«Εδώ μαθαίνω την ζωντανή ιστορία. Λίγα άκουσα από την 93χρονη γιαγιά μου να μου λέει για τον Πόντο, οι άλλοι σαν να μη θυμούνται τίποτα, κι εμείς από πού θα μάθουμε, δεν έχουμε στο Γυμνάσιο μάθημα ιστορίας του Πόντου», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η 12χρονη Ελισάβετ Δαμπελάη, από το Σύλλογο Ποντίων Κοπανού Νάουσας, που βρέθηκε μαζί με άλλα κορίτσια της ηλικίας της, ντυμένες με παραδοσιακές φορεσιές, να χορέψουν ποντιακούς χορούς στο πανηγύρι του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα στο Ροδοχώρι Νάουσας, στους πρόποδες του όρους Βερμίου Ημαθίας. «Οι ρίζες μας είναι η γλώσσα η ποντιακή που την σώζουμε αιώνες ολόκληρους, από την Αρχαιότητα, οι Άγιοί μας, που διώχθηκαν σαν εμάς, έγιναν πρόσφυγες, τα τραγούδια μας υπό τους ήχους της λύρας και οι χοροί… Όλα αυτά μας κρατούν δημιουργικούς, αλληλέγγυους και αισιόδοξους», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ μια από τις εκατοντάδες προσκυνήτριες, η Σοφία Μιχαηλίδου, εκπαιδεύτρια σκύλων βοηθών.
Φέτος στις 22 Απρίλιου, για πρώτη φορά στην ιστορία, στον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα έγινε το «αντάμωμα» των εικόνων του Πόντου οι οποίες πριν από 100 χρόνια «έφτασαν» στην Ελλάδα μαζί με χιλιάδες Έλληνες πρόσφυγες.
Η ιδέα για την αντάμωση των εικόνων ανήκει στη Αγγελική Παπαδοπούλου, μέλος του ΔΣ και υπεύθυνη του ξενώνα του Αγίου Περιστερεώτα, που εργάζεται στον ΟΚΑΝΑ: «Η προσφυγιά μάς έκανε πιο δυνατούς, αλλά τα τελευταία τριάντα χρόνια ο οργανωμένος χώρος μας διχάζεται – αποτέλεσμα πολιτικών και καμιά φορά προσωπικών διαφορών […]. Το όνειρό μου έγινε πραγματικότητα, οι εικόνες αυτές βρίσκονται ριζωμένες στις καρδιές των απανταχού Ποντίων. Πιστεύω ακράδαντα πως θα φέρουν ενότητα», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
«Όπως στον Πόντο οι μονές ήταν ενωμένες, έτσι και στην Ελλάδα αναβιώνουμε την ενότητα», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Σωματείου «Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα» Επαμεινώνδας Φαχαντίδης, ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ. Και συνέχισε: «Να γίνει θεσμός, και την επομένη φορά οι εικόνες να βρίσκονται, αντίστοιχα, στις γιορτές στην Παναγία Σουμελά, στις 15 Αύγουστου, και στον Ιωάννη Βαζελώνα, στις 24 Ιουνίου».
(Φωτ.: facebook / Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα)
Μεγίστης σημασίας για τον ποντιακό ελληνισμό χαρακτήρισε το γεγονός ο πρόεδρος του Σωματείου «Παναγία Σουμελά» Γεώργιος Τανιμανίδης: «Καλό θα ήταν την Ημέρα Μνήμης, την 19η Μαΐου, να βρισκόμαστε όλοι μαζί κοντά στα προσκυνήματά μας, να τα τιμήσουμε όπως αρμόζει, σε εκκλησιαστικό περιβάλλον το οποίο εκφράζεται με τις λέξεις “Παναγία Σουμελά – Ιωάννης Βαζελώνας – Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτας”».
Για μια ιστορία 16 αιώνων του αλησμόνητου Πόντου, την ορθόδοξη πίστη, τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα των προγόνων μίλησε ο Θεοδόσης Κυριακίδης, υπεύθυνος του ερευνητικού κέντρου του Σωματείου «Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα», επιστημονικός συνεργάτης της Έδρας Ποντιακών Σπουδών του ΑΠΘ: «Η ιστορική ιερά μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα είχε πλούσια βιβλιοθήκη. Όμως το 1203, εξαιτίας τοπικών πολέμων, η μονή καταστράφηκε τελείως. Το 1398 ο ηγούμενος της μονής της Παναγίας Σουμελά την επισκέφθηκε και παρακάλεσε τους αυτοκράτορες Κομνηνούς της Τραπεζούντας να την αναστηλώσουν.
(Φωτ.: facebook / Σοφία Προκοπίδου)
»Με την πτώση της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας η μονή του Περιστερεώτα υπέστη νέες ζημιές από επιθέσεις και αρπαγές ληστών, για να την αποτεφρώσει τελείως πυρκαγιά το 1483. Τότε χάθηκαν και καταστράφηκαν χρυσόβουλα των αυτοκρατόρων του Βυζαντίου και της Τραπεζούντας, τα σιγίλια των οικουμενικών πατριαρχών, καθώς και άλλα πολύτιμα κειμήλια, σκεύη και χειρόγραφα βιβλία.
»Κατά τον 19ο αιώνα η μονή, στην οποία υπάγονταν 943 οικογένειες, συντηρούσε σε κάθε χωριό ένα μικρό σχολείο στο οποίο φοιτούσαν αγόρια και κορίτσια μαζί.
»Στην ακμή του το μοναστήρι έφτασε να έχει 187 κελιά και πλουσιότατη βιβλιοθήκη, με περίπου 7.000 τόμους, γραμμένους σε μεμβράνη, χαρτί και πάπυρο. Τελικά, το μαύρο για τον ελληνισμό 1922, το μοναστήρι ερημώθηκε».
Η ιστορική Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα βρίσκεται σε απόσταση 28 χλμ από την Τραπεζούντα και είναι χτισμένη στην κορυφή απότομου βράχου, στην πλαγιά του όρους Πυργί Γαλίαινας Ματσούκας, σε υψόμετρο 1.210 μ. Πριν από 50 χρόνια, το 1968, ανιστορήθηκε στους πρόποδες του όρους Βερμίου, στο Ροδοχώρι Νάουσας.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Σοφία Προκοπίδου.
