Τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου μπορεί να κάνει η έγκαιρη διακομιδή ενός ασθενούς, ή τραυματία, ειδικά εάν το ατύχημα ή το περιστατικό έχει συμβεί μακριά από νοσοκομείο με πλήρεις ιατρικές υπηρεσίες. Εκεί έρχεται να παίξει το ρόλο του καταλύτη η υπηρεσία αεροδιακομιδών, για την οποία οι περισσότεροι έχουμε την εντύπωση ότι εξυπηρετεί μόνον όσους έχουν την κατάλληλη επαφή στο κατάλληλο κέντρο αποφάσεων. Είναι όμως έτσι;
Με αφορμή την πρόσφατη απονομή πτυχίων της 21ης σειράς του «Σχολείου Αεροπορικής Νοσηλευτικής και Αεροδιακομιδών» (ΣΑΝΑΔ), το pontos-news.gr επικοινώνησε με τη Διεύθυνση Σπουδών της Σχολής, όπως επίσης και με το Κέντρο Εκπαίδευσης Αεροπορικής Ιατρικής του Γενικού Νοσοκομείου Αεροπορίας (251 ΓΝΑ) και ζήτησε να μάθει τη διαδικασία που ακολουθείται σε περίπτωση που κάποιος ασθενής χρήζει αεροδιακομιδής.
Τα τρία βήματα πριν από μια επείγουσα αεροδιακομιδή:
- Ο ασθενής απευθύνεται πρώτα στο Κέντρο Υγείας της περιοχής όπου έχει σημειωθεί το περιστατικό.
- Το Κέντρο Υγείας επικοινωνεί με το αντίστοιχο Κέντρο Επιχειρήσεων του ΕΚΑΒ.
- Το Κέντρο Επιχειρήσεων του ΕΚΑΒ ενημερώνει την Αεροπορία και επιλέγεται το κατάλληλο πτητικό μέσο, ανάλογα με την πρόσβαση που υπάρχει στο εκάστοτε αεροδρόμιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις κρίνεται πιο ενδεδειγμένη η μεταφορά του ασθενούς με πλοίο, αν πρόκειται για νησί, ανάλογα με τη σοβαρότητα του περιστατικού.
Ποια είναι τα πτητικά μέσα που χρησιμοποιούνται και από ποιους στελεχώνονται
«Οι αεροδιακομιδές πραγματοποιούνται πάντοτε από την Πολεμική Αεροπορία σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ) και το αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Τα πτητικά μέσα είναι τα ελικόπτερα του ΕΚΑΒ, όπως επίσης και τα ιπτάμενα μέσα της ίδιας της Πολεμικής Αεροπορίας (Ε/Π Agusta B-212, Super Puma και το αεροπλάνο της C-130). Επίσης, ο Στρατός Ξηράς διαθέτει τα ελικόπτερα Σινούκ».
H σύνθεση του πληρώματος περιλαμβάνει έναν γιατρό που έχει εξειδίκευση στην επείγουσα ιατρική και τουλάχιστον έξι μήνες εμπειρία στην εξάσκηση της επείγουσας ιατρικής στο έδαφος, καθώς και ένα άτομο πλήρωμα – διασώστη με άσκηση στα επείγοντα περιστατικά στο έδαφος τουλάχιστον ένα χρόνο (κινητές μονάδες), ενώ υπάρχει συνεχιζόμενη εκπαίδευση και παρακολούθηση ΚΕΚ και ΙΕΚ στο χώρο του ΕΚΑΒ.
Το μάθημα της αεροδιακομιδής –που ολοκληρώνεται σε δέκα ώρες– διεξάγεται στο τρίτο έτος της Σχολής από Αξιωματικούς Νοσηλευτικής της Αεροπορίας. Στη συνέχεια οι σπουδαστές συμμετέχουν στη διαδικασία εκπαίδευσης έτσι ώστε να λάβουν την επίσημη πιστοποίηση και να εξασκήσουν επαρκώς το συγκεκριμένο αντικείμενο. Τα μαθήματα περιλαμβάνουν θεωρητική εκπαίδευση σε θέματα φυσιολογίας πτήσεως και αρχές διακομιδής ασθενών, πρακτική εκπαίδευση σε αεροσκάφη C-130 και C-27 και αξιολόγηση σε πραγματικές συνθήκες πτήσης.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η αεροδιακομιδή γενικότερα αποτελεί (σύμφωνα με τα όσα μας είπαν οι αρμόδιοι εκπαιδευτές) «έναν από τους γρηγορότερους και ασφαλέστερους τρόπους εξυπηρέτησης του ασθενούς, στον οποίο έχουν όλοι οι πολίτες τις ίδιες ευκαιρίες ανεξαρτήτως του πόσο απομακρυσμένη είναι η περιοχή στην οποία διαμένουν».
Πάνω από 15.000 αεροδιακομιδές σε μια δεκαετία
Σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία του ΕΚΑΒ, στη δεκαετή λειτουργία του εν λόγω Τμήματος πραγματοποιήθηκαν 15.531 αεροδιακομιδές εκ των οποίων 9.530 αφορούσαν άνδρες και 6.001 γυναίκες, από ηλικίες 0 έως 93 ετών.
Οι 14.794 προέρχονταν από τις Κυκλάδες (ποσοστό 35,22%), οι 3.509 από τα Δωδεκάνησα (ποσοστό 24,40%), οι 3.254 από το λοιπό Αιγαίο (ποσοστό 22,5%), οι 1.479 από τα Επτάνησα (ποσοστό 10,2%), οι 634 από την Κρήτη (ποσοστό 4,3 %) και οι 346 από τον Αργοσαρωνικό (ποσοστό 2,5%).
Βαρέως πάσχοντες ήταν το 53%, μετρίως πάσχοντες το 42%, ενώ το υπόλοιπο 5% σε ελαφρότερη κατάσταση. Απόλυτη ένδειξη αεροδιακομιδής είχε το 61% των περιπτώσεων, σχετική ένδειξη το 32,8%, ενώ το 6,2% δεν είχε καμία ιατρική ένδειξη και η αεροδιακομιδή πραγματοποιήθηκε για κοινωνικούς λόγους.
