Είναι γνωστό ότι η μεσογειακή διατροφή, κυρίως όπως εκπροσωπείται στην Κρήτη, αποτελεί το καλύτερο «φάρμακο» για την πρόληψη των ασθενειών και ασπίδα για την υγεία. Βέβαια, οι μελετητές σημειώνουν ότι η παραδοσιακή κρητική διατροφή της δεκαετίας του 1960 ήταν η πιο «σωστή».
Όπως επισήμανε στη διάλεξή του στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδας ο ομότιμος καθηγητής Αντώνης Καφάτος, το 1960 οι Κρητικοί ηλικίας 40-60 ετών είχαν το χαμηλότερο βάρος και δείκτη μάζας σώματος, σε σύγκριση με άλλους πληθυσμούς. Επίσης, στο νησί είχαν καταγραφεί οι λιγότεροι αιφνίδιοι θάνατοι και τα λιγότερα κρούσματα καρδιαγγειακών παθήσεων.
«Δυστυχώς στις μέρες μας τα πράγματα έχουν αλλάξει, και η χώρα μας, μαζί με την Κρήτη, κατέχουν την πρώτη θέση σε παγκόσμιο επίπεδο στην παιδική παχυσαρκία», σημείωσε ο Αντώνης Καφάτος. Η εξήγηση που δίνει είναι ότι οι Κρητικοί, παρασυρμένοι από το δυτικό τρόπο διατροφής, ξέχασαν την παραδοσιακή διατροφή των προγόνων τους, και ταυτόχρονα ασκούνται πολύ λιγότερο.
Μετά από 45 χρόνια, οι άνδρες στην Κρήτη, ηλικίας 40-60 ετών, έχουν παχύνει κατά 20 κιλά σε σχέση με τους άνδρες που ζούσαν στο νησί το 1960.
Η κρητική διατροφή του 1960 περιελάμβανε δημητριακά, αυγά, τυρί, μαύρο ψωμί, φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ελαιόλαδο, ψάρι, κοτόπουλο, και κόκκινο κρέας μόλις μία φορά το μήνα. Επιπλέον, η άσκηση ήταν καθημερινή με τη μορφή των χειρωνακτικών εργασιών και του περπατήματος.
Αντικριστό αρνί στον 4ο Διεθνή Διαγωνισμό Παραδοσιακής Κουζίνας, στον Ζαρό Κρήτης (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Στέφανος Ραπάνης)
Ένα άλλο κρίσιμο στοιχείο έρχεται από το γεγονός ότι το 1960 το 60% των κατοίκων της Κρήτης τηρούσε αυστηρά τις νηστείες της Εκκλησίας – αυτό σημαίνει ότι για περίπου 180 μέρες το χρόνο δεν έτρωγαν κρέας, γαλακτοκομικά και αυγά. Αντίθετα, η δίαιτα στις νηστείες είχε περισσότερο ψάρι και θαλασσινά.
«Σήμερα, οι άνθρωποι καταναλώνουν προϊόντα με μικρή θρεπτική αξία, που προσθέτουν μόνο βάρος στον οργανισμό», υπογραμμίζει ο Αντώνης Καφάτος, φέρνοντας το εξής παράδειγμα: 100 γρ. γεμιστών μπισκότων έχουν 524 θερμίδες, ενώ η αντίστοιχη ποσότητα μήλου μόλις 47 θερμίδες. Αντίστοιχα, 100 γρ. πατάτες αν είναι τηγανητές έχουν 530 θερμίδες και αν είναι ψητές έχουν μόλις 93 θερμίδες.
