Για λίγες ώρες ο Τίμιος Σταυρός, στο νησί Ακνταμάρ της λίμνης Βαν, έπαψε να λειτουργεί μόνο ως μνημείο-μουσείο και γέμισε ξανά με λιβάνι, ψαλμούς και προσευχές.
Η ετήσια Θεία Λειτουργία τελέστηκε την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου, με τη συμμετοχή πιστών που ταξίδεψαν από την Τουρκία, την Αρμενία, τις ΗΠΑ, ευρωπαϊκές χώρες και το Ιράν. Ήταν η 14η λειτουργία που πραγματοποιήθηκε στον ιστορικό αρμενικό ναό μετά την αποκατάστασή του.
Της τελετής προέστη ο Πατριάρχης των Αρμενίων της Κωνσταντινούπολης Σαχάκ Β’ Μασαλιάν, ενώ τη Θεία Λειτουργία τέλεσε ο επίσκοπος Μεσρόπ Παρσαμιάν, προκαθήμενος της Ανατολικής Επισκοπής της Αρμενικής Εκκλησίας των ΗΠΑ.
Η ακολουθία άρχισε στο εσωτερικό του ναού και συνεχίστηκε στον προαύλιο χώρο, διαρκώντας περίπου δύο ώρες. Οι πιστοί άναψαν κεριά, έψαλαν και προσευχήθηκαν μέσα στο μνημείο, το οποίο επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για λατρευτικούς σκοπούς μόνο μία ημέρα κάθε χρόνο.
Προσευχή για ειρήνη και για τις σχέσεις Τουρκίας-Αρμενίας
Μετά τη λειτουργία, ο Σαχάκ Β’ Μασαλιάν δήλωσε ότι στις προσευχές των κληρικών και των πιστών κυριάρχησαν η ειρήνη στον κόσμο, η αδελφοσύνη των ανθρώπων και η εξομάλυνση των σχέσεων ανάμεσα στην Τουρκία και την Αρμενία.
«Οι λαοί που ζουν σε αυτά τα εδάφη αξίζουν την ειρήνη», τόνισε, εκφράζοντας την ευχή η ειρήνη να φτάσει στους λαούς της περιοχής.
Ο Πατριάρχης σημείωσε ακόμη ότι οι προσκυνητές είχαν έρθει «από κάθε γωνιά του κόσμου», αναφέροντας ειδικά τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, την Αρμενία και το Ιράν.
Μία λειτουργία το χρόνο
Οι κληρικοί και οι προσκυνητές έφτασαν στο Ακνταμάρ με πλοιάρια από την προβλήτα του Γκεβάς. Λόγω της αυξημένης προσέλευσης πραγματοποιήθηκαν πρόσθετα δρομολόγια, ενώ στην περιοχή είχαν ληφθεί αυξημένα μέτρα ασφαλείας.
Ο Τίμιος Σταυρός άνοιξε ως μνημείο-μουσείο το 2007, μετά τις εργασίες αποκατάστασης που είχαν αρχίσει δύο χρόνια νωρίτερα. Το 2010 τελέστηκε εκεί η πρώτη Θεία Λειτουργία έπειτα από διακοπή 95 ετών.
Έκτοτε, το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας επιτρέπει την τέλεση της λειτουργίας μία φορά το χρόνο – όπως γίνεται με την Παναγία Σουμελά, για τους Έλληνες. Με το τέλος της ακολουθίας, το μνημείο επιστρέφει στη μουσειακή του λειτουργία μέχρι την επόμενη ειδική άδεια.
Το αρμενικό μνημείο του 10ου αιώνα
Ο Τίμιος Σταυρός οικοδομήθηκε μεταξύ 915 και 921 από τον επίσκοπο και αρχιτέκτονα Μανουήλ, με εντολή του Αρμένιου βασιλιά της Βασπουρακάν Γκαγκίκ Α΄ Αρτσρούνι.
Ο ναός θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα δείγματα της αρμενικής μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής.
Ιδιαίτερη αξία έχουν τα ανάγλυφα με βιβλικές παραστάσεις που καλύπτουν τις εξωτερικές όψεις του. Από το 2015 βρίσκεται στον προσωρινό κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
