Η περιοχή του Πόντου –και κυρίως γύρω από την Τραπεζούντα– φημίζεται για τα λεφτοκάρυα, το τσάι, τα χαμψία, το βούτουρον και τη παρχαρί τα τυρία. Ένα ακόμη προϊόν που την κάνει να καυχιέται, ωστόσο, είναι και το «γούρουδο», όπως είναι γνωστό το ψωμί της Τραπεζούντας.
Και αν η Τραπεζούντα κλέβει τις εντυπώσεις, «πατρίδα» του θεωρείται η πόλη Βακφικεμπίρ (δυτικά της Τραπεζούντας), που φτιάχνει το ωραιότερο ψωμί!
Ψωμί που συναντά κανείς σε όλη την Τουρκία, από την Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα μέχρι την Σμύρνη και την Αττάλεια, με προστατευόμενη… ποντιακή προέλευση, θα έλεγε κανείς. Ψωμί που εμπνέει τον… ουρανίσκο, ενώ δεν νοείται άνθρωπος να περάσει από τον Πόντο και να μην το έχει δοκιμάσει με τα τοπικά παραδοσιακά εδέσματα.
Το γούρουδο, όπως το λένε στα ελληνόφωνα χωριά των Σουρμένων, έχει μια χαρακτηριστική σχισμή στη μέση, με μια λωρίδα ζύμης – άλλοτε απλή και άλλοτε σαν πλεξούδα πλεγμένη. Όπως μας αναφέρει ο Μαχμούτ Γκιοκσάλ, κάτοικος του Όχσοχο –ενός χωριού από αυτά–, το όνομά του είναι παραφθορά της λέξης γιουβαρλάκ’, που σημαίνει γύρος, για το στρογγυλό του σχήμα. Αναφέρει επίσης πως η σχισμή ή η λωρίδα στη μέση του καρβελιού είναι για να υποδείξει στον πελάτη πως είναι δύο φρατζόλες.
Ψωμί και για τον…. Ερντογάν!
Σε μια επίσκεψή του στην πόλη Βακφικεμπίρ ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δέχτηκε ένα πρωτότυπο δώρο: Ψωμί με το όνομά του, το οποίο φαίνεται να το… αγάπησε ιδιαίτερα, αφού το φίλησε.
(Φωτ.: beyazgazete.com)
Μπορεί τους παραδοσιακούς ξυλόφουρνους σήμερα να τους αντικατέστησαν βιομηχανικές μονάδες, η γεύση όμως και η εμφάνιση του γούρουδου είναι αξίες διαχρονικές.
Βασίλης Καρυοφυλλίδης
- Φωτογραφίες: Γιαβούζ Μπαϊτάκ.
