Τρεις πέτρινες κλίνες, λαξευμένες στον ίδιο το βράχο, διατηρούν τη μορφή ενός προσεκτικά διαμορφωμένου ταφικού θαλάμου στην ενδοχώρα του αρχαίου Αδραμυττίου (το σημερινό Edremit της Τουρκίας).
Το μνημείο Reşitharmanyeri, ηλικίας περίπου 2.400 ετών, συνδυάζει δύο διαφορετικές αρχιτεκτονικές παραδόσεις και προσθέτει στοιχεία για τα ταφικά έθιμα στη βορειοδυτική Μικρά Ασία.
Τη συστηματική αποτίμησή του παρουσιάζει ο αρχαιολόγος Χουσεΐν Μουράτ Οζγκέν, του Πανεπιστημίου Καλών Τεχνών Μιμάρ Σινάν, σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στις 22 Οκτωβρίου στο περιοδικό Cedrus. Η έρευνα βασίζεται στις σωστικές ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν το 2024, στο πλαίσιο του έργου του φράγματος Ρεσίτκιοϊ.
Ένας θάλαμος με τρεις κλίνες
Ο τάφος βρίσκεται περίπου εννέα χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της αρχαίας πόλης, στην περιοχή του σημερινού Μπουρχανιγιέ, νότια του Αδραμυττηνού Κόλπου.
Στον θάλαμο, διαστάσεων περίπου 3,5 επί 2,8 μέτρα, οι τρεις κλίνες αναπτύσσονται κατά μήκος των τοίχων, αφήνοντας ελεύθερο το κέντρο. Διατηρούν διαμορφώσεις για τη στήριξη της κεφαλής και ανάγλυφες λεπτομέρειες που παραπέμπουν σε ξύλινα έπιπλα.
Η είσοδος και ο τύμβος
Η αρχιτεκτονική του μνημείου εκτείνεται πέρα από τον θάλαμο. Σκαλοπάτια στην ανατολική πλευρά οδηγούσαν σε στενό πέρασμα προς τον χώρο ταφής. Εξωτερικά, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν αναλημματικό τοίχο από αργούς λίθους, ο οποίος φαίνεται ότι συγκρατούσε χωμάτινη κάλυψη.
Αυτός ο συνδυασμός εξηγεί τον χαρακτηρισμό του ως υβριδικού ταφικού μνημείου: ο θάλαμος ήταν λαξευμένος στον φυσικό βράχο, ενώ η εξωτερική διαμόρφωση παρέπεμπε σε τύμβο.
Η χρονολόγηση στηρίζεται στην αρχιτεκτονική και στα λίγα κεραμικά ευρήματα. Ο ερευνητής προτείνει τον 4ο αιώνα π.Χ. ως υπόθεση εργασίας, διατηρώντας την αναγκαία επιφύλαξη.
Οι ζημιές και τα αναπάντητα ερωτήματα
Το μνημείο είχε υποστεί σοβαρές φθορές από παράνομες επεμβάσεις πριν από τη σωστική ανασκαφή. Η κάλυψη του θαλάμου και τμήματα των κλινών έχουν καταστραφεί, ενώ στο κέντρο διακρίνεται σκάμμα αρχαιοκαπηλίας.
Η ταυτότητα όσων τάφηκαν εκεί παραμένει άγνωστη. Η μελέτη επιτρέπει, ωστόσο, να αποκατασταθεί η αρχιτεκτονική λογική του μνημείου και να ενταχθεί σε ένα τοπίο αγροτικών εγκαταστάσεων, διαδρομών και οχυρωμένων θέσεων που συνδέονταν με το Αδραμύττιο.
