Στα τέλη του 2031 τοποθετείται πλέον η ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου μέσω Κρήτης, ενός στρατηγικού έργου συνολικού προϋπολογισμού 1,94 δισ. ευρώ. Η διασύνδεση, ισχύος 1.000 μεγαβάτ και μήκους 898 χιλιομέτρων, χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά υψηλές τεχνικές προκλήσεις, κυρίως λόγω των μεγάλων βαθών –έως 3.000 μέτρα– που συναντώνται στον βυθό της Ανατολικής Μεσογείου κατά τη διαδρομή του διπλού καλωδίου, την οποία «ανιχνεύει» το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo στο πλαίσιο ερευνών με άδειες από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Σύμφωνα με το τελευταίο πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ (2027-2036), οι προπαρασκευαστικές εργασίες προχωρούν με σταθερά βήματα: έχει ήδη συναφθεί η σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα που βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής, έχει ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών, ενώ έχει αναδειχθεί προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής (νέος σταθμός στην Κύπρο και επέκταση του υφιστάμενου στη Δαμάστα Κρήτης).
Το έργο έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία καλύπτει χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ μέσω του μηχανισμού CEF (Connecting Europe Facility).
Το δεύτερο σκέλος και ο ενεργειακός χάρτης
Η διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου αποτελεί το πρώτο σκέλος ενός ευρύτερου σχεδιασμού, ο οποίος περιλαμβάνει ως επόμενο βήμα τη διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ μήκους 310 χιλιομέτρων, για την οποία έχει ήδη ολοκληρωθεί η μελέτη βιωσιμότητας με θετικά αποτελέσματα.
Η ολοκλήρωση του έργου θα σημάνει την άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου –του τελευταίου μη διασυνδεδεμένου κράτους-μέλους της ΕΕ–, θωρακίζοντας την ασφάλεια εφοδιασμού της και επιτρέποντας την ταχύτερη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
Το Ισραήλ, από την πλευρά του, αναμένεται να ενισχύσει και αυτό την ενεργειακή του ασφάλεια μέσω της διασύνδεσης με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς.
Ετήσιο όφελος έως 138 εκατ. ευρώ για τους καταναλωτές
Σε οικονομικό επίπεδο, πρόσφατη μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καταδεικνύει ότι η λειτουργία της διασύνδεσης θα αποφέρει καθαρό όφελος 123 έως 138 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Το μεγαλύτερο μέρος των ωφελειών κατευθύνεται στην Κύπρο, όπου οι τιμές χονδρικής του ρεύματος εκτιμάται ότι θα υποχωρήσουν κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα (-19%), προσεγγίζοντας τα ελληνικά επίπεδα. Στην ελληνική αγορά, αντίθετα, οι επιπτώσεις στις τιμές αναμένεται να είναι αμελητέες, κινούμενες από -0,2% έως +0,1%.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Κώστα Βουτσαδάκη.
