Την απόσυρση του άρθρου 23 από το νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος ανακοίνωσε χθες η κυβέρνηση, έπειτα από τις αντιδράσεις των δικηγορικών συλλόγων και της αντιπολίτευσης.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η πρόβλεψη να αποκτά η ίδια η σύμβαση ρύθμισης ενός δανείου ισχύ εκτελεστού τίτλου, ώστε ο πιστωτής να μπορεί να κινήσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς να εξασφαλίσει προηγουμένως διαταγή πληρωμής.
Η απόφαση ανακοινώθηκε στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, όπου συνεχίζεται η επεξεργασία του νομοσχεδίου για την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, των γνωστών servicers.
Πώς φτάσαμε στην απόσυρση
Η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων είχε ζητήσει από την Πέμπτη να αποσυρθεί η διάταξη. Υποστήριζε ότι η μετατροπή ενός ιδιωτικού συμφωνητικού σε εκτελεστό τίτλο αποδυνάμωνε τις εγγυήσεις δικαστικής προστασίας των οφειλετών και ευνοούσε τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης.
Οι ενστάσεις μεταφέρθηκαν στην κοινοβουλευτική συζήτηση. Το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ ζήτησαν την απόσυρση, επικρίνοντας τη δυνατότητα επίσπευσης της αναγκαστικής εκτέλεσης με βάση τη συμφωνία ρύθμισης.
Τελικά, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρης Μαρκόπουλος ανακοίνωσε ότι το άρθρο αποσύρεται, καλώντας την αντιπολίτευση να ψηφίσει τις υπόλοιπες διατάξεις. Εξακολούθησε, πάντως, να υπερασπίζεται την ορθότητα της ρύθμισης και απέδωσε τις αντιδράσεις σε προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων.
Τι προέβλεπε για τις δόσεις και την οφειλή
Το άρθρο 23 προέβλεπε την προσθήκη του άρθρου 63Ε στον νόμο 5072/2023, για τις διμερείς ρυθμίσεις οφειλών. Οι βασικές του προβλέψεις ήταν ότι:
• Ο πιστωτής θα μπορούσε να καταγγείλει τη ρύθμιση όταν οι συσσωρευμένες καθυστερήσεις ξεπερνούσαν την αξία τριών δόσεων.
• Με την καταγγελία θα επανέρχονταν οι απαιτήσεις στο ύψος που είχαν πριν από τη ρύθμιση, με αφαίρεση όσων είχαν ήδη πληρωθεί.
• Το υπογεγραμμένο συμφωνητικό θα αποτελούσε εκτελεστό τίτλο για τις απαιτήσεις αυτές.
Το όριο αφορούσε το συνολικό ποσό των καθυστερούμενων πληρωμών. Επομένως, θα μπορούσε να ξεπεραστεί και από συσσωρευμένες μερικές καταβολές.
Η κρίσιμη αλλαγή αφορούσε τη συνέχεια: εφόσον χανόταν η ρύθμιση, η τράπεζα ή ο servicer θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το ίδιο το συμφωνητικό ως βάση για αναγκαστική εκτέλεση, παρακάμπτοντας το στάδιο έκδοσης διαταγής πληρωμής.
Η σύγκρουση για τη δικαστική προστασία
Οι δικηγορικοί σύλλογοι έθεταν δύο βασικά ζητήματα: την απώλεια της δυνατότητας ανακοπής κατά της διαταγής πληρωμής, αφού αυτή δεν θα εκδιδόταν, και τον τρόπο με τον οποίο θα προσδιοριζόταν το υπόλοιπο της οφειλής μετά την αφαίρεση των καταβολών.
Τόνιζαν επίσης ότι ένας οικονομικά πιεσμένος δανειολήπτης βρίσκεται σε ασθενέστερη διαπραγματευτική θέση απέναντι στον πιστωτή.
Η πλευρά του υπουργείου αντέτεινε ότι προϋπόθεση ήταν η συναίνεση του οφειλέτη στη ρύθμιση και ότι οι servicers δεν θα αποκτούσαν εξουσία να δημιουργούν μονομερώς εκτελεστούς τίτλους. Υποστήριζε ακόμη ότι θα παρέμενε η ανακοπή κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης, βάσει του άρθρου 933 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
Συνεπώς, η διαφωνία αφορούσε και το στάδιο στο οποίο θα ασκούνταν η δικαστική άμυνα του δανειολήπτη, καθώς η προσβολή μιας διαταγής πληρωμής και η προσβολή της αναγκαστικής εκτέλεσης είναι διαφορετικές διαδικασίες.
Τι σημαίνει η απόσυρση
Η συγκεκριμένη δυνατότητα για τις διμερείς ρυθμίσεις δεν θεσπίζεται μέσω του άρθρου που αποσύρθηκε. Η εξέλιξη αυτή δεν συνεπάγεται γενική αναστολή πλειστηριασμών, διαγραφή οφειλών ή ακύρωση τίτλων που έχουν ήδη εκδοθεί. Οι πιστωτές εξακολουθούν να μπορούν να κινηθούν με βάση το ισχύον πλαίσιο.
Χωριστό παραμένει το καθεστώς του εξωδικαστικού μηχανισμού. Με το άρθρο 15 του νόμου 5313/2026 έχει ήδη προβλεφθεί ότι η σύμβαση αναδιάρθρωσης αποτελεί εκτελεστό τίτλο για απαιτήσεις προς χρηματοδοτικούς φορείς, με ρητή διατήρηση των προβλεπόμενων ένδικων βοηθημάτων κατά της εκτέλεσης.
Ακριβώς σε αυτήν τη διάκριση επανήλθαν σήμερα οι δικηγορικοί σύλλογοι: εξέφρασαν ικανοποίηση για την απόσυρση του άρθρου 23, ζητώντας παράλληλα να καταργηθεί και η αντίστοιχη πρόβλεψη για τις συμβάσεις αναδιάρθρωσης στον εξωδικαστικό.
