τις ανεπτυγμένες.
Παράλληλα, εκτός από τη ρύπανση του αέρα, πρόβλημα υπάρχει και με τον αέρα μέσα στα νοικοκυριά και γενικά στους κλειστούς χώρους.
Σχεδόν ο μισός πληθυσμός της γης (3,6 δισ. άνθρωποι) αναπνέουν αέρα με ρύπους μέσα στους χώρους όπου ζουν και εργάζονται, κυρίως επειδή γίνεται χρήση στερεών καυσίμων (ξύλων, κάρβουνων, βιομάζας κ.ά.) για το μαγείρεμα και τη θέρμανση.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι το όζον που βρίσκεται κοντά στην επιφάνεια της Γης (όχι το στρατοσφαιρικό που ευθύνεται για την «τρύπα του όζοντος») αποτελεί ολοένα πιο σοβαρό πρόβλημα, ακόμη και στις πλούσιες χώρες. Το όζον αυτό παράγεται στην ατμόσφαιρα από οξείδια του αζώτου και άλλους ρυπαντές που εκπέμπονται από οχήματα και εργοστάσια.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Παύλος Δρακόπουλος.
