Οι αρχαιολόγοι αποκαλούν «Έφεσο του Πόντου» την Προυσιάδα προς Υπίω, το αρχαίο θέατρο της οποίας είναι το καλύτερα διατηρημένο που έχει ανακαλυφθεί σε ολόκληρη την παράλια περιοχή του Πόντου.
Οι τοπικές Αρχές, η νομαρχία και το πανεπιστήμιο του Ντούζτσε έχουν ανασκουμπωθεί και έχουν επιταχύνει τις ανασκαφικές εργασίες για να αποκαλυφθούν τα ερείπια της αρχαίας πόλης, γιατί είναι ο αρχαιολογικός χώρος με τα περισσότερα αρχαία κτίσματα και ευρήματα από όσους έχουν ανασκαφεί μέχρι σήμερα στον Πόντο.
Ο επικεφαλής των ανασκαφών, καθηγητής Νουρπερί Αϊενγκίν, δήλωσε στο πρακτορείο Anadolu ότι εκτός από το διάδρομο που οδηγεί στην ορχήστρα, προσπαθούν να αποκαλύψουν με ραντάρ όλο το σχέδιο του αρχαίου θεάτρου, για να προχωρήσουν στη συνέχεια στην αποκατάστασή του – κάτι που θα προσδώσει ιδιαίτερη αίγλη στον αρχαιολογικό χώρο.
Μάλιστα ο ίδιος δήλωσε ότι όταν αποκαλυφθεί το σύνολο του οικοδομικού συγκροτήματος που απαρτίζει το αρχαίο θέατρο, σε συνδυασμό με τα άλλα κτήρια και ευρήματα που θα έλθουν στο φως, θα αναδείξουν την Προυσιάδα σε «Έφεσο» του Πόντου.
Σύμφωνα με τον Μέμνωνα της Ηράκλειας της Ποντικής, η πόλη μέχρι τον 3ο π.Χ. αιώνα ονομαζόταν Κίερος και ανήκε στο βασίλειο της Ηράκλειας της Ποντικής. Ονομάστηκε Προυσιάς προς Υπίω όταν την κατέλαβε ο βασιλιάς της Βιθυνίας Προυσίας Α΄ (237-192 π.Χ.).
Το όνομα προς Υπίω το έλαβε από το γειτονικό ομώνυμο όρος και τον ποταμό που παραπλέει την πόλη.
