Απ’ άκρη σ’ άκρη της Ελλάδας η Κοίμησή Της γιορτάζεται στις 15 Αυγούστου με πανηγυρικό τρόπο. Δεκάδες πιστοί εναποθέτουν στη Θεοτόκο, στη Γλυκοφιλούσα, στην Αμόλυντο, στη Δέσποινα Παναγιά τις ελπίδες τους και τα όνειρά τους.
Μοναστήρια, εκκλησίες και μικρά ξωκλήσια είναι αφιερωμένα στη χάρη Της. Ορισμένα από αυτά βρίσκονται «χωμένα» στην αγκαλιά απότομων βράχων και απόμερων σπηλιών.
Μέρη τα οποία, σύμφωνα με τους θρύλους και τις τοπικές παραδόσεις, η ίδια επέλεξε ως τόπο προσευχής και λατρείας.
Στις περισσότερες περιπτώσεις ένα άστρο έδειχνε τον δρόμο όπου βρισκόταν η εικόνα Της, ή κάποιος βοσκός την ανακάλυπτε ακολουθώντας το ζώο του που παραστράτησε.
(Φωτ.: andros.gr)
Μονή Παναχράντου, Άνδρος
Στο χωριό Φάλλικα, κοντά στη Χώρα της Άνδρου, βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας Παναχράντου, γαντζωμένο στην πλαγιά του όρους Γερακώνες. Σύμφωνα με τον Κώδικα της μονής, το μοναστήρι –με ιστορία 10 και πλέον αιώνων– φέρεται να χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά κατά την επιστροφή του από την εκστρατεία κατά των Αράβων στην Κρήτη. Στο εσωτερικό του φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, έργο του Ευαγγελιστή Λουκά.
Ο θρύλος αναφέρει ότι την ιερή εικόνα βρήκαν δύο μοναχοί οι οποίοι κάθε βράδυ έβλεπαν ένα δυνατό φως προερχόμενο από το μέρος στο οποίο σήμερα βρίσκεται το μοναστήρι.
Εντόπισαν την εικόνα της Μεγαλόχαρης μέσα σε ένα σπήλαιο, και αφού την προσκύνησαν την πήραν στο κελί τους. Όμως το ίδιο κιόλας βράδυ εκείνη επέστρεψε στο σπήλαιο – κάτι το οποίο έγινε πολλές φορές. Τότε οι μοναχοί εγκαταστάθηκαν κοντά στο σπήλαιο όπου βρέθηκε η εικόνα χτίζοντας τον πρώτο ναό.
(Φωτ.: ikivotos.gr)
Παναγιά Πελεκητή, Άγραφα
«Φωλιασμένη» σε μια απόκρημνη πλαγιά των Αγράφων κοντά στο χωριό Καρίτσα, στην Καρδίτσα, σε υψόμετρο 1.400 μέτρων, η Παναγιά Πελεκητή είναι ένα από τα εντυπωσιακότερα μοναστήρια της Μεγαλόχαρης εξαιτίας της ιστορίας του και της θέας που προσφέρει στη λίμνη Πλαστήρα. Το μοναστήρι χρονολογείται στον 15ο αιώνα και οφείλει το όνομά του στον τρόπο κατασκευής του, καθώς για να χτιστεί χρειάστηκε να πελεκηθεί, κατόπιν υπόδειξης της Παναγίας, ο σχεδόν κατακόρυφος βράχος.
Η ιστορία αναφέρει ότι η μονή λειτούργησε και σαν κρυφό σχολειό την περίοδο της Επανάστασης.
Χάρη στην περίτεχνη κατασκευή του και στην ιστορία που το συνοδεύει το μοναστήρι έχει χαρακτηριστεί ιστορικό και διατηρητέο μνημείο.
(Φωτ.: ΑΠΕ / Σεβαστή Δρακούλη)
Παναγία Χοζοβιώτισσα, Αμοργός
Η Παναγία Χοζοβιώτισσα είναι το σήμα κατατεθέν της Αμοργού. Μπορεί να μη γιορτάζει το Δεκαπενταύγουστο, καθώς είναι αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου στις 21 Νοεμβρίου, δεν παύει όμως να είναι μια εντυπωσιακή μονή, λαξευμένη στα βράχια σε υψόμετρο 300 μέτρων, που φαίνεται μόνο από το πέλαγος.
Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η εικόνα της Παναγίας έφτασε στον όρμο της Αγίας Άννας (κοντά στη μονή) διά θαλάσσης την περίοδο της Εικονομαχίας από τα Χόζοβα της Παλαιστίνης, από όπου πήρε και το όνομά της.
(Φωτ.: folegandros.gr)
Παναγία της Κοιμήσεως, Φολέγανδρος
Σκαρφαλωμένη στο βράχο πάνω από τη Χώρα και χτισμένη πιθανότατα πάνω σε θέση αρχαίου ναού, οικοδομικό υλικό του οποίου χρησιμοποιήθηκε για την ανέγερσή της, η Παναγία της Φολέγανδρου είναι το σήμα κατατεθέν του νησιού. Ο λιθόστρωτος δρόμος που οδηγεί στην εκκλησία μοιάζει με φίδι, και ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο πλημμυρίζει από ντόπιους και τουρίστες που όλοι μαζί κάθονται γύρω από ένα τεράστιο τραπέζι τιμώντας τη μητέρα του Θεανθρώπου.
Η εικόνα της Παναγίας που φυλάσσεται στην εκκλησία συνδέεται με πειρατικές ιστορίες και θρύλους.
(Φωτ.: ithaca.gr)
Παναγία Σπηλιώτισσα, Ιθάκη
Πάνω από τον όρμο Άντρι στο νότιο μέρος της Ιθάκης, σε δύσβατη περιοχή, έχει «φωλιάσει» η Παναγία Σπηλιώτισσα. Το ξωκλήσι δεν μοιάζει σαν όλα τα άλλα καθώς οι κάτοικοι έχουν χτίσει την είσοδο της σπηλιάς μετατρέποντάς την σε ένα ιδιαίτερο εκκλησάκι.
Ο θρύλος αναφέρει ότι ένα μικρό φως έβγαινε από τη σπηλιά το οποίο τράβηξε την προσοχή των κατοίκων. Εισερχόμενοι στη σπηλιά ανακάλυψαν την εικόνα της Παναγίας, την οποία και μετέφεραν στην εκκλησία του Περαχωρίου.
Την επομένη η εικόνα εξαφανίστηκε και βρέθηκε πάλι στο εσωτερικό της σπηλιάς. Την τρίτη φορά που η εικόνα επέστρεψε στη σπηλιά οι Ιθακήσιοι πείστηκαν ότι έπρεπε να μετατρέψουν τη μικρή σπηλιά σε ξωκλήσι αφιερωμένο στη χάρη Της.
Παναγία η Κακαβιώτισσα, Λήμνος
Σε μια δυσπρόσιτη σπηλιά στην κορυφή του βουνού, ανάμεσα στα επιβλητικά βράχια, βρίσκεται το ξωκλήσι της Παναγιάς της Κακαβιώτισσας στη Λήμνο, σκέπαστρο του οποίου είναι η οροφή της σπηλιάς. Το όνομά της το πήρε από το όρος Κάκαβος, στην κορυφή του οποίου είναι χτισμένη.
Σύμφωνα με την παράδοση, το 1300 μοναχοί έχτισαν την εκκλησία για να προσεύχονται στην Παναγία.
Πέντε χρόνια μετά, το εκκλησάκι περιήλθε στην ιδιοκτησία της Μονής Μεγίστης Λαύρας, όταν μοναχοί από τον Άγιο Ευστράτιο που ανήκαν στη μονή εγκαταστάθηκαν στο ξωκλήσι για να προστατευτούν από τις επιδρομές Τούρκων.
- Πηγή: tovima.gr / Ελένη Κωνσταντάτου.
