Ο υπολογισμός της εφεδρείας ροής είναι μια μέθοδος που εφαρμόζεται σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο για να καθορισθεί εάν μια μέτρια στένωση των στεφανιαίων αγγείων είναι αιμοδυναμικά σημαντική και εάν χρειάζεται να γίνει αγγειοπλαστική. Η μέτρηση της στεφανιαίας εφεδρείας (ΣΕ) πραγματοποιείται στα αιμοδυναμικά εργαστήρια κατά τη στεφανιογραφία και απαιτεί τη χρήση ενός επιπλέον διαγνωστικού καθετήρα μέτρησης της ενδοαγγειακής πίεσης ο οποίος αυξάνει το κόστος αλλά και την πιθανότητα επιπλοκών της στεφανιογραφίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η μέτρηση της ΣΕ να πραγματοποιείται σε λιγότερες από 10% των αγγειοπλαστικών, και σε ακόμη μικρότερο ποσοστό των διαγνωστικών στεφανιογραφιών.
Η μέθοδος που αναπτύχθηκε και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Cardiology υπό την υψηλή εποπτεία του δρ Δημοσθένη Κατρίτση, διευθυντή της Καρδιολογικής Κλινικής της Ευρωκλινικής Αθηνών και συνεργάτη του Harvard Medical School, επιτρέπει τον υπολογισμό της ΣΕ από τις εικόνες που λαμβάνονται κατά τη διαγνωστική στεφανιογραφία, χωρίς τροποποίηση του πρωτοκόλλου και χωρίς να είναι απαραίτητος ο επιπλέον διαγνωστικός καθετήρας. Συγκεκριμένα, οι δισδιάστατες εικόνες της στεφανιογραφίας χρησιμοποιούνται για την τρισδιάστατη ανακατασκευή μοντέλων των στεφανιαίων αρτηριών με τη χρήση ειδικού αλγόριθμου ανακατασκευής. Κατόπιν γίνεται υπολογιστική επίλυση των εξισώσεων της ροής στα στεφανιαία αγγεία μέσω των οποίων υπολογίζονται αιμοδυναμικές παράμετροι όπως για παράδειγμα η ταχύτητα ροής του αίματος, η πίεση, η παροχή και οι διατμητικές τάσεις. Από την επίλυση των εξισώσεων της ροής γίνεται ο υπολογισμός της ΣΕ.
Μέθοδος τρισδιάστατης ανακατασκευής των στεφανιαίων αγγείων από δύο εικόνες συμβατικής στεφανιογραφίας κατά την οποία έγινε μέτρηση της στεφανιαίας εφεδρείας μιας στένωσης στον πρόσθιο κατιόντα κλάδο (βέλος)
Η μέθοδος έχει εφαρμοστεί προς το παρόν αναδρομικά σε μικρό αριθμό ασθενών και έχει επιβεβαιωθεί η ακρίβεια του υπολογισμού της ΣΕ σε σχέση με τη συμβατική ιατρική μέτρηση με καθετήρα (διαφορές <2%).1 Η μελέτη θα συνεχισθεί σε μεγαλύτερο αριθμό ασθενών προκειμένου να επαληθευθεί η ακρίβειά της και να καταστεί δυνατή η εφαρμογή της μεθόδου στην κλινική πράξη. Η προοπτική αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των ασθενών με στεφανιαία νόσο και για τη μείωση του κόστους.
Η συγκεκριμένη Ερευνητική Ομάδα έφτασε στην επιτυχή αυτή μέθοδο εκμεταλλευόμενη τη διεπιστημονικότητα που τη χαρακτήριζε. Τα υπόλοιπα μέλη της ήταν ο δρ Αναστάσιος Κοπανίδης, μηχανολόγος μηχανικός, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, ο δρ Ανδρέας Θεοδωρακάκος, μηχανολόγος μηχανικός, διδάκτωρ ΕΜΠ και καθηγητής ΤΕΙ Πειραιά, ο Γιάννης Πάντος, φυσικός, υπ. δρ Ιατρικής Φυσικής, και η Εύη Τζαναλαρίδου, τεχνολόγος ακτινολόγος.
Επίλυση των εξισώσεων της ροής και υπολογισμός της ενδοαγγειακής πίεσης και της στεφανιαίας εφεδρείας
Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (πρόγραμμα Υγεία & Αθλητισμός 2012), ενώ διεξήχθη υπό εξαιρετικά πιεστικές οικονομικές συνθήκες, με το αποτέλεσμα να είναι πολλαπλάσια μεγάλο του κόστους που απαιτήθηκε. Σημειώνεται ότι οι μετρήσεις, οι μοντελοποιήσεις και η εξαγωγή των αποτελεσμάτων έγιναν εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα και αφορούν Έλληνες ασθενείς, ενώ όπως εύκολα συνάγεται έχουν και προσφυγικό/ποντιακό «άρωμα»…
_________
1. Kopanidis A., Pantos I., Theodorakakos A., Tzanalaidou E., Katritsis D., «Fractional flow reserve derived from conventional coronary angiograms and computational fluid dynamics», Int J Cardiol 2015, 190: 187-189.
