Σε πεδίο διπλωματικής αντιπαράθεσης μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας εξελίσσεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, την ώρα που το νέο χρονοδιάγραμμα του ΑΔΜΗΕ τοποθετεί την ολοκλήρωση του έργου στα τέλη του 2031.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι έρευνες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo» νοτίως της Καρπάθου, οι τουρκικές διεκδικήσεις για τη θαλάσσια δικαιοδοσία και η ρηματική διακοίνωση που απέστειλε η γαλλική πλευρά στην Άγκυρα.
Με φόντο τις εξελίξεις, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ενημέρωσε τους πολιτικούς αρχηγούς για τους χειρισμούς της Αθήνας.
Ελληνική και τουρκική φρεγάτα στην περιοχή των ερευνών
Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο συνεχίζει για τρίτη ημέρα τις βυθομετρήσεις, ακολουθώντας τη διαδρομή που έχει καθοριστεί από την ελληνική NAVTEX.
Στην περιοχή της Καρπάθου βρίσκεται η ελληνική φρεγάτα «Λήμνος», ενώ τις κινήσεις του πλοίου παρακολουθεί από μεγαλύτερη απόσταση και τουρκική φρεγάτα. Μέχρι στιγμής οι έρευνες εξελίσσονται χωρίς αναφερόμενο επεισόδιο.
Η αντιπαράθεση αφορά το ποιος έχει τη δικαιοδοσία να εγκρίνει τις εργασίες.
Η Τουρκία εξέδωσε δική της NAVTEX, προβάλλοντας τις διεκδικήσεις της στην περιοχή, ενώ Ελλάδα και Κύπρος απάντησαν με αντι-NAVTEX.
Η Αθήνα επιμένει ότι δεν ζητήθηκε άδεια από την Τουρκία και ότι η γαλλική ρηματική διακοίνωση αποτελούσε ενημέρωση, όχι αίτημα έγκρισης.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας την Παρασκευή από το ιρακινό Κουρδιστάν, ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανεχθεί παρεμβάσεις στην υλοποίηση ενός έργου ευρωπαϊκής σημασίας.
Η γαλλική διακοίνωση και οι αντιδράσεις
Το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης έχει προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα, με κόμματα της αντιπολίτευσης να ζητούν τη δημοσιοποίησή της.
Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, το έγγραφο δεν παρουσιάστηκε στους πολιτικούς αρχηγούς κατά τις σημερινές ενημερώσεις. Η κυβερνητική πλευρά υποστηρίζει ότι δεν βρίσκεται στη διάθεση της Αθήνας αντίγραφό του.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης υπογράμμισε την ανάγκη εθνικής ομοψυχίας απέναντι στον αναθεωρητισμό, ενώ ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας εξέφρασε ανησυχία ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη διακοίνωση για να στηρίξει τις διεκδικήσεις της.
Από την πλευρά του, ο ΣΥΡΙΖΑ ζητά σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών και δημοσιοποίηση των σχετικών διπλωματικών εγγράφων.
Το καλώδιο των 1,94 δισ. ευρώ και το νέο χρονοδιάγραμμα
Σύμφωνα με το πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2027–2036, η ολοκλήρωση της διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου προβλέπεται πλέον για τα τέλη του 2031.
Το έργο Great Sea Interconnector περιλαμβάνει υποθαλάσσιο καλώδιο μήκους 898 χιλιομέτρων, ισχύος 1.000 μεγαβάτ και προϋπολογισμού 1,94 δισ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμμετέχει με χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ.
Μέχρι σήμερα έχει ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών, έχει υπογραφεί η σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα και έχει επιλεγεί προτιμητέος ανάδοχος για τους σταθμούς μετατροπής.
Σύμφωνα με μελέτη του Αριστοτελείου, η λειτουργία της διασύνδεσης εκτιμάται ότι θα αποφέρει ετήσιο όφελος 123-138 εκατ. ευρώ στους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως στην Κύπρο, όπου προβλέπεται μείωση των τιμών χονδρικής περίπου κατά 19%.
